Nieuws/Buitenland
1139784922
Buitenland

Taliban nemen macht over: woensdag 18 augustus

LIVE | Gevluchte Afghaanse ex-president zint op terugkeer

Afghaanse Ex-president Ashraf Ghani.

Afghaanse Ex-president Ashraf Ghani.

Woensdagmiddag is een transportvliegtuig vertrokken uit Kabul met 35 Nederlanders aan boord. Er zijn ook zestien mensen met een Belgisch paspoort, twee met een Duits en twee met een Brits paspoort ingestapt. Dat heeft minister Ank Bijleveld van Defensie bekendgemaakt. Volg hieronder het laatste nieuws na de razendsnelle inname van het land door de Taliban.

Afghaanse Ex-president Ashraf Ghani.

Afghaanse Ex-president Ashraf Ghani.

Dit zijn de hoofdpunten:

De Afghaanse ex-president Ashraf Ghani is naar Abu Dhabi in de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) gevlucht. Hij verliet zijn land afgelopen weekeinde halsoverkop toen de radicaalislamitische Taliban-beweging de hoofdstad Kabul innam en daarmee de razendsnelle herovering van het land afsloot. In een videoboodschap op Facebook richtte hij zich woensdagavond tot het Afghaanse volk en kondigde hij zijn terugkeer aan.

De VAE hebben Ghani en diens familie uit humanitaire overwegingen verwelkomd, had het ministerie van Buitenlandse Zaken van de Golfstaat eerder gemeld. Omdat de president zich uit de voeten maakte, claimt de Afghaanse vicepresident Amrullah Saleh dat hij nu de wettelijk leider van Afghanistan is. Als „legitieme interimpresident” roept hij de bevolking op zich aan te sluiten bij het „verzet.” In berichten op Twitter zegt hij dat hij wel in Afghanistan is gebleven.

In Afghanistan is verbolgen gereageerd op het vertrek van Ghani. Zelfs zijn trouwste aanhangers veroordeelden zijn besluit het land te verlaten, meldt The Washington Post. Leden van de regering en andere kopstukken vielen hem openlijk aan.

Volgens onbevestigde berichten zou Ghani zijn gevlucht met een helikopter en vier voertuigen vol met cash, naar verluidt 169 miljoen dollar (ongeveer 145 miljoen euro). In de videoboodschap noemde de voormalige president die aantijgingen volstrekt ongegrond en „leugens.” Hij kondigde aan in overleg te zijn om in de „nabije toekomst” naar Afghanistan terug te keren.

Zoals in een eerder Facebook-bericht verdedigde hij zijn vertrek. Hij zou „bloedvergieten” hebben willen voorkomen. Hij had het eerder al een moeilijke keuze genoemd, maar hij wees op de overwinning van de Taliban.

21.00 - Nederlandse ambassadeur en noodteam arriveren in Kabul

Een vervangend Nederlands ambassadeteam is woensdag aangekomen in de Afghaanse hoofdstad Kabul, laat demissionair minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Zaken) weten op sociale media. Het gaat om de ambassadeur, een consulair noodteam en 62 militairen voor bescherming. De groep moet op het vliegveld evacuaties naar Nederland mogelijk gaan maken.

Volgens Kaag is het ambassadeteam dat wordt afgewisseld inmiddels terug op Nederlandse bodem. Het Nederlandse personeel van de ambassade in Kabul verliet Afghanistan maandagavond onder grote druk. Het nieuwe team moet meer mensen in veiligheid gaan brengen, waaronder het lokale Afghaanse ambassadepersoneel.

Het Nederlandse ambassadepersoneel werd in de nacht van zaterdag op zondag naar het vliegveld gestuurd wegens dreigend gevaar. Ze moesten volgens Kaag zo snel vertrekken, dat het lokale Afghaanse personeel niet kon worden ingelicht. Die medewerkers troffen zondag een verlaten ambassade aan.

