Nieuws/Binnenland
125310
Binnenland

Industriestad verloor tienduizenden banen en inwoners

’Saint-Étienne is stervende’

Een vrouw kijkt uit een van de torens van de lokale kathedraal uit over Saint-Étienne. De stad heeft zwaar te lijden gehad onder de globalisering.

Een vrouw kijkt uit een van de torens van de lokale kathedraal uit over Saint-Étienne. De stad heeft zwaar te lijden gehad onder de globalisering.

SAINT-ÉTIENNE - De industriële revolutie maakte Saint-Étienne welvarend, de globalisering trok er een spoor van vernieling. De gemeente probeert de stad uit het slop te trekken, maar dat kost tijd. ,,Het centrum is nog steeds morsdood.”

Een vrouw kijkt uit een van de torens van de lokale kathedraal uit over Saint-Étienne. De stad heeft zwaar te lijden gehad onder de globalisering.

Een vrouw kijkt uit een van de torens van de lokale kathedraal uit over Saint-Étienne. De stad heeft zwaar te lijden gehad onder de globalisering.

Voor het nieuwste van het nieuwste gingen de inwoners van Saint-Étienne in de jaren zestig en zeventig naar de Rue de la République. Inmiddels staat driekwart van de panden leeg, en hangen op de vuile ramen bordjes met ‘te huur’, ‘beschikbaar’ of ‘te koop’. Ook dansschool ‘Bij het Zwanenmeer’ en boekwinkel ‘Abcdire’ legden het loodje. Alleen boetieks met namen als Enddy of Juistines, vol strakke, korte jurkjes en jolige t-shirts, wisten te overleven, net als een oriëntaalse woonwinkel met Marokkaanse kitsch.

,,Een kwart van de winkels is nog open”, zegt wiskundige Daniel Goffinet (70). Hij heeft net wat groenten ingeslagen bij een verzameling kraampjes die door moet gaan voor een markt. ,,Deze stad is stervende. Een middenklasse is hier bijna niet, de inwoners zijn of arm of heel rijk. Er is geen werk en weinig te doen: mijn drie kinderen zijn allemaal vertrokken nadat ze hun middelbare schooldiploma hebben gehaald.”

Saint-Étienne, gunstig gelegen in een steenkoolbekken, groeide na de Tweede Wereldoorlog uit tot een welvarende industriestad. De staalindustrie profiteerde van het heldere water van de rivier Furan, waar het ijzer in werd gekoeld. In de stad van de vermaarde gelijknamige voetbalclub, waar de Nederlandse speler Johnny Rep een ster werd, huisde bovendien de Manufacture de France. Ruim 2000 werknemers produceerden daar onder andere het aanvalswapen Famas, de trots van het Franse leger.

Ondernemer Laurent Gineys staat achter François Fillon.

Ondernemer Laurent Gineys staat achter François Fillon.

Maar vanaf de jaren zeventig sloten de mijnen een voor een, de fabrieken volgden. Het aantal banen in de industrie kelderde van 97.000 naar 45.000. Maar liefst 50.000 ‘Stéphanois’, zoals de inwoners van de stad worden genoemd, trokken weg. Er zijn er nu nog 170.000 over. De armoede ligt er rond de 22 procent, veel hoger dan het landelijke gemiddelde van 14 procent.

Bewoner Daniel Goffinet prijst de inspanningen van de gemeente, die in een deel van de oude wapenfabriek een designacademie vestigde. De Fransman is dolenthousiast over de kleurige, gezellige bankjes die her en der in de stad verrijzen.

,,Die jeugd zit bomvol goede ideeën, en van die honderd studenten per jaar blijven er gelukkig een paar hangen.” Een Stéphanoise ziet het een stuk minder positief in. ,,Dat designgebeuren is te ver uit het centrum, de jeugd komt daar niet, die blijven in de bars hangen. Geen idee welke politicus hier wat aan kan doen, van die beloften komt toch nooit iets terecht.”

Toch kent de mondialisering ook winnaars in Saint-Étienne. De 46-jarige Laurent Gineys, die in 2014 bij ijzerwarenfabriek GFD werd ontslagen, zette met drie oud-collega’s een succesvol onderdeel van de productie voort. Sofast Technologies produceert bouten en moeren voor zware constructie, en rekent op een omzet van 2 miljoen voor 2017. ,,De kennis voor de productie was hier aanwezig, onze producten worden in een werkplaats hier tien minuten vandaan gemaakt”, zegt de Fransman op zijn kantoor. Volgens hem heeft alleen presidentskandidaat François Fillon door hoe Frankrijk uit het slop getrokken moet worden. ,,Je moet het bedrijven zo makkelijk mogelijk maken, dus sociale premies verlagen zodat ondernemers werkgelegenheid kunnen creëren. Het protectionisme van Marine Le Pen of Jean-Luc Mélenchon werkt niet.”