Nieuws/Binnenland
1230639
Binnenland

Clevers: datamassage 'buitengewoon kwalijk'

Dat Dirk Smeesters bleef volhouden dat 'datamassage' thuishoort in zijn onderzoekscultuur, is zorgwekkend, vindt KNAW-president Hans Clevers. Hij reageerde maandag op het nieuws dat weer een geval van wetenschapsfraude aan het licht was gekomen.

Professor Smeesters van de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) gaf toe aan de commissie Wetenschappelijke Integriteit, die onderzoek deed naar een aantal van zijn artikelen, dat hij bij sommige onderzoeken de data van een aantal proefpersonen had weggelaten zodat het effect dat hij wilde aantonen, werd versterkt. Dat zou wel vaker gebeuren in zijn vakgebied (marketing) en in de sociale psychologie. De onderzoekscommissie is van oordeel dat nader onderzoek en regelgeving nodig zijn voor de manier waarop met data wordt omgegaan in deze twee vakgebieden.

Protocol

De commissie vindt ook dat er een vast protocol moet komen binnen de afdeling van Smeesters, maar mogelijk ook universiteitsbreed, over dataverzameling en dataopslag. Direct na de dataverzameling moeten de ruwe data 'gefixeerd' worden, zodat ze te allen tijde zijn in te zien. De data die Smeesters heeft gebruikt bij een aantal publicaties, zijn niet meer terug te vinden. De ruwe data zouden na een computercrash verloren zijn gegaan en de 'potlood-en-papierdata' zouden zijn verdwenen bij een verhuizing. De commissie twijfelt aan de geloofwaardigheid van deze verklaringen.

Twee van de artikelen van Smeesters worden teruggetrokken. Een derde artikel, dat nog niet verschenen was, zal niet meer worden gepubliceerd. Bij de totstandkoming van de artikelen zou er sprake geweest zijn van 'handelen in strijd met de wetenschappelijke integriteit'.

Ontslag

Smeesters heeft vorige week ontslag genomen, liet de EUR maandag weten. Of de professor ontslag nam vanwege deze kwestie, kon een woordvoerder niet bevestigen.

Vorig jaar september kwam aan het licht dat sociaal psycholoog Diederik Stapel van de universiteit van Tilburg op grote schaal met data gesjoemeld had. In november werd hoogleraar Don Poldermans van het Erasmus MC ontslagen omdat hij onder meer gegevens gefingeerd zou hebben. Ook in november vorig jaar werd bekend dat een onderzoeker van het Universitair Medisch Centrum St Radboud (UMC) zijn ontslag had ingediend nadat was gebleken dat hij oncontroleerbaar en mogelijk onjuist heeft gehandeld bij het verzamelen van onderzoeksgegevens.

Volgens KNAW-president Clevers is het niet zo dat er nu ineens meer wordt gefraudeerd. „Zolang als de wetenschap bestaat, zijn er mensen die het niet zo nauw nemen met de regels.”