20.00 - EU-commissaris: Afghanen in direct gevaar niet in de steek laten

De Europese Unie moet niet stilzitten en afwachten tot Afghaanse vluchtelingen voor de Europese buitengrenzen staan. „Dat is geen oplossing. We moeten voorkomen dat mensen via onveilige, illegale en ongecontroleerde wegen die door smokkelaars worden gerund naar de EU komen”, zegt EU-commissaris Ylva Johansson (Binnenlandse Zaken). „Tegelijkertijd kunnen we mensen in direct gevaar in Afghanistan niet in de steek laten.”

Volgens de Zweedse zijn journalisten, mensenrechtenactivisten en personeel die voor niet-gouvernementele organisaties werken onder degenen die gevaar lopen in het land, met name vrouwen. Ze sprak tijdens een digitale vergadering met EU-ministers, waar namens Nederland demissionair minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) aan meedeed. Johansson riep de lidstaten op kwetsbare Afghanen op te nemen en daarbij prioriteit te geven aan Afghaanse vrouwen en meisjes.

19.30 - Vlucht met evacués Afghanistan vertraagd, landt later op de avond

Het vliegtuig met 35 Nederlandse evacués uit Afghanistan heeft vertraging opgelopen. Een woordvoerder van het ministerie van Defensie laat weten dat het toestel nu om 23.05 uur op Schiphol verwacht wordt. Eerder werd nog gesproken van 21.15 uur.

De oorzaak van de vertraging is niet duidelijk, zegt de Defensiewoordvoerder. „Ik vermoed dat ze later zijn vertrokken.”

Het vliegtuig, een C-17 die wordt gebruikt door verschillende NAVO-landen, vertrok woensdag uit de Afghaanse hoofdstad Kabul. Onderweg werd een tussenstop gemaakt in Tbilisi, de hoofdstad van Georgië. Daar werden de inzittenden opgevangen door medewerkers van de Nederlandse ambassade in Georgië.

Behalve de Nederlanders zijn ook zestien mensen met een Belgisch paspoort, twee met een Duits paspoort en twee met een Brits paspoort in Kabul ingestapt. Evacués worden uit Afghanistan gehaald nu de radicaalislamitische Taliban er de macht hebben gegrepen.

Alle passagiers gaan na de landing op Schiphol van boord, zegt Defensie. Waarschijnlijk doen ze dat niet via een gate. Het toestel is te groot om gekoppeld te worden, zegt de woordvoerder. Ook zullen de passagiers na de paspoortcontrole geen gebruik maken van de aankomsthal om het vliegveld te verlaten.

19.00 - VN begint met weghalen stafleden uit Afghanistan

Ook de eerste stafleden van de Verenigde Naties in Afghanistan zijn uit het land gehaald en naar Kazachstan gebracht. Ongeveer honderd VN-medewerkers worden de komende dagen geëvacueerd uit Afghanistan.

Volgens de VN hebben de evacuaties geen invloed op de hulp die de organisatie wil bieden. „We willen de Afghanen blijven steunen in deze moeilijke tijd. Dit is een tijdelijke maatregel die ervoor moet zorgen dat we de mensen zo goed mogelijk kunnen blijven helpen en dat onze medewerkers zo min mogelijk risico lopen”, aldus een woordvoerder.

Ongeveer 300 buitenlanders en 3000 Afghanen werken namens de VN in Afghanistan.

15.55 - Circa 5000 mensen geëvacueerd uit Kabul in 24 uur

In 24 uur tijd zijn er ongeveer 5000 mensen geëvacueerd van de luchthaven van Kabul. Dat meldt een betrokken westerse functionaris. Het gaat om veiligheidsmensen en medewerkers van ambassades, hulpverleners en ook om Afghanen. De evacutie draait rond de klok door.

