Nieuws/Binnenland

'Adviezen Beatrix volgens de regels'

Er is volgens het kabinet niets mis mee als koningin Beatrix zich zou bemoeien met benoemingen voor bestuurlijke topfuncties.

"Ik begrijp de commotie niet zo goed", zei vicepremier Bos gisteren na afloop van de ministerraad. Volgens Bos, die premier Balkenende op de wekelijks persconferentie verving wegens diens Europese verplichtingen, mag het staatshoofd advies geven. Het is uiteindelijk aan de betreffende bewindspersoon om daar al dan niet wat mee te doen. "Een minister moet zich realiseren dat uiteindelijk hij of zij alleen verantwoordelijk is voor een benoeming", aldus de vicepremier. Gisteren werd bekend dat Beatrix onder meer bij toenmalig premier Lubbers succesvol heeft gelobbyd om oud-staatssecretaris Koning (Financiën) te benoemen als president van de Algemene Rekenkamer. Een viertal oud-bewindspersonen, onder wie de oud-ministers Bot (Buitenlandse Zaken) en Peper (Binnenlandse Zaken), klapte over de bemoeienis van Beatrix bij verschillende benoemingen uit de school.

In de Tweede Kamer werd wisselend gereageerd. De PvdA stoort zich aan dit soort gelobby achter de schermen. "Door de ministeriële verantwoordelijkheid hebben we er geen zicht op", zegt PvdA-Kamerlid Timmer. "We hebben al eerder gezegd dat we een discussie willen over de politieke invloed van het staatshoofd. Die zou wat ons betreft minder mogen."

Het CDA ziet er daarentegen niets verkeerds in. "Het is geen probleem dat een staatshoofd, die haar werk serieus neemt, binnen de grenzen van haar rol erop toeziet dat er goede kandidaten voor bestuurlijke topfuncties worden geselecteerd", zegt CDA-Kamerlid Schinkelshoek. Volgens het Kamerlid bespreekt Beatrix elke maandag staatszaken met de premier. "Dus ik neem aan ook benoemingen, maar dat valt onder het geheim van Noordeinde." De SP vindt het 'onbestaanbaar' dat het staatshoofd lobbyt bij benoemingen, aldus Kamerlid Van Raak. "Beatrix gaat daar helemaal niet over", zegt de SP'er, wiens partij al langer pleit voor een ceremonieel koningschap. De VVD vindt dat invloed op benoemingen geen taak voor de Koningin is.