Nieuws/Buitenland
1242040421
Buitenland

Oekraïne en Rusland sluiten deal over graanexport met Turkije en VN

Boeren aan het oogsten in de buurt van Charkov.

Boeren aan het oogsten in de buurt van Charkov.

Istanbul - Oekraïne en Rusland hebben in de Turkse stad Istanbul met Turkije en de Verenigde Naties akkoorden gesloten, waarmee ze de uitvoer van graan van Oekraïense havens via de Zwarte Zee ondanks hun oorlog garanderen. VN-baas Antonio Guterres maakte de baanbrekende ontwikkeling bekend.

Boeren aan het oogsten in de buurt van Charkov.

Boeren aan het oogsten in de buurt van Charkov.

De secretaris-generaal van de VN zei dat vooral ontwikkelingslanden en de „kwetsbaarste mensen op de rand van hongersnood” zullen profiteren en het akkoord „zal helpen de voedselprijzen te stabiliseren”. De graandeal zal voorkomen dat miljarden mensen met honger worden geconfronteerd, meende de Turkse president Erdogan als gastheer en bemiddelaar. Volgens hem zal ook de oorlog „aan de onderhandelingstafel” eindigen. Hij uitte de hoop dat de overeenkomst over de graanexport het „keerpunt” blijkt.

Bij de ceremonie in Istanbul zaten de afvaardigingen van Oekraïne en Rusland evenwel niet aan dezelfde tafel. De Oekraïners hadden kort voor ondertekening nog benadrukt geen overeenkomst met de agressor te sluiten, maar met de Turken en de VN.

De internationale organisatie gaat de operaties die nodig zijn om het akkoord uit te voeren en de vaarroutes veilig te maken, vanuit Istanbul coördineren. Een belangrijke rol zal volgens waarnemers de Turkse marine gaan spelen bij de beveiliging van de vaarroutes en het inspecteren van vrachtschepen. Mogelijk worden andere landen benaderd door de VN om mee te helpen. Nederland heeft eerder mijnenvegers aangeboden.

Volgens functionarissen van de VN zullen Turkse, Oekraïense en VN-functionarissen het laden van de graanschepen in Oekraïense havens monitoren. Oekraïense loodsen zullen vervolgens de schepen door de met mijnen bezaaide kustwateren begeleiden naar de Bosporus. Daarbij zullen kaarten met veilige routes worden gebruikt die door Oekraïne worden verstrekt.

Schepen die naar Oekraïne varen zullen worden gecontroleerd door een combinatie van Russische, Oekraïense, Turkse en VN-inspecteurs. Rusland en Oekraïne hebben toegezegd dat de schepen en de havens waar ze geladen worden niet aangevallen zullen worden. In Oekraïense havens zullen Turkse inspecteurs de gebieden die onder de bescherming van het akkoord vallen markeren.

Kunstmest

De oorlog tussen Oekraïne en Rusland is ook een strijd tussen twee van de grootste graanproducenten ter wereld. Oekraïne kan geen graan uitvoeren door de oorlog en Rusland heeft door sancties problemen met het handelsverkeer. De prijzen van onder meer tarwe zijn omhooggeschoten en er dreigen voedseltekorten in grote delen van de wereld. Eritrea bijvoorbeeld importeert ruim de helft van zijn behoefte aan graan uit Rusland en de rest uit Oekraïne. Turkije voert bijna 86 procent van zijn graan uit die twee landen in, Egypte 74 procent, Pakistan ruim 72 procent en Tanzania twee derde van zijn behoefte aan graan. Met het akkoord moet ook de export van Russische kunstmestproducten weer mogelijk gemaakt worden.