Eind aan lappendeken

Decennialang was het niet meer dan een vaag voornemen, maar nu de VS zich afwendt en Rusland rommelt aan de buitengrenzen, maakt de EU haast met defensiesamenwerking. Vandaag stappen ruim twintig landen, waaronder Nederland, in een samenwerking die meer vuurkracht uit elke euro moet halen. De Europese defensie is een lappendeken. De Europeanen hebben zeventien soorten tanks rondrijden, de Amerikanen één. De EU-landen gebruiken twintig verschillende soorten straaljagers, de VS zes. Militaire tekorten worden nog altijd nationaal opgelost. Als de Europese strijdkrachten troepen en materieel op elkaar afstemmen, hebben ze samen meer slagkracht, is de gedachte. Landen willen samen in kaart brengen aan welke capaciteiten behoefte is en vervolgens met elkaar militair materieel ontwikkelen. Er komt een Europees defensiefonds voor een deel van de financiering. Bovendien moeten er meer missies onder EU-vlag plaatsvinden. Dergelijke missies zijn er nu ook al, bijvoorbeeld voor het tegenhouden van bootvluchtelingen op de Middellandse Zee. Boost Van een Europees leger of een gemeenschappelijk commando zal nog steeds geen sprake zijn. Toch is de nieuwe defensiesamenwerking in de EU van grote betekenis, zegt Dick Zandee van Clingendael. „Europese defensiesamenwerking leidde een slapend bestaan, maar krijgt nu echt een boost. Meer dan voorheen worden landen beoordeeld op de vraag of ze genoeg stappen zetten.” Zo beloven de samenwerkende landen dat ze twee procent van hun budget uitgeven aan onderzoek en ontwikkeling. Bij Nederland zou dat een verdrievoudiging betekenen van het onderzoeksbudget. Belangrijker zijn volgens Zandee de 47 defensieprojecten die aan de samenwerking vastzitten. Nederland bracht het idee in van een ’militair Schengengebied’, bedoeld om troepen en materieel makkelijker over de grenzen te krijgen. De NAVO profiteert ook hiervan. Op voorspraak van Nederland worden ook onbemande onderzeeërs voor ontmijning ontwikkeld. Aan de hechtere samenwerking, lang een taboe, liggen een paar oorzaken ten grondslag. Door de vluchtelingencrisis, de instabiliteit in Noord-Afrika en de dreiging vanuit Rusland is het besef doorgedrongen dat Europa meer aan zijn eigen verdediging zal moeten gaan doen. Brexit Daar zijn twee belangrijke zaken bijgekomen: de Brexit en de verkiezing van Donald Trump. De Amerikaanse president wil dat Europa meer zijn eigen boontjes dopt. In de EU is er steeds minder vertrouwen dat de VS de helpende hand reikt als het erop aankomt. De Britten lagen doorgaans dwars bij hechtere Europese defensiesamenwerking, uit vrees voor uitholling van de NAVO. Nu de Britten op weg zijn naar de uitgang, is die blokkade er niet meer. Nederland verwacht bovendien dat de Europese samenwerking de NAVO eerder zal versterken dan in de weg zal zitten. Het trans-Atlantisch bondgenootschap is immers gericht op verdediging van grondgebied, in EU-verband ligt de nadruk meer op missies voor stabilisatie en opbouw. On-Brussels De permanent gestructureerde samenwerking, PESCO in EU-jargon, is met on-Brusselse snelheid in de steigers gezet. Een jaar geleden lanceerde de Europese Commissie de plannen, EU-leiders zetten in juni op een Europese top het licht op groen en vandaag wordt de aftrap echt in gang gezet. Namens Nederland zetten ministers Zijlstra (Buitenlandse Zaken) en Bijleveld (Defensie) hun handtekeningen. In eerste instantie zullen 23 landen (van de 28) meedoen. Twijfelaars kunnen later alsnog aansluiten.

Eind aan lappendeken

HET BESTE VAN DE TELEGRAAF

Druk om verhogen pensioenuitkering is hoog: check hier wat jouw fonds doet

Domien en Marianne (63) uit Meppel winnen 181.818 euro in loterij: ’Eerst gewoon naar mijn werk gegaan’

Mens met varkensnier historische doorbraak: ’Kan onvoorstelbare gezondheidswinst opleveren’

Politici Bonaire boos op Ollongren: ’Dit verraadt onbekendheid met het leven in Caribisch Nederland’