Het is nog steeds een hele klus, volgens de zegsman, om de evacuaties draaiende te houden door de chaos rond het vliegveld. Talrijke Afghanen zoeken via de luchthaven een uitweg uit hun land dat opnieuw in handen is gevallen van de extremistische Taliban. De vorige keer, in de jaren 1996-2001, was het een schrikbewind.

In sociale media zijn er dagelijks berichten van gedrang, schoten in de lucht en van incidenten met Talibanstrijders die mensen beletten naar het vliegveld te gaan. Woensdag zouden er meerdere gewonden rond het vliegveld zijn gevallen en er zou iemand zijn neergeschoten die een afzetting over wilde klimmen.

Zowel de nieuwe machthebbers als de Amerikanen die het vliegveld en het luchtruim controleren, hebben er kennelijk geen belang bij dat de evacuaties, zoals maandag, door een enorme menigte op het vliegveld vertraagd worden. De Taliban hebben gezegd dat ze burgers met de benodigde reispapieren doorlaten en het Witte Huis wil 31 augustus de missie afronden. Maar volgens sommige mediaberichten worden de Taliban strikter en ze eisen een buitenlands paspoort voor de tocht naar het luchthavengebouw. Het is niet duidelijk wat de Amerikaanse regering van plan is met mensen die het vliegveld moeilijk bereiken kunnen of geen Amerikaans paspoort hebben. President Joe Biden ziet „Afghaanse bondgenoten” niet als een prioriteit bij de evacuaties.

Wat worden de vervolgstappen van de Taliban nu ze de macht hebben in Afghanistan? En hoe heeft het zo ver kunnen komen? Dat en meer in de defensie en veiligheidspodcast Delta Tango:

15.14 - 3 doden bij protesten in Jalalabad tegen vlag Taliban

In Jalalabad in het oosten van Afghanistan zijn zeker drie mensen om het leven gekomen toen ze protesteerden tegen het ophangen van de Taliban-vlag. Dat meldt Al Jazeera. Honderden mensen gingen de straat op met de officiële Afghaanse vlag, maar toen zij de witte vlag van de Taliban wilden vervangen, ging het helemaal mis.

Ooggetuigen lieten aan de Amerikaanse zender CNN weten dat de Taliban zeer gewelddadig reageerden; demonstranten werden geslagen en er zou zijn geschoten. Op social media gaan beelden rond van het protest. Op sommige video’s zijn ook geweerschoten te horen.

14.57 - VS en EU roepen op tot bescherming positie Afghaanse vrouw

Degenen die de macht hebben in Afghanistan moeten het recht op onderwijs, werk en bewegingsvrijheid garanderen van de vrouwen en meisjes in het land. De Verenigde Staten, de Europese Unie en een twintigtal andere landen waaronder Canada, Australië en Brazilië roepen „allen die in een positie van macht en autoriteit zijn” in Afghanistan daartoe op in een gezamenlijke verklaring. „We zijn zeer bezorgd over Afghaanse vrouwen en meisjes”, stellen de ondertekenaars.

„Afghaanse vrouwen en meisjes, zoals alle Afghaanse mensen, verdienen het te leven in veiligheid en waardigheid”, aldus de verklaring. „Elke vorm van discriminatie en misbruik moet worden voorkomen. De internationale gemeenschap staat klaar om hen bij te staan met humanitaire hulp en steun, om te zorgen dat hun stem gehoord wordt.”

De ondertekenaars zeggen nauw te zullen volgen hoe welke toekomstige regering dan ook de rechten en vrijheden verzekert „die een integraal deel van het leven van Afghaanse vrouwen en meisjes zijn geworden de afgelopen twintig jaar.”

De verklaring is ook ondertekend door Albanië, Argentinië, Chili, Colombia, Costa Rica, Ecuador, El Salvador, Honduras, Guatemala, Noord-Macedonië, Noorwegen, Nieuw-Zeeland, Paraguay, Senegal en Zwitserland.

