Nieuws/Binnenland
1166267537
Binnenland

Coronacrisis: vrijdag 30 juli

LIVE | Florida maakt einde aan mondkapjesplicht op scholen, elders juist weer herinvoering

Gouverneur van de Amerikaanse staat Florida, Ron DeSantis, vindt het mooi geweest met de mondkapjes, ook op scholen.

Gouverneur van de Amerikaanse staat Florida, Ron DeSantis, vindt het mooi geweest met de mondkapjes, ook op scholen.

Amsterdam - Komt er ooit een eind aan de coronacrisis? Na een zware anderhalf jaar, vol lockdowns en vrijheidsbeperkende maatregelen, zijn mensen toe aan een feestje of vakantie. Wat gebeurt er vandaag? Volg hier het laatste Covid-nieuws.

Gouverneur van de Amerikaanse staat Florida, Ron DeSantis, vindt het mooi geweest met de mondkapjes, ook op scholen.

Gouverneur van de Amerikaanse staat Florida, Ron DeSantis, vindt het mooi geweest met de mondkapjes, ook op scholen.

De gouverneur van de Amerikaanse staat Florida, Ron DeSantis, heeft vrijdag een decreet uitgevaardigd dat de mondkapjesplicht in de scholen van de staat blokkeert. DeSantis zei in een toespraak dat ouders zelf het recht moeten hebben om te beslissen of hun kinderen een mondkapje moeten dragen.

Met het decreet doet DeSantis de pas ingestelde mondkapjesplicht teniet op scholen in twee gemeenten in Florida, Broward en Gadsen. DeSantis, een Republikein, verzet zich al sinds het begin van de pandemie tegen strikte coronaregels voor burgers en bedrijven.

De Amerikaanse gezondheidsdienst CDC heeft alle studenten, docenten en personeel dringend verzocht maskers te dragen wanneer het nieuwe schooljaar begint, ongeacht de vaccinatiestatus. Zo hoopt de CDC de toename van het aantal coronabesmettingen door de deltavariant in de VS te stuiten.

Het decreet van DeSantis is een voorbeeld van de verdeeldheid in de VS over het dragen van mondkapjes: slechts een paar uur eerder had de Amerikaanse supermarktketen Walmart bekendgemaakt dat alle medewerkers van winkels en distributiecentra per direct weer mondkapjes moeten dragen. Donderdag maakte Disney al bekend dat bezoekers van het Walt Disney World Resort in Orlando, Florida, voortaan mondkapjes moeten dragen.

17.49 - Epidemioloog: voorlopig geen festivals, en misschien mondkapjes

Als de Delta-variant van het coronavirus inderdaad zo sterk is dat ook gevaccineerde mensen het relatief eenvoudig kunnen verspreiden, is het belangrijk om voorlopig geen festivals te houden, „geen grote groepen dicht bijeen, dus geen nachtclubs en geen evenementen”, zegt Frits Rosendaal, hoogleraar epidemiologie van het Leids Universitair Medisch Centrum.

Volgens de Amerikaanse gezondheidsdienst CDC lijken sommige gevaccineerde mensen die de Delta-variant oplopen, ongeveer evenveel virusdeeltjes in hun lichaam te hebben als ongevaccineerde mensen. Bovendien zouden ze even besmettelijk zijn voor anderen.

Vaccins verkleinen de kans dat iemand ernstig ziek wordt na besmetting of aan het coronavirus overlijdt. Maar als het aantal besmettingen stijgt, kan ook het aantal sterfgevallen iets oplopen. Daarom is het volgens Rosendaal belangrijk om te blijven vaccineren om mensen te beschermen. „Besmettelijkheid is een groot probleem voor landen met een lage vaccinatiegraad. Daarom moet je ook in arme landen vaccineren, anders blijft het virus muteren.”

Vanwege de nieuwe analyse besloten de Verenigde Staten eerder deze week om het dragen van mondkapjes weer te verplichten in openbare ruimtes. Dat kan in Nederland wellicht ook een optie zijn, aldus Rosendaal. „De literatuur is wel tamelijk overtuigend dat mondkapjes zin hebben.”

