Nieuws/Binnenland

Dementie en notaris

Deskundigen verwachten dat het aantal Nederlanders met dementie de komende dertig jaar zal verdubbelen tot 500.000. Daarom zal het ook steeds vaker voorkomen dat een notaris gevraagd wordt een testament of andere akte op te stellen, waarbij de kans bestaat dat de geestelijke vermogens van degene die tekent niet meer toereikend zijn.

In Brabant speelde zo'n zaak, die ik graag bij u onder de aandacht breng. Een oudere dame had er in 2001 een testament opgesteld, waarin zij een nichtje tot erfgenaam had benoemd. In februari 2008 ging dezelfde tante met een neefje naar een notaris toe en tekende daar een nieuw testament. Enige erfgenamen daarin:de neef en de nicht, ieder voor de helft.

Dit kwam allemaal uit na het overlijden van de dame. Beide erfgenamen troffen elkaar voor de rechter. De inzet was de halve erfenis, maar daarvoor moest het testament van 2008 onderuit gehaald worden. En dat kon alleen als werd vastgesteld dat de tante bij het tekenen van die akte niet meer 'compos mentis' was vanwege haar dementie.

Testament nietig

De rechtbank oordeelde dat de tante in 2008 niet begreep wat haar nieuwe testament voor gevolgen had en dus was het testament nietig. De neef ging hiertegen in beroep en toen moest het gerechtshof in Den Bosch oordelen.

Aan bod kwamen een aantal argument van de nicht, zoals:

  • De tante zat sinds januari 2008 in de gesloten afdeling van een verzorgingshuis, omdat zij volgens de verpleeghuisarts sinds december 2007 geestelijk snel achteruitging
  • Na het overlijden hebben deskundigen gerapporteerd dat tante in februari 2008 door de ziekte van Alzheimer alleen nog in het heden leefde en niet kon snappen wat de toekomstige gevolgen van haar acties zouden zijn
  • De neef heeft de notaris ook niet ingelicht over het feit dat tante in de gesloten afdeling zat

De neef kwam nog met de opmerking dat de notaris verklaard had dat hij tijdens de gesprekken met de tante in februari 2008 geen reden had om aan te nemen dat zij geestelijk minder capabel was.

Uiteindelijk oordeelde het gerechtshof dat de tante in januari 2008 geestelijk zo slecht moet zijn geweest, dat ze niet volledig begreep wat de gevolgen van haar nieuwe testament waren. Oftewel, het testament van februari 2008 was nietig omdat tante niet meer wilsbekwaam was.Volgende column

In mijn volgende column zal ik nog wat verder ingaan op het probleem van de achteruitgang van de geestelijke vermogens van ouderen bij bezoeken aan de notaris. Overigens is aan de notaris in de zaak die ik hierboven beschrijf in een tuchtprocedure als straf een waarschuwing opgelegd door het Hof in Amsterdam. Hij had namelijk moeten doorvragen bij de tante over haar woonsituatie, omdat hij haar niet kende.