14.55 - Vrouwen smeken Amerikaanse soldaten om hulp bij poorten luchthaven Kabul

Een schrijnende situatie op het vliegveld van Kabul. Op beelden op social media is te zien hoe vrouwen bij de poorten van de luchthaven Amerikaanse soldaten om hulp smeken. „Taliban komen eraan”, schreeuwt een vrouw in paniek.

Op dit moment proberen duizenden Afghanen via de luchthaven het land uit te vluchen. Maar de Amerikanen, die de luchthaven op dit moment in handen hebben, laten om veiligheidsredenen geen Afghanen toe.

13.27 - ’Talibanleiders ontmoeten ex-president Hamid Karzai’

De Talibanleiders hebben naar eigen zeggen de voormalige Afghaanse president Hamid Karzai ontmoet. De Taliban zeggen een regering te willen vormen samen met andere partijen. Hun delegatie bestond onder meer uit Annas Haqqani van het beruchte Haqqani Netwerk. Karzai werd vergezeld door de voormalige vredesonderhandelaar Abdullah Abdullah.

Karzai werd na de val van het schrikbewind van de Taliban eind 2001 president en was het staatshoofd tot 2014. Hij is een prominente figuur in de Pathaanse bevolkingsgroep waar ook de meeste Taliban uit voortkomen. Karzai is tevens een stamhoofd in Kandahar, een Talibanbolwerk. Er is wel een foto van de ontmoeting, maar er is verder niets over het gesprek meegedeeld.

Het Haqqani Netwerk is feitelijk een Afghaans-Pakistaanse criminele bende die binnen de beweging van de Taliban de best getrainde strijders heeft. Het netwerk wordt verantwoordelijk gehouden voor drugscriminaliteit, ontvoeringen, banden met terroristen en de bloedigste aanslagen in de Afghaanse oorlog. De basis van het netwerk ligt in de oorlogen van de jaren zeventig en tachtig, in een bergachtig grensgebied ten zuiden van Kabul. De stichter van het netwerk, Jalaluddin Haqqani, was hier een guerrillaleider.

10.22 - ’Door Amerikanen tegengehouden Nederlandse Afghanen maken rechtsomkeert’

Volgens Nu.nl zijn Nederlandse Afghanen die dinsdagavond door het ministerie van Buitenlandse Zaken zijn opgeroepen om voor een evacuatievlucht naar het vliegveld te komen, er niet in geslaagd langs Amerikaanse militairen te komen die de ingangen bewaken.

Volgens een in Zaandam wonende zoon van een van hen bevindt de groep zich in een gevaarlijke situatie. „Er is daar geen beveiliging. En er staan daar duizenden mensen”, zegt de zoon. De vlucht met een NAVO-vliegtuig zou om 21.15 uur richting Eindhoven vertrekken. Volgens de instructie zouden „de Amerikanen klaarstaan.”

Ter plekke zou echter het tegenovergestelde zijn gebleken: de Amerikaanse militairen schoten in de lucht om de mensenmassa op afstand te houden.

NU.nl zegt ook contact met een ander gezin, dat met vier personen naar het vliegveld was gekomen. Ook dit gezin werd door Amerikanen tegengehouden. Ze keerden daarna terug naar het huis waarin ze eerder verbleven.

09.16 - Eerste betogingen

Internetmedia berichten over de eerste betogingen tegen de nieuwe machthebbers. Talibanstrijders zouden in Jalalabad het vuur hebben geopend op mensen die met de Afghaanse vlag tegen de soennitische extremisten demonstreerden. Daarbij zouden twee betogers zijn gedood.

De Taliban hebben een witte vlag met de islamitische geloofsbelijdenis en aangenomen wordt dat ze die als nationale vlag zien. De Afghaanse vlag is zwart-rood-groen gekleurd. Het is donderdag de nationale feestdag in Afghanistan. Het is dan 102 jaar geleden dat het land op papier onafhankelijk werd van het Britse Rijk.

