1271542
Binnenland

’Meer druk vanuit EU om beelden MH17’

BRUSSEL - De EU moet veel meer druk uitoefenen op Rusland, Oekraïne en de Verenigde Staten om cruciale radar- en satellietbeelden van het neerhalen van vlucht MH17 in handen te krijgen. Dat vinden vier vooraanstaande Europarlementariërs.

De vier leden van de EVP, de grootste fