Nieuws/Binnenland

'Geluid JSF en Saab gelijk, maar meer dan F-16'

Het nieuwe Amerikaanse gevechtsvliegtuig Joint Strike Fighter (JSF) maakt nauwelijks meer geluid dan zijn Zweedse rivaal Saab Gripen. Het verschil in maximale geluidsniveaus is niet of nauwelijks met het oor waarneembaar. Maar de beide toestellen zijn wel een stuk gehoriger dan de huidige F-16.

Dat valt op te maken uit een rapport van het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR) dat maandag is gepubliceerd. Staatssecretaris Jack de Vries (Defensie) heeft het onderzoek naar de geluidsproductie naar de mogelijke opvolgers van de F-16 laten uitvoeren op verzoek van de Tweede Kamer.

Met vol motorvermogen haalt de Saab Gripen naar verwachting een geluidsniveau van 109 decibel en de JSF 110 decibel. De F-16 komt op 104 tot 107 decibel. Als de toestellen een naverbrander inzetten, wat ze enkele momenten meer kracht geeft, dan komt de Saab op 114 decibel en de JSF op 115. De F-16 komt met de naverbrander op 111 tot 114 decibel. Het NLR noemt de verschillen tussen de kandidaten klein. „Op basis van de resultaten is niet te concluderen dat een van de kandidaten aanzienlijk meer geluid produceert dan de ander.”

Volgens Defensie zal de JSF veel minder vaak de naverbrander gebruiken dan de F-16, omdat de JSF de bewapening intern meevoert. De huidige F-16 en de Saab Gripen dragen de wapens onder hun vleugels, zodat er meer luchtweerstand ontstaat. Ook het aantal vluchten is van belang voor de geluidsbelasting, stelt Defensie. De JSF heeft een grotere actieradius zodat er in het oefenprogramma minder starts en landingen nodig zijn.

Het NLR heeft zich gebaseerd op beschikbare gegevens van de fabrikanten Saab en Lockheed Martin. Het instituut stelt dat er op dit moment onvoldoende informatie beschikbaar is om een volledige vergelijking op basis van de geluidsbelasting uit te voeren. Alleen van de JSF waren genoeg gegevens. Het was wel mogelijk om de maximale geluidsniveaus in een standaardscenario met elkaar te vergelijken. Zo is het geluid vergeleken van een fly-over op een hoogte van 1000 voet, zowel met als zonder naverbrander en met een snelheid tussen de 250 en 300 knopen.

Omwonenden van de vliegbasis in Leeuwarden reageerden maandag kritisch op de cijfers. Ze hechten weinig waarde aan de uitkomst van het 'subjectieve' onderzoek. De motor die onderzocht is, komt waarschijnlijk niet in de JSF die Nederland koopt, zeggen ze. Bovendien betekent elke decibel extra een significant verschil, zo benadrukken de Friezen.