08.44 - Nieuwe poging Nederland

Nederland onderneemt woensdag een nieuwe poging om mensen uit Kabul te evacueren. Dinsdag lukte het niet om Nederlanders te evacueren uit de Afghaanse hoofdstad, waar de Taliban de macht hebben overgenomen.

07.26 - VK wil 20.000 Afghaanse vluchtelingen opnemen

Het Verenigd Koninkrijk heeft dinsdag bekendgemaakt over een periode van vijf jaar 20.000 Afghanen te willen opvangen die op de vlucht zijn geslagen nu de Taliban de macht hebben gegrepen in hun land. In het eerste jaar gaat het om 5000 vluchtelingen. Vrouwen, meisjes, religieuze en andere minderheden zullen daarbij prioriteit krijgen.

„Ik wil ervoor zorgen dat wij als natie alles in het werk stellen om steun te bieden aan de meest kwetsbare mensen die Afghanistan ontvluchten”, stelt de Britse minister van Binnenlandse Zaken Priti Patel in een artikel in de Britse krant The Telegraph. In het artikel roept Patel ook andere landen op om meer Afghaanse vluchtelingen op te nemen.

De Britse regering onderkent dat Afghanen die het VK en andere westerse landen hebben geholpen in Afghanistan de afgelopen 20 jaar nu extra veel gevaar lopen door de machtsovername door de Taliban.

07.05 - VS evacueren 1100 mensen in één dag

Het Amerikaanse leger heeft tot nu toe 3200 mensen uit Afghanistan geëvacueerd. Dinsdag alleen al werden 1100 mensen het land uit gevlogen. Het gaat om Amerikaanse staatsburgers, mensen met een permanente verblijfsvergunning in de Verenigde Staten en hun families. In totaal voerden de VS tot nu toe dertien evacuatievluchten uit.

Een bron binnen de Amerikaanse regering zei te verwachten dat, nu de evacuatiestroom eenmaal goed op gang is gekomen, „de aantallen snel verder zullen oplopen.” Nog zo’n 11.000 mensen met de Amerikaanse nationaliteit verblijven in Afghanistan.

Het Amerikaanse ministerie van Defensie zei woensdag dat het Amerikaanse leger tot eind augustus de controle houdt over het vliegveld, om zoveel mogelijk mensen te evacueren.

Het Amerikaanse ministerie van Defensie zei woensdag dat het Amerikaanse leger tot eind augustus de controle houdt over het vliegveld, om zoveel mogelijk mensen te evacueren.

Het Amerikaanse ministerie van Defensie zei woensdag dat het Amerikaanse leger tot eind augustus de controle houdt over het vliegveld, om zoveel mogelijk mensen te evacueren. Een groep van veertig Congresleden roept president Joe Biden op om die termijn te verlengen. De Congresleden willen Amerikaanse troepen in Afghanistan houden totdat alle Amerikaanse burgers en Afghanen die er voor de Amerikaanse overheid en het leger werkten zijn geëvacueerd.

Ook het Duitse evacuatieproces lijkt inmiddels succesvoller te worden. Gingen er in de nacht van maandag op dinsdag nog slechts zeven personen mee op de eerste evacuatievlucht, een paar uur later vervoerde een tweede vliegtuig 129 mensen naar de stad Tasjkent in Oezbekistan. Dinsdag nam een derde Duitse evacuatievlucht nog eens 139 passagiers mee. Vanuit Tasjkent kwamen woensdag bovendien de eerste 130 evacués aan in Frankfurt.

In samenspraak met de Duitse overheid zal luchtvaartmaatschappij Lufthansa ook evacuatievluchten naar Duitsland gaan aanbieden vanuit Doha in Qatar, liet een Duitse regeringsfunctionaris weten. En mogelijk ook vanuit buurlanden van Afghanistan. Voor woensdag staan vier nieuwe Duitse evacuatievluchten vanuit Kabul naar Tasjkent op de planning.