16.12 - Reproductiegetal het laagst sinds 1 juni vorig jaar

Het coronavirus verspreidt zich steeds minder snel, en dat is ook te zien in het reproductiegetal. Dat is vrijdag gezakt naar 0,7, het laagste niveau sinds 1 juni vorig jaar. Afgelopen dinsdag stond het cijfer op 0,8.

Het getal van 0,7 betekent dat een groep van honderd coronapatiënten gemiddeld 70 anderen besmet, die het virus op hun beurt overdragen aan zo’n 49 mensen. Zij steken op hun beurt ongeveer 34 mensen aan. Zo kan de uitbraak langzaam doven.

Een paar weken geleden stond het reproductiegetal nog op 3, het hoogste niveau ooit.

Het getal gaat altijd over de situatie twee weken eerder, omdat recentere cijfers nog niet betrouwbaar genoeg zijn. Het cijfer dat vrijdag is berekend heeft betrekking op 15 juli.

13.40 - Jongeren vanaf 12 jaar kunnen ook Moderna-vaccin krijgen

Jongeren van 12 tot en met 17 jaar kunnen behalve het vaccin van Pfizer nu ook het Moderna-vaccin krijgen. Demissionair zorgminister Hugo de Jonge heeft vrijdag besloten dit vaccin toe te staan nu de Gezondheidsraad hierover een positief advies heeft uitgebracht. Volgens de raad is het gebruik van dit vaccin bij jongeren werkzaam en veilig.

Beide vaccins zijn gebaseerd op de zogenoemde mRNA-techniek. In de inenting zit een stukje genetische code, die het lichaam ertoe aanzet bepaalde eiwitten aan te maken die lijken op een eiwit van het coronavirus. Op die manier kan het afweersysteem leren het virus te bestrijden.

De Gezondheidsraad herhaalt in het advies dat vaccinatie van jongeren „aanvaardbaar, zinvol en verantwoord” is. „Het kan adolescenten directe en indirecte gezondheidswinst opleveren en tegelijk bijdragen aan het afremmen van de epidemie.”

Eind juni werd het BioNTech/Pfizer-vaccin als eerste toegelaten voor gezonde jongeren. De eerste prikken werden begin juli gezet.

De Europese Commissie keurde het gebruik van het Moderna-vaccin bij jongeren vorige week al goed, na een positieve beoordeling door het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA).

13.39 - Studie: behoud coronamaatregelen nodig bij hoge vaccinatiegraad

Een team van Europese onderzoekers roept op om de huidige coronamaatregelen, zoals 1,5 meter afstand houden en het dragen van mondkapjes, te behouden totdat iedereen volledig is gevaccineerd. De wetenschappers waarschuwen vrijdag dat juist bij een hogere vaccinatiegraad de kans toeneemt dat zich een mutatie van het coronavirus ontwikkelt die resistent is tegen die vaccins.

Om te voorspellen hoe het coronavirus in de toekomst zal muteren, onderzochten de onderzoekers ook hoe groot de kans is dat een mutatie van het virus ontstaat die resistent is. Zij gingen daarbij uit van een bevolking van 10 miljoen mensen en een periode van drie jaar. Hun model wees uit dat een zeer snelle vaccinatiecampagne de kans op een resistente mutatie uiteraard verkleint. Daartegenover staat echter de ontdekking dat de kans op het ontstaan van zo’n vaccinresistente virusvariant juist het hoogst is, als een groot deel van de bevolking is gevaccineerd, zolang dat deel nog net niet groot genoeg is om daadwerkelijk groepsimmuniteit te creëren.

De onderzoekers stellen dat dit helaas de situatie is waarin Europa zich momenteel bevindt. Zo’n 60 procent van alle Europeanen heeft inmiddels zijn eerste prik gehad. Dat is volgens de wetenschappers, die hun resultaten publiceerden in Nature Scientific Reports, precies de ondergrens waarna resistente virusmutaties zich sneller kunnen gaan ontwikkelen.

