Nieuws/Binnenland
1175179
Binnenland

De Vuurproef

Met de komst van de trein veranderde alles. En al kwam het wagonnetje in eerste instantie moeizaam op gang, eenmaal op het juiste spoor was er geen houden meer aan. Het Spoorwegmuseum vertelt het verhaal van een wereld die kleiner werd, stationsklokken die gelijk gezet werden en de grote maatschappelijke en economische gevolgen. 'De Vuurproef', de vorige week geopende belevenis, is een virtuele reis die de bezoeker meeneemt door bijna twee eeuwen treingeschiedenis.

 

In de huidige vier 'Werelden'  van Het Spoorwegmuseum staat telkens een ander onderdeel van de spoorweggeschiedenis centraal. De Grote Ontdekking vertelt over het prille begin van de spoorwegen, Droomreizen laat de luxe reizen aan het einde van de negentiende eeuw zien; Stalen Monsters gaat over het werken aan het spoor en in De Werkplaats worden anekdotes en geheimen verteld achter het rollend materieel.

Wat in dit rijtje ontbrak, was een rode draad waarin de verhalen uit de geschiedenis van het spoor aan het heden werden gekoppeld.

 

Paul van Vlijmen, directeur van Het Spoorwegmuseum: "Het eerste treinritje van Amsterdam naar Haarlem was op 20 september 1839. Sinds die tijd is er heel wat veranderd. Tegenwoordig is een ritje met de trein de gewoonste zaak van de wereld, maar vroeger was dat wel anders. De eerste machinist kunnen we vergelijken met de astronaut van nu: hij bestuurde een vuurspuwend monster dat snelheden haalde die voor onmogelijk werden gehouden", zo vertelt Van Vlijmen. "De komst van de trein werd een poort naar de wereld. De Vuurproef neemt de bezoeker mee terug naar het gevoel van de pioniers van weleer met een reis door 200 jaar spoorgeschiedenis", aldus Van Vlijmen.

Duidelijk wordt in deze nieuwe belevenis hoe de wereld veranderde met de komst van de trein. Zo werden de klokken gelijk gezet. In de 19e eeuw hebben de meeste steden hun eigen tijd, gebaseerd op het moment van zonsopgang. In Arnhem komt de zon bijvoorbeeld eerder op dan in Den Haag, dus was er een tijdsverschil van zo'n tien minuten tussen de twee steden. Om de dienstregelingen te laten kloppen, werden alle stationsklokken gelijkgezet.

Evertjan de Rooij: "Niet alleen het gelijkzetten van de klokken was een enorme verandering, de komst van de trein verandert in een periode van enkele tientallen jaren ook het reisgedrag van Nederlanders volledig. Het land wordt een stuk kleiner." In het begin is een treinritje allesbehalve plezierig. "De treinen hebben geen vering, geen verwarming of toilet. Derdeklasreizigers hebben het vooral zwaar; ze zitten in een open wagon in de rook, het roet en de vonken van de locomotief. Langzaam wordt het aangenamer en neemt het comfort in de trein toe. In 1909 komen de spoorwegbedrijven met een dagkaart waardoor een treinritje voor iedereen betaalbaar wordt. Voor burgers is dit vaak het eerste moment van kennismaking met een andere omgeving dan de eigen stad of dorp", zo vervolgt de woordvoerder.

De ontwikkeling die de trein onderging, de ingrijpende maatschappelijke en economische veranderingen en de rol die de trein tegenwoordig speelt: ze komen allemaal aan bod in De Vuurproef. Rutger Hauer treedt op als verteller en, geassisteerd door actrice Nhung Dam, neemt hij de bezoeker mee langs de spoorhistorie. Vervolgens stappen bezoekers in de machinistencabine en besturen zelf de trein. Als een razende scheuren de machinisten in spe, volwassenen en kinderen, door verschillende tijden en plaatsen.

Kijk voor meer info: www.spoorwegmuseum.nl