06.35 - Kamer debatteert verder over situatie in Afghanistan

De Tweede Kamer debatteert woensdag opnieuw over de situatie in Afghanistan. Een Kamermeerderheid wil dat het kabinet meer Afghanen die voor bijvoorbeeld de Nederlandse militaire missies in het land hebben gewerkt naar Nederland haalt, en zal daar in een motie toe oproepen.

De ministers Ank Bijleveld (Defensie) en Sigrid Kaag (Buitenlandse Zaken) en staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Asiel) vonden dinsdag in een ingelast commissiedebat ook al een kritische Kamer tegenover zich. Daarbij speelde ook mee dat de bewindslieden veel vragen die voorafgaand aan het debat gesteld waren, niet tijdig hadden beantwoord.

Nederland zet volgens het kabinet alles op alles om in ieder geval tolken die voor de Nederlandse krijgsmacht hebben gewerkt, met hun gezinnen naar Nederland te halen. Maar de Kamer wil ook dat andere Afghanen die Nederland de afgelopen jaren geholpen hebben en daardoor mogelijk te duchten hebben van de nieuwe machthebbers, die mogelijkheid krijgen.

Het nieuws uit Afghanistan van dinsdagavond:

00.18 - Biden en Johnson: volgende week virtuele G7-top over Afghanistan

De leiders van de G7-landen zullen volgende week op een videoconferentie de situatie in Afghanistan bespreken. De Amerikaanse president Joe Biden en de Britse premier Boris Johnson spraken dinsdag telefonisch met elkaar af zo’n virtuele ontmoeting te organiseren „om een gemeenschappelijke strategie en aanpak te bespreken”, aldus het Witte Huis in een verklaring.

Een woordvoerder van de regering van het Verenigd Koninkrijk zei dat Johnson in het gesprek met Biden heeft benadrukt „hoe belangrijk het is dat we de progressie die de afgelopen 20 jaar in Afghanistan is gemaakt niet verloren zal gaan” nu de Taliban weer de macht hebben gegrepen in Afghanistan.

Ook zou Johnson hebben gezegd dat de VS en het VK zich „moeten beschermen tegen elke opkomende dreiging van terrorisme en de bevolking van Afghanistan moeten blijven steunen.”

23.58 Kaag: te weinig tijd om mensen op evacuatievlucht te krijgen

De mensen die Nederland had willen wegleiden uit Kabul hebben niet de kans gekregen om in te stappen in het vliegtuig dat er dinsdagavond landde. Dat zei demissionair minister van Buitenlandse Zaken Sigrid Kaag. Er was te weinig tijd en de Amerikanen laten bovendien geen Afghanen toe op de luchthaven. „Hopelijk is er morgen verbetering in deze situatie.”

Het vliegtuig dat mede door Nederland naar Kabul gestuurd was, stond maar een halfuur aan de grond toen het weer moest vertrekken. „Heel veel mensen waren er met hun gezinnen, met hun kinderen. Ze stonden daar aan de poorten van de luchthaven. Ik vind het vreselijk.” De minister zegt in overleg te zijn met de Amerikanen om te voorkomen dat zoiets nog eens gebeurt. Ze zegt de kwestie woensdag ook te bespreken met haar Duitse ambtgenoot Heiko Maas.

Nederland is afhankelijk van de Amerikaanse krijgsmacht omdat die de luchthaven in handen hebben. De VS laten op het vliegveld vooralsnog geen Afghanen toe, waardoor bijvoorbeeld de tolken met hun gezinnen er niet in zouden kunnen.

Toch lukte het door de tijdsdruk en de chaotische situatie op en rond de luchthaven nu ook niet om Nederlanders aan boord te krijgen. Ze hoopt dat de Nederlandse ambassadeur, die woensdag op het vliegveld van Kabul hoopt te landen en daar direct aan het werk wil, kan voorkomen dat zoiets nog eens gebeurt.

