Nieuws

’Geen zedenproblematiek, maar pubers die niet nadenken’

Sexting niet te stoppen

Door Eva Gabeler

Scholieren verspreiden alles wat hen onder ogen komt, zegt een 16-jarig meisje. En daar zitten soms ook blootfoto’s tussen.

Scholieren verspreiden alles wat hen onder ogen komt, zegt een 16-jarig meisje. En daar zitten soms ook blootfoto’s tussen.

123RF

Amsterdam - Op het schoolplein wordt gezwegen, maar Whatsapp-groepjes ontploffen: er circuleert weer eens een naaktfoto van een 15-jarig meisje. Stichting Halt behandelt jaarlijks tientallen pubers die gevoelig beeldmateriaal doorsturen, bleek gisteren. Maar lost Halt alles op? Leerlingen houden er zo hun eigen regels op na.

Scholieren verspreiden alles wat hen onder ogen komt, zegt een 16-jarig meisje. En daar zitten soms ook blootfoto’s tussen.

Scholieren verspreiden alles wat hen onder ogen komt, zegt een 16-jarig meisje. En daar zitten soms ook blootfoto’s tussen.

123RF

Middelbare scholieren zijn allang niet meer verbaasd als zij een naaktfoto doorgestuurd krijgen. Het wordt sexting genoemd, een combinatie van het Engelse sex en texting. De leerlingen verspreiden alles wat hen onder ogen komt, vertelt een 16-jarig meisje uit Haarlem. Meestal zijn dat ’flauwe filmpjes’ van mensen die zoenen. Maar natuurlijk zitten daar ook wel eens blootfoto’s tussen. „Dat gebeurt nou eenmaal en dat valt niet te stoppen.”

Onderzoek suggereert hetzelfde: de helft van de jongeren kent wel iemand van wie ooit seksueel getinte plaatjes in omloop waren. Stichting Halt, die grensoverschrijdend gedrag bij jongeren wil voorkomen en corrigeren, krijgt dan ook steeds vaker te maken met pubers die vertrouwelijk beeldmateriaal doorstuurden. „De aantallen groeien, afgelopen jaar waren het tientallen gevallen”, aldus een woordvoerder.

Voordat leerlingen op de verzendknop drukken en een foto van blote borsten doorsturen, denken ze heel even na. Eén seconde gaat de gedachte door hun hoofd: wat als ik dit zou zijn? Toch houdt het hen niet tegen. „En echt spijt heeft achteraf niemand, denk ik”, zegt de Haarlemse.

Een 16-jarige jongen uit Breda heeft drie keer meegemaakt dat er naaktfoto’s werden verspreid op school. „In eerste instantie vindt iedereen zo’n plaatje leuk. Tot het wordt doorgestuurd. Dan vinden we het heel dom en denken we opeens: het is je eigen schuld.” Een meisje uit Den Bosch vult aan: „Wees dan tenminste zo slim om je gezicht eraf te knippen.”

In september start Halt samen met kenniscentrum Rutgers een speciaal traject om daders te doen beseffen welke schade ze aanrichten. Halt gaat in gesprek met jongeren en ouders over omgangsregels van online gedrag en groepsdruk. „Vaak heeft sexting niet te maken met zedenproblematiek. Het zijn pubers, die niet nadenken over de gevolgen”, aldus een woordvoerder.

Zo ook de 16-jarige scholier uit Breda. Die beelden zijn vaak een paar maandjes een hype, denkt hij. „Daarna is iedereen het weer vergeten.” Psycholoog Michelle Coenen denkt daar anders over. Haar patiënten krijgen intimiteitsproblemen, schamen zich over wat er gebeurd is en vermijden sociale situaties. „En die problemen kunnen jaren duren.”

Met het oog op de gevolgen vraagt Coenen zich ernstig af of de maatregelen van Halt wel doeltreffend genoeg zijn. „Halt schrikt niet genoeg af. De kans dat iemand het daarna weer doet, is in zulke gevallen groter. Een zwaardere staf zou daarom beter zijn. Hopelijk denkt de dader er dan iets langer over na.”

De pubers twijfelen ook of Halt wel werkt. Onder het motto ’eigen schuld, dikke bult’ blijven zulke plaatjes toch wel uitlekken. De kinderen zijn vooral blij dat ze het zelf niet zijn. Bovendien verstaan ze iets anders onder het nemen van ’verantwoordelijkheid’. „Wees zo slim om geen gezicht te fotograferen”, zegt de één. De ander: „En bij een filmpje, pas op met geluiden.”

Het is je eigen verantwoordelijkheid om zo’n plaatje te versturen, zegt het meisje uit Den Bosch. „Er is ook helemaal niks mis met een naaktfoto, als die maar niet tegen iemand wordt gebruikt of mensen er iets negatiefs mee doen.”

UvA-onderzoeker Willemijn Krebbekx deed promotieonderzoek naar seksualiteit op middelbare scholen en voegt toe dat Stichting Halt maar de helft van de oplossing is. „Veel belangrijker is het om het gesprek aan te gaan: waarom is het erg als er naaktfoto’s circuleren? En waarom is het stoer om dit soort plaatjes ongewenst door te sturen?”