„Vaccins zijn onze beste optie om deze pandemie te verslaan”, benadrukt co-auteur van de studie, Simon Rella, van het Oostenrijkse Institute of Science and Technology (IST). „Maar wat ons model laat zien, is dat wanneer de meeste mensen zijn gevaccineerd, een vaccinresistente mutatie wel een voordeel heeft ten opzichte van het originele virus.”

Collega Fyodor Kondrashov benadrukt dat de onderzoeksgroep uiteraard hoopt dat zo’n vaccinresistente mutatie tijdens de huidige coronapandemie niet zal opduiken. „Maar wij dringen wel aan op voorzichtigheid”, zegt hij. „Evolutie is een krachtig proces. Het behoud van een aantal redelijke voorzorgsmaatregelen gedurende de gehele vaccinatieperiode kan een goed middel zijn om een dergelijke evolutie te beheersen.”

12.50 - Coronacontrole geen prioriteit bij Duitse politie

Het controleren van de juiste coronapapieren heeft geen prioriteit bij de Duitse politie. Sinds dinsdag zijn er weer strengere maatregelen voor reizigers uit Nederland, dat in Duitsland als hoogrisicogebied geldt. Maar controles op correcte registratie of een vaccinatiebewijs worden alleen meegenomen in reguliere verkeerscontroles, aldus woordvoerders van de politie in Kleve, Viersen en Heinsberg. Voor zover bekend is sinds dinsdag nog niemand naar Nederland teruggestuurd.

Reizigers vanuit Nederland moeten in Duitsland tien dagen in quarantaine, als ze langer dan 24 uur in het land blijven. Wie op doorreis is in Duitsland en daar niet heeft overnacht of wie de grens oversteekt voor tanken of boodschappen, moet een vaccinatiebewijs bij zich hebben of een recente negatieve coronatest kunnen laten zien.

Volgens de politiewoordvoerders is er niet voldoende personeel om speciale coronacontroles onderweg in Duitsland te houden. Wie betrapt wordt op een overtreding of moet stoppen wegens een verkeerscontrole, kan wel om coronapapieren worden gevraagd. Het is dringend aan te raden om een vaccinatiebewijs of een recente testuitslag wel mee te nemen op reis, zegt de woordvoerster van de Kleefse politie.

Aan de grenzen met Duitsland zouden reizigers in het hoogseizoen vaker kans lopen op een controle volgens de Bundespolizei in Kleve. Volgens een woordvoerder worden bij diverse grensposten, zoals in Twente, extra mensen neergezet voor controles, die echter steekproefsgewijs worden uitgevoerd. Ook in de trein moeten de coronapapieren van reizigers in orde zijn, aldus de Bundespolizei.

11.48 - Duitse regering wil vanaf zondag strengere testplicht reizigers

De Duitse regering wil voorkomen dat terugkerende vakantiegangers het coronavirus verspreiden. Ze hoopt dat met een uitbreiding van de verplichtingen voor coronatesten te bewerkstelligen.

Als er geen politieke kink in de kabel komt, wordt vrijdag tot de extra maatregelen besloten. Die moeten dan zondag van kracht worden. Het is de bedoeling dat alle mensen vanaf 12 jaar oud die het land binnen reizen, ongeacht waar vandaan of met wat voor vervoermiddel, aantonen dat ze negatief zijn getest op het coronavirus, zijn ingeënt of genezen.

De verplichting is dan dus niet meer afhankelijk van hoe het virus huishoudt in het land van herkomst. Van de drie categorieën die de autoriteiten hebben gebruikt om de mate van verspreiding van het virus aan te duiden, blijven er twee over. Het zijn hoogrisicogebieden en gebieden met veel virusvarianten. De ’gewone risicolanden’ vervallen in de schaal.

Nederland staat sinds dinsdag te boek als land met een hoog risico en de nieuwe inreisbeperkingen waar de Duitse ministers vrijdag over praten, zijn zo niet van invloed op de bestaande verplichtingen ten aanzien van ons land. In een hoogrisicoland zijn er volgens de richtlijnen straks „aanzienlijk meer dan honderd” nieuwe besmettingen vastgesteld per 100.000 inwoners over zeven dagen tijd. Maar het aantal ziekenhuisopnames en de vraag op hoeveel coronatests de cijfers berusten, zullen ook worden meegewogen.

