Nieuws/Binnenland
1245510505
Binnenland

Commissie: ’Overheid moet wetgeving voor vaccinatieplicht voorbereiden’

Den Haag - Ouders die hun kinderen weigeren te vaccineren, moeten daar door de overheid op aangesproken worden. En voor als de vaccinatiegraad straks wellicht daalt onder een kritieke ondergrens, moet de overheid nu alvast de wetgeving voor een vaccinatieplicht voorbereiden.

Dat advies geeft de ’Commissie kinderopvang en vaccinatie’ vanochtend aan het kabinet. Staatssecretarissen Tamara van Ark (Sociale Zaken) en Paul Blokhuis (Volksgezondheid) moeten zich de komende tijd buigen over dit politiek zeer gevoelige advies.

De commissie heeft verschillende hoogtes van de vaccinatiegraad in drie categorieën opgedeeld. De gevaarlijkste is rood – waarbij het percentage gevaccineerden onder een kritieke ondergrens zit – en we zitten nu in oranje, volgens de commissie. Ook al bleek laatst dat de vaccinatiegraad is gestabiliseerd na jaren van daling, we zitten nog steeds onder de gewenste grens van 95 procent.

Jonge baby’s

Bij de huidige situatie oranje hoort volgens de commissie dat de overheid ouders actief aanspreekt als zij weigeren hun kinderen te vaccineren. Zij brengen daarmee immers niet alleen hun eigen kind in gevaar, maar vergroten ook het gevaar voor anderen. Als de vaccinatiegraad daalt, is de hele samenleving als groep minder goed beschermd. Dat geldt vooral voor jonge baby’s die nog niet alle inentingen kunnen krijgen.

„De commissie vindt inzetten op minder vrijblijvende communicatie proportioneel in het oranje scenario”, zo staat in het rapport. „De overheid moet communiceren dat vaccineren een collectief goed is.” En als ouders weigeren, moeten ze uitgenodigd worden voor een gesprek met ’een zorgprofessional’. Bij de huidige oranje situatie hoort volgens de commissie ook: duidelijk communiceren dat als de vaccinatiegraad daalt, er meer ingrijpende maatregelen volgen.

Vaccinatieplicht

Als we een kritieke ondergrens bereiken in de vaccinatiegraad, dan moet er volgens de commissie namelijk een vaccinatieplicht ingevoerd worden. De wetgeving daarvoor moet nu al voorbereid worden, adviseert de commissie onder leiding van Roos Vermeij.

Wie zijn kind niet vaccineert, zou volgens de commissie – als code rood eenmaal bereikt wordt – dan geen recht meer moeten hebben op kinderopvang. Ouders kunnen er dan dus nog steeds voor kiezen om hun kind niet te vaccineren maar voelen de gevolgen daarvan wel. Mocht de vaccinatiegraad dan nog verder dalen, zou er een algehele vaccinatieplicht ingevoerd moeten worden, oordeelt de commissie.

Code rood

Wanneer code rood bereikt wordt en wanneer we onder die ’kritieke ondergrens’ in de vaccinatiegraad zitten, daar hakt de commissie geen knopen over door. Dat laat ze aan de overheid, die er nu onderzoek naar laat doen door het RIVM. Volgens wetenschappers is het echter de bedoeling dat de vaccinatiegraad 95 procent is en daar zitten we nu al onder. Maar of dat door wetenschappers gewenste percentage ook de ’kritieke ondergrens’ wordt, is nog de vraag.

Politiek gevoelig

Een vaccinatieplicht ligt politiek zeer gevoelig. Staatssecretaris Blokhuis liet zich er eerder al negatief over uit. Zijn partij, de ChristenUnie, is er fel tegen. Die club wil dat er ook respect is voor minderheden, zoals streng gelovigen en tegenwoordig steeds meer antroposofen en complotdenkers, die niks in vaccineren zien. VVD-staatssecretaris Van Ark zat de afgelopen tijd echter ogenschijnlijk meer op de lijn dat kinderen die niet gevaccineerd zijn ook een gevaar vormen voor anderen en dat vrijheid ophoudt als je die van anderen inperkt. Een vaccinatieplicht sloot zij niet uit.

Het kabinet heeft daarom de moeilijke taak om nu met beleid te komen dat de goedkeuring van VVD én CU kan krijgen. Het is de bedoeling dat er na de zomer een besluit volgt.

D66-voorstel

De huidige situatie waarin bepaalde kinderopvangen zelf maar aan de slag gaan met het weigeren van niet gevaccineerde kinderen, terwijl onduidelijk is of dat nou juridisch mag of niet, vindt de commissie onwenselijk. De overheid zou meer duidelijkheid moeten geven en zélf maatregelen treffen en het niet aan crèches overlaten.

De commissie is daarom tegen het idee van het D66-wetsvoorstel waarin kinderopvangen de vrijheid krijgen om kinderen te weigeren. „Omdat de primaire verantwoordelijkheid in dit geval niet bij de overheid ligt maar bij houders in de kinderopvang.” De commissie vindt dus dat de overheid moet bepalen wanneer de kritieke ondergrens wordt bereikt en als het zo ver is, moeten alle niet-gevaccineerde kinderen bij álle kinderopvangen geweigerd worden.