Nieuws/Binnenland

Beleggen in Japan: kijk naar de Chinezen, Koreanen en Amerikanen

Er valt weinig te genieten op aandelenbeurzen de laatste tijd. Toch betrap ik mezelf er elke keer weer op dat ik 'vast' blijf op de Japanse beurs. Niet dat de markt hier en nu gaat stijgen, maar Tokio is echt eentje voor beleggers van de lange adem.

Wanneer moet u die Japanse aandelen dan in huis halen? De Japanse beurs heeft over de afgelopen jaren ondanks de al tijden relatief lage waarderingen toch weer een teleurstellend zwak resultaat laten zien. De beurs is in vijf jaar bijna 20 procent achtergebleven bij de wereldindex, met name door een zeer mager koersherstel in de afgelopen twee jaar.

Ongelukkige Land

Vorige maand schreef ik op deze plek over het gelukkige land Australië. Langzamerhand mag Japan zijn bijnaam het Land van de Rijzende Zon wel veranderen in het Ongelukkige Land. Nadat Japan eind jaren tachtig hoogtijdagen beleefde waarin de rijkdom niet op kon, is er in de afgelopen twintig jaar geen droog brood te verdienen geweest voor beleggers in Japanse aandelen en vastgoed. Allemaal een gevolg van de deflatie die post heeft gevat in ’s werelds derde economie (de tweede plaats hebben ze vorig jaar moeten overdragen aan China).

Tot overmaat van ramp werd Japan ook nog eens getroffen door een zware aardbeving en een tsunami die bijna tot een nucleaire ramp leidde. Naast alle humanitaire gevolgen ook een enorm gezichtsverlies voor een land dat heel trots is op zijn hoogwaardige technologie. Door de wet van de remmende voorsprong gebruiken de nucleaire reactoren in Japan relatief verouderde methodes.Ingehaald

Hightech-bedrijven uit Japan die tot voor enkele jaren aan de top van de internationale concurrentie stonden, worden nu links en rechts ingehaald door Koreaanse, Taiwanese en Chinese concurrenten.

Doordat Japan in de Tweede Wereldoorlog een agressor was, kijkt men met name in China en Korea vijandig naar de Japanse cultuur die superioriteit uitstraalt. Het is wat dat betreft ironisch dat wanneer Chinezen voor de keus worden gesteld zaken te doen met Duitsers of Japanners, ze liever voor de Duitsers kiezen. Die zijn tenslotte nooit China binnengevallen...

Anderzijds geven Chinezen in enquêtes aan dat Japan het land is dat ze het liefst een keer buiten de eigen grenzen zouden willen bezoeken. Men ziet blijkbaar toch wel iets in die arrogante Japanse cultuur.

Japanners zijn dol op de Koreaanse soapopera, maar de Koreanen moeten niets van de Japanners hebben en zien ze als hun erfvijand. Koreaanse en Japanse bedrijven staan elkaar ook naar het leven op de internationale exportmarkt.Essentie

En daar komen we eindelijk bij de essentie van deze column: wie wil weten wanneer je nou eindelijk op de Japanse beurs moet kopen, moet de wisselkoers van de Koreaanse won tegen de Japanse yen angstvallig in de gaten houden. Voor de Koreanen is de Aziatische crisis (of IMF-crisis zoals de Koreanen er aan refereren) een zegen gebleken. Het gaf Korea de ruimte om met een halvering van de wisselkoers tegen de yen de exportsector voor eens en voor altijd op de wereldkaart te zetten ten koste van de Japanners. Het heeft giganten als Samsung Electronics en Hyundai Motor gebouwd, terwijl het Japanse giganten als Sony en Toyota geweldig onder druk heeft gezet. De hele Japanse exportsector lijdt onder de kracht van de yen en de hardnekkige zwakte van de won maakt het allemaal nog een stuk erger.De won is in de afgelopen 20 jaar met 33 procent gedaald, terwijl de yen met 38% gestegen is.

Wil Japan ooit zijn exportmotor weer laten brullen, dan moet deze wisselkoers omlaag komen. Dat is ook wel logisch omdat de Koreaanse economie flinke handelsoverschotten laat zien en de overheid relatief weinig schuld heeft. In Japan zijn de handelsoverschotten inmiddels verdwenen en zit de overheid tot aan zijn nek in de schulden.Amerikaanse 10-jaarsrente

Het tweede cijfer dat aanstaande beleggers in Japan moeten volgen is de 10-jaarsrente in de Verenigde Staten. Het verband tussen deze rentestand en de waardering van de Japanse beurs (koers/boekwaarde) is al meer dan een decennium frappant sterk. Dit heeft te maken met de deflatie die nu ook gevreesd wordt in de VS. En deflatie is de grote reden achter de enorme val van de waarderingen in Japan.

Als de deflatie in Japan ten einde komt, is het tijd op de beurs te kopen. Als de rest van de wereld ook in deflatie terecht komt, dan zal Japan ook niet de weg omhoog weten te vinden (en andere beurzen vermoedelijk nog verder dalen). De graadmeter daarvoor is de lange rente in de VS en die heeft onlangs weer nieuwe dieptepunten laten zien en dus is het niet vreemd dat de Japanse beurs er ook weer flauw bij heeft gelegen.Lange horizon

Goede beleggingsbeslissingen worden genomen met een lange horizon en een analyse die de zaak terugbrengt tot de essentie: de Koreaanse won en de (Amerikaanse) rente. Op de lange termijn kan ik me niet anders voorstellen dan dat de yen gaat verzwakken (en de won versterken) en dat de Amerikaanse rente gaat stijgen.

U ook? Dan bent u als belegger ook een koper van Japan op de lange termijn!

Klik hier voor een interview met Arnout van Rijn