Nieuws/Binnenland

Hypotheekbezitters gebonden aan bank

Ruim een half jaar geleden is de Gedragscode Hypothecaire Financieringen van kracht geworden. Alle banken, het ministerie en de toezichthouders hebben hierin vastgelegd hoe vanaf dat moment moet worden omgegaan met hypotheekverstrekkingen. Concreet betekent dit, dat u vanaf die datum minder kunt lenen op uw inkomen, minder ten opzichte van de waarde van uw woning en dat u meer moet gaan aflossen.

Consumenten die reeds een hypotheek hebben, voldoen veelal niet aan deze nieuwe normen. Was de maximale hypotheekverstrekking op het inkomen zo’n 5 jaar geleden nog zo’n 5 tot 5,5 keer (met uitschieters naar 6 of 7 keer) het jaarinkomen; nu is dat 4 tot 4,5 keer het jaarinkomen. Kon op het onderpand destijds als snel tot 115 procent (wat veelal ook nodig was bij 6 procent overdrachtsbelasting) van de koopsom geleend worden, nu is dat maximaal 104 procent. Daarnaast kon bij veel banken tot 90 procent van de koopsom een aflossingsvrije hypotheek worden afgesloten, nu mag dat nog maximaal 50 procent van de waarde van de woning zijn.

Wanneer uw huidige hypotheek niet binnen deze normen past, dan kunt u geen nieuwe hypotheek aanvragen of uw huidige hypotheek oversluiten. Dat geldt veelal ook wanneer u uw hypotheek zou willen aanpassen, bijvoorbeeld van een beleggingshypotheek naar een (bank)spaarhypotheek, omdat bij omzettingsverzoeken de hypotheek opnieuw wordt getoetst.

Uitzondering voor bestaande hypotheekbezitters

Bij het vaststellen van de Gedragscode zag men in dat zonder aanvullende regelgeving hypotheekbezitters gevangen zouden worden door hun eigen hypotheek. Om die reden is in de Gedragscode opgenomen dat bestaande klanten verantwoord mogen overstappen naar een andere bank met behoud van de oude normen. De enige voorwaarde die wordt gesteld is dat u uw hypotheek niet mag verhogen, anders dan voor bijkomende kosten, zoals boete, notariskosten, advieskosten etc.

Daarmee leek het probleem van de baan.

De praktijk

Ondanks dat de Gedragscode een gezamenlijke afspraak is van alle banken, zijn banken niet verplicht zich aan de normen te houden. Een half jaar na introductie zien we dat alle banken de nieuwe strakkere normen hebben doorgevoerd, maar de uitzonderingssituaties voor onder meer bestaande hypotheekbezitters niet of beperkt.

We zien met name dat banken blijven vasthouden aan de huidige, strengere inkomensnormen. Daarnaast hebben nagenoeg alle banken als aanvullende eis opgenomen dat de hypotheek nooit meer mag bedragen dan (omgerekend) 112,5 procent van de waarde van de woning. Wanneer de waarde van uw woning is gedaald, is het dus ook niet mogelijk om uw huidige hypotheek over te sluiten. En dat betekent dat u gebonden bent aan de bank en u wordt overgeleverd aan hun (rente)grillen.

De slechte vermogenspositie en krapte op de kapitaalmarkt hebben ervoor gezorgd dat de hypotheekrente, zeker voor hypotheken zonder Nationale Hypotheek Garantie, de laatste jaren fors is gestegen. Wanneer u een hypotheek heeft lopen via een bank die op dit moment niet meer actief is (dat wil zeggen: geen nieuwe leningen meer verstrekt), wordt u veelal geconfronteerd met nog hogere rentes. Krijgt u daarbij ook nog te maken met een zogenaamde vaste klantenboete of heeft de bank als beleid meer rendement te maken op de bestaande portefeuille, dan stijgen uw woonlasten meer dan noodzakelijk!

Waar klopt u aan?

Wat moet u doen als u geconfronteerd wordt met een (te) hoog rentevoorstel? U kunt zich, mits deze nog actief is, wenden tot uw oorspronkelijke adviseur en hem vragen wat hij voor u kan betekenen. U zou zich ook rechtstreeks kunnen wenden tot uw bank. De vraag is of ze u kunnen en willen helpen. Hun belang is immers gering. U bent reeds klant en ze hebben u het rentevoorstel gedaan.

Om te bezien wat uw mogelijkheden zijn zou u zich ook kunnen wenden tot een professioneel adviseur. Iemand die voor u werkt en aan wie u een faire prijs betaalt voor zijn diensten. Soms is het mogelijk om een afspraak te maken op basis van 'no cure, no pay'. Lukt het niet u een beter voorstel te doen, dan bent u niets verschuldigd.

Al lijken de mogelijkheden beperkt; dagelijks zien we dat ze er wel zijn! En wanneer het u wel lukt, scheelt het u aanzienlijk in uw maandlasten.

Onze columnist Harrie-Jan van Nunen is naar verwachting vanavond te zien in Tros Radar, dat aandacht besteedt aan het onderwerp wurghypotheken. Tros Radar begint om 20.30 uur op Nederland 1.