Nieuws/Binnenland

Tinguely knarst en ratelt in het Stedelijk

Hollandse Hoogte

AMSTERDAM - Vijfentwintig jaar na zijn overlijden zet het Stedelijk Museum in Amsterdam de Zwitserse kunstenaar Jean Tinguely (1925-1991) in de schijnwerpers. En dat betekent dat het museum flink wat ruimte vrijmaakt voor de wonderlijke machines en mechanieken waar Tinguely beroemd mee werd, onder de noemer Machinespektakel.

Hollandse Hoogte

Alles aan Tinguely's installaties beweegt, knarst, piept, ratelt en bonst. Hij wilde ermee laten zien dat alles in het leven draait om beweging en verandering. ,,De enige stabiliteit is beweging - overal en altijd", luidde zijn motto. Tinguely's machines hebben geen nut. Ze kunnen worden opgevat als karikaturen van de mechanische wereld en verbeelden het geloof in de technologische vooruitgang.

Vanaf zaterdag stelt het Stedelijk niet alleen Tinguely's machines tentoon, maar ook films, foto's, tekeningen en archiefmateriaal. Een bijzondere opstelling is Mengele-Totentanz uit 1986. Het werk is opgebouwd uit overblijfselen van een boerderijbrand waarvan hij getuige was - verkoolde balken, landbouwmachines en dierenskeletten - en verwijst onder meer naar de concentratiekampen van de nazi's.

Ook is er veel aandacht voor 'zelfdestructieve performances', enorme installaties die Tinguely tussen 1960 en 1970 ontwierp om zichzelf met veel lawaai en spektakel te vernietigen.

Volgens het Stedelijk Museum is Machinespektakel de grootste expositie van Tinguely's werk in Nederland. De vorige grote Tinguely-tentoonstelling in Nederland was in 2007-2008 in de Rotterdamse Kunsthal. Columnist H.J.A. Hofland noemde de Zwitserse kunstenaar bij die gelegenheid ,,het genie van de zichtbare muziek".