Kaag wil de manier waarop de Amerikanen het aanpakken op de luchthaven niet bekritiseren. „Het is heel moeilijk te raden vanuit Den Haag wat er op de luchthaven van Kabul moet gebeuren”, zo zei ze. „Ons past bescheidenheid. Maar wat we nu doen is op alle manieren druk uitoefenen, helderheid verkrijgen en ervoor zorgen dat iedereen die wij willen evacueren wordt geëvacueerd.”

23.05 - Populariteit president Biden daalt fors na Taliban-opmars

De populariteit van de Amerikaanse president Biden in de Verenigde Staten heeft een forse deuk opgelopen na de onverwacht snelle herovering van Afghanistan door de radicaalislamitische Taliban. Nog maar 46 procent van de ondervraagden keurt het beleid van hun president goed, een daling van 7 procentpunten. Het is de laagste populariteit voor Biden in de wekelijkse nationale peiling sinds zijn aantreden begin dit jaar.

Uit de peiling van Reuters/Ipsos blijkt verder dat 34 procent van de Amerikanen voorstander is van een voortzetting van de buitenlandse militaire operaties in het Aziatische land. Biden verdedigde de terugtrekking van de Amerikaanse troepen in een toespraak tot het volk, maar erkende dat de opmars van de Taliban veel sneller was gegaan dan verwacht. Hij haalde uit naar de Afghaanse militairen die, door de VS getraind, eigenlijk het land hadden moeten verdedigen tegen de fundamentalisten.

21.47 - Defensie: ’VS laten geen Afghanen toe op vliegveld’

Op de luchthaven van Kaboel is dinsdag een transportvliegtuig geland wat door Nederland, Noorwegen en Finland was gestuurd. Dat meldt het ministerie van Defensie. Het toestel is weer vertrokken, maar heeft voor zover bekend namens Nederland geen mensen kunnen meenemen. Waarom Nederland niemand heeft meegekregen, kon Defensie niet direct zeggen.

Nederland is voor het gebruik van de luchthaven van Kabul afhankelijk van de beveiliging van de Amerikaanse krijgsmacht, die de luchthaven in handen heeft. De VS laten er om veiligheidsredenen volgens Buitenlandse Zaken momenteel geen Afghanen toe. Dat maakt de situatie voor mensen die Nederland het land uit wil helpen, onder wie tolken die voor Defensie hebben gewerkt, moeilijker. Het ministerie zegt hieraan te werken.

19.58 - Inlichtingendiensten VS waarschuwden voor val Afghaans regime

De Amerikaanse inlichtingendiensten werden deze zomer in hun vertrouwelijke voorspellingen steeds pessimistischer over de kans dat het Afghaanse leger de Taliban weerstand zou kunnen bieden. President Joe Biden zei op 8 juli nog dat de regering in Kabul waarschijnlijk niet zou vallen en er geen chaotische evacuaties nodig zouden zijn, terwijl zijn diensten er steeds meer aan twijfelden of de hoofdstad niet in handen van de fundamentalisten zou vallen, schrijft The New York Times.

Biden beweerde dat het leger met 300.000 man en de luchtmacht de 75.000 Talibanstrijders wel de baas zou blijven. De afgelopen twee weken is gebleken dat de fundamentalisten zonder noemenswaardige tegenstand het land konden oprollen.

De vraag is volgens de krant waarom de Amerikaanse regering en militaire planners ondanks de waarschuwingen slecht voorbereid leken te zijn op de overwinning van de Taliban. Het leger kon de veiligheid bij de evacuaties op het vliegveld van Kabul maandag niet waarborgen en moest op het laatste moment duizenden extra militairen invliegen.

Inlichtingendiensten hadden al voorspeld dat als de Taliban steden in zouden nemen er een grote kans was dat het leger zou opgeven en het hele land snel zou vallen, zeggen bronnen tegen de krant. De belangrijkste besluiten waren echter al genomen toen binnen de inlichtingengemeenschap alom werd gedacht dat de pro-westerse regering in Kabul het nog wel een paar jaar zou uithouden.