Als Nederland weer uit de hoogrisicogroep wordt gehaald en ook niet als land met veel varianten wordt ingeschaald, zijn er volgens de plannen van gezondheidsminister Jens Spahn uitzonderingen op de strenge coronaregels voor korte bezoeken over de grens heen en voor de ’grenswerkers’. Er komen geen permanente grenscontroles, maar er zal steekproefgewijs worden gekeken of regels worden nageleefd.

De christendemocraat Spahn heeft kritiek gekregen van onder anderen zijn sociaaldemocratische coalitiepartners dat hij de verplichtingen er zonder overleg heeft willen doordrukken. Uit de SPD klonk ook de kritiek dat de nieuwe regels geen genoegen nemen met simpele sneltest maar een dure versie vereisen. Die PCR-test zou veel gezinnen honderden euro’s gaan kosten als ze van vakantie terugkomen. De SPD eist dat de staat de testen betaalt. Ook wordt er in Berlijn nog gesteggeld over de vraag of bijvoorbeeld vrachtrijders ook onder de aangescherpte regels zouden vallen. Het zou tot enorme files bevoorradingsproblemen kunnen leiden.

Het aantal coronabesmettingen is overigens betrekkelijk laag in de Bondsrepubliek met zestien nieuwe coronagevallen per 100.000 inwoners in de jongste meting. Circa 61 procent van de Duitsers is gevaccineerd.

11.21 - Voorlopig geen Moderna-prik voor jongeren, er is genoeg Pfizer

Jongeren krijgen voorlopig alleen het coronavaccin van Pfizer en BioNTech, ook als de overheid het vaccin van Moderna definitief voor hen goedkeurt. Er is voorlopig meer dan genoeg voorraad van het Pfizer-vaccin beschikbaar en de leveringen zijn stabiel, laat GGD GHOR Nederland weten. De GGD’en voeren de vaccinaties uit.

Moderna wordt vooralsnog alleen gebruikt voor volwassenen, maar in kleine aantallen. Op donderdag kregen zo’n 110.000 mensen het vaccin van Pfizer en BioNTech en ongeveer 6500 mensen het middel van Moderna. Doordat volwassenen het Moderna-vaccin krijgen, komen die Pfizer-doses beschikbaar voor kinderen.

Het besluit is „geen nee tegen Moderna” en het kan best zijn dat het in de toekomst wel nodig is om dat vaccin te gebruiken voor kinderen, benadrukt de GGD.

De Europese Commissie keurde het gebruik van het Moderna-vaccin bij jongeren vorige week al goed. Dat gebeurde na een positieve beoordeling door de Europese vaccinwaakhond, het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) in Amsterdam. Daarna is het aan de aangesloten landen zelf om te besluiten of het vaccin wordt toegelaten. In Nederland heeft de Gezondheidsraad donderdag geadviseerd dat het Moderna-vaccin ook voor jongeren vanaf 12 jaar kan worden gebruikt. Het ministerie van Volksgezondheid neemt in de loop van vrijdag een besluit.

11.23 - Israëlische president voor de derde keer ingeënt tegen corona

De Israëlische president Isaac Herzog (60) is vrijdag ingeënt met een derde dosis van een coronavaccin. Dat was de aftrap van een landelijke campagne om 60-plussers een extra vaccindosis te geven zodat ze beter beschermd zijn tegen het virus.

„Ik ben trots dat we het eerste land zijn dat een derde dosis toedient”, zei Herzog volgens nieuwssite Times of Israël. Ook oud-premier Benjamin Netanyahu laat zich vrijdag naar verwachting voor de derde keer prikken. Hij klaagde dat de regering het nieuwe beleid weken eerder had moeten invoeren.

