Nieuws/Binnenland
1184997
Binnenland

Flitshandel, vloek of zegen?

Het Europees Parlement wil de flitshandel aan banden leggen. Het wordt als bedreigend gezien voor de stabiliteit van de financiële markten. Wegen de baten van deze supersnelle beurshandel op tegen de risico’s?

Bij high frequency trading (HFT), in het Nederlands ook wel flitshandel genoemd, draait het om de snelheid van quotes uitlezen en orders inleggen. De winst wordt behaald door met snelle tradingcomputers de handel razendsnel voor de neus van de concurrentie weg te kapen. En vervolgens met een minimale winst, soms slechtst ter grootte van de ticksize (kleinst mogelijke verandering van een fondskoers), door te verkopen.

Voor- en tegenstanders

Voorstanders van flitshandel zien dit als smeerolie voor de beurshandel. Het brengt welkome liquiditeit in de markten en verlaagt transactiekosten door nauwere bied-laat spreads. Grote orders van langetermijn investeerders zoals pensioenfondsen zouden hierdoor sneller en goedkoper kunnen worden uitgevoerd.

Tegenstanders zien flitshandelaren echter als een soort parasieten die misbruik maken van de traditionele beurshandel van zowel particuliere als institutionele beleggers. Door zich telkens razendsnel overal tussenin te ‘wurmen’ voegen ze niets toe. De zogenaamde extra liquiditeit van HFT traders is volgens de tegenstanders een luchtspiegeling. En aangezien HFT traders ook iets willen verdienen worden de kosten uieindelijk alleen maar hoger i.p.v. lager.Risico’s

De waarheid zal zoals gewoonlijk wel in het midden liggen. Maar toch zijn er wel enkele serieuze kanttekeningen te plaatsen bij HFT-handel. Om te beginnen zouden ze de systeem-risico’s en dus de kans op een ‘flashcrash’ vergroten. De afgelopen tijd hebben we inderdaad een aantal van deze supersnelle koersdips gezien op de beurs. Maar het is -voor zover ik weet- nog nooit aangetoond dat flitshandel hier de primaire oorzaak was.

Wel kunnen HFT-handelaren de problemen verergeren. De algoritmes (tradingregels) van de handelscomputers reageren soms onvoorspelbaar op onvoorziene omstandigheden. Een voorbeeld is het met alle geweld proberen te handelen op een onrealistische bied-laat spread van 0,01 - 100.000, die juist bedoeld was om de handel tijdelijk stil te leggen. Het algoritme schrijft voor dat de positie rücksichtslos gesloten moet worden en doet dat dan ook; desnoods tegen 1 cent.

Een ander probleem doet zich voor als tradingcomputers ineens massaal NIET meer handelen en zich uit de markt terugtrekken als de omstandigheden volgens de software te onvoorspelbaar worden. De volumes drogen dan plotseling op, hetgeen andere marktpartijen weer tot een reactie dwingt en een neerwaartse spiraal in gang kan zetten.

Flitshandel komt feitelijk neer op een zeer agressieve vorm van market making. Maar dus wel een vorm die alleen in actie komt als er iets te ‘halen’ valt. Vooraal grote beursorders die in kleinere porties worden opgedeeld zijn ‘vette vissen’ voor HFT-traders.Controle

Om deze lucratieve grote orders op te sporen worden voortdurend grote hoeveelheden ‘snuffelorders’ in de markt gelegd, het z.g.n. ‘pingen’. Deze orders worden vaak onmiddelijk weer gecanceld. Dit alles gaat binnen duizendsten van een seconde (milliseconde). Hetgeen voor een mens niet meer is te volgen. En dus ook niet te controleren. Alleen achteraf is er door een toezichthouder in de logfiles te zien wat er is gebeurd.

En dit is het punt waar het Europees Parlement wil ingrijpen door een minimale tijd van 500 milliseconden (ms) in te voeren die een order minimaal ingelegd moet blijven. Dit zou dus een zeer serieuze vertraging zijn van de HFT-handel. Uiteraard zijn flitshandelaren zeer gekant tegen deze voorstellen. Daarbovenop kwam gisteren ook nog eens het nieuws over de invoering van de financiële transactie taks (FTT), die als zeer bedreigend wordt gezien.

De vraag is echter in hoeverre ook de tegenstanders van flitshandel zitten te wachten op een beurs in slow motion. We gaan ook de stoomtrein niet opnieuw invoeren. Maar mocht de menselijke maat in de regelgeving leidend worden, dan zal de orderduur minimaal 100ms dienen te bedragen. De tickertape is dan nog net met het blote oog te volgen.Particuliere belegger

Bovenstaande discussie raakt ook een ander belangrijk -maar onderbelicht- aspect van de huidige technologische ratrace. De particuliere belegger staat steeds wantrouwender t.o.v. de beurshandel. Kleine beleggers voelen zich steeds onzekerder doordat zij het gevoel krijgen voortdurend op achterstand te staan t.o.v. de ‘grote jongens’, die met hun supersnelle beurshandel de zaak ook nog eens destabiliseren.

Hier is een belangrijke taak weggelegd voor de beurzen samen met de toezichthouders en de retailbrokers: Comfort bieden aan de particuliere belegger. Door er voor te zorgen dat zijn orders altijd tegen de beste prijs worden uitgevoerd en dat de koersinformatie die hij krijgt ook dezelfde is als de overige marktpartijen. En... dat hij daarop kan handelen zonder over een supersnelle HFT-computer te beschikken.

Rombout Kerstens is directeur van Keyword Info Systems BV.

Twitter: www.twitter.com/RomboutKerstens