Voor een ordelijke aftocht zou er dan genoeg tijd zijn. Toen het ministerie van Buitenlandse Zaken eind april het niet-essentiële personeel van de ambassade in Kabul liet vertrekken, werd algemeen nog aangenomen dat het nog zeker anderhalf jaar zou duren voordat de Taliban de macht zouden grijpen, aldus de krant. Biden erkende maandag dat dat zich „veel sneller heeft ontvouwd dan we hadden verwacht.”

Volgens The New York Times is in de VS het zwartepieten over de schuldvraag al begonnen, inclusief verklaringen van het Witte Huis waarin wordt gesuggereerd dat de inlichtingendiensten hebben gefaald.

19.58 - Man filmt zichzelf terwijl hij zich vastklampt aan Amerikaans vliegtuig

Op een video die op social media circuleert is te zien hoe een man zich vastklampt aan een vertrekkend evacuatievliegtuig. De man zit glimlachend op de vleugel en zwaait naar andere mensen. Het is onduidelijk of de man nog leeft.

19.39 - Kazerne in Groningse Zoutkamp ingericht als noodopvang Afghanen

Het ministerie van Defensie heeft de Willem Lodewijk van Nassaukazerne in Zoutkamp in Groningen aangewezen voor noodopvang voor Afghanen. De gemeente Het Hogeland zegt daar dinsdagmiddag een bericht over te hebben gekregen.

Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) is bezig met de voorbereidingen voor de opvang in de kazerne. Hoeveel Afghanen er naar de opvang komen is nog niet bekend. „Wel is duidelijk dat het om noodopvang gaat, in afwachting van andere opvang”, schrijft de gemeente.

De kazerne in Zoutkamp werd vorig jaar ook al gebruikt voor de opvang van vluchtelingen. Toen ging het onder meer om asielzoekers die in een azc in Sneek met het coronavirus besmet bleken te zijn en op een andere locatie in isolatie moesten.

Burgemeester Henk Jan Bolding zegt tegen RTV Noord dat waarschijnlijk aanstaande donderdag wordt begonnen met de opvang. Het terrein van de kazerne zal worden beveiligd.

19.37 - YouTube doet Taliban in de ban

YouTube doet de nieuwe machthebbers in Afghanistan, de radicaalislamitische Taliban, in de ban. De videodienst verwijdert alle accounts op het platform waarvan wordt aangenomen dat ze van de Taliban zijn of door de beweging worden beheerd, melden Amerikaanse media.

In een verklaring benadrukt YouTube met de stap aan Amerikaanse sancties tegen de Taliban te voldoen. Het Amerikaanse bedrijf wijst verder op het eigen beleid om geen inhoud toe te laten die aanzet tot geweld.

Facebook en Instagram op hun beurt zijn bezig om elke „Taliban-aanwezigheid” te verwijderen, lieten ze eerder al weten. Het eveneens Amerikaanse WhatsApp is druk doende om erachter te komen of de Taliban de berichtendienst gebruikt en, zo ja, hoe het de groep uit zijn netwerk kan verwijderen. Volgens de krant The Washington Post hebben de Taliban via WhatsApp berichten gestuurd om inwoners van de hoofdstad Kabul te waarschuwen toen ze zondag de controle over de stad overnamen.

18.29 - Lichaam gevonden in landingsgestel vliegtuig

Een levenloos lichaam van een Afghaan is aangetroffen in het landingsgestel van een Amerikaans evacuatievliegtuig dat maandag vertrok van de luchthaven in Kabul. Piloten moesten een noodlanding maken omdat het landingsgestel niet kon inklappen en troffen de menselijke resten aan in de wielkast van de C-17, aldus bronnen tegen Washington Post.