Zijn 49-jarige opvolger Naftali Bennett is nog te jong om in aanmerking te komen voor de extra prik. De nieuwe premier zei dat Israël zich opwerpt als pionier door ouderen een derde prik aan te bieden. Hij heeft zijn landgenoten opgeroepen hun „ouders en grootouders” aan te moedigen de extra vaccindosis te halen.

Israël behoort wereldwijd tot de koplopers op vaccinatiegebied. Toch maken de autoriteiten zich zorgen over de verspreiding van de Delta-variant. Het aantal nieuwe coronabesmettingen lag vrijdag voor de vierde dag op rij boven de 2000. Dat soort besmettingscijfers waren sinds maart niet meer gemeld.

10.17 - Tsjechië paait vaccinatietwijfelaars met extra vakantiedagen

De Tsjechische regering biedt ambtenaren een extraatje aan om ze over te halen zich te laten vaccineren tegen het coronavirus. Premier Andrej Babis stelde medewerkers van overheidsorganisaties twee extra vakantiedagen in het vooruitzicht als ze zich laten inenten.

„Maximale vaccinatie is onze inzet, om ons te beschermen tegen besmettingen uit het buitenland”, zei de premier van het ruim 10 miljoen inwoners tellende EU-land. „Dit is onze hoofdtaak: prikken, prikken, prikken.”

Tsjechië had donderdag al ruim 10 miljoen prikken gezet. Er waren 4,74 miljoen mensen volledig gevaccineerd.

Ook in andere landen proberen overheden op allerlei manieren om mensen over te halen zich te laten inenten tegen het coronavirus. Zo kondigde de Russische hoofdstad Moskou vorige maand aan om auto’s te verloten onder mensen die zich laten prikken.

De Amerikaanse metropool New York betaalt mensen 100 dollar voor hun eerste inenting. President Joe Biden heeft andere overheden in zijn land opgeroepen dat voorbeeld te volgen.

05.15 - Testbedrijven verdienen fors, ondanks lage aantal toegangstesten

Elf commerciële testbedrijven die door de Stichting Open Nederland zijn ingehuurd vanwege Testen voor Toegang, hebben de afgelopen weken samen ruim een miljoen euro per dag verdiend, ondanks het lage aantal testen dat is uitgevoerd. De Volkskrant schrijft dat de testcapaciteit van de bedrijven nauwelijks benut is.

Testbedrijven krijgen volgens de krant een vergoeding van 387 euro per dag per zogeheten ’afnameplek’, geschikt voor tweehonderd tests per dag. De afgelopen twee weken waren er 1100 van zulke afnameplekken, verdeeld over ruim 110 testlocaties. Voor bemande posten komen daar nog personeelskosten bij. Dat bracht de rekening op een miljoen euro per dag, voor een systeem dat 200.000 tests aankan, maar er afgelopen twee weken slechts zo’n 12.000 per dag uitvoerde.

„Natuurlijk is het zonde van het geld. We zijn piepend en knarsend tot stilstand gekomen. Maar we moeten de winkel open houden, ook als er eventjes weinig klanten zijn. Dat is de prijs de we betalen om wanneer het straks weer nodig is verzekerd te zijn van voldoende capaciteit. Het risico is te groot dat bedrijven zouden zeggen: we gaan iets anders doen. De brandweer betalen we ook niet per gebluste brand”, aldus Pier Eringa, topman van de stichting.

03.30 - Ministerie reageert op advies over inzet Moderna bij jongeren

Het ministerie van Volksgezondheid reageert vrijdag op het advies van de Gezondheidsraad over de inzet van het Moderna-vaccin bij jongeren vanaf 12 jaar. Volgens de Gezondheidsraad is het gebruik van het vaccin bij jongeren werkzaam en veilig.

Eerder werd al het vaccin van Pfizer goedgekeurd voor jongeren vanaf 12 jaar. Beide vaccins zijn gebaseerd op de zogenoemde mRNA-techniek.

In de inenting zit een stukje genetische code, die het lichaam ertoe aanzet bepaalde eiwitten aan te maken die lijken op een eiwit van het coronavirus. Op die manier kan het afweersysteem leren het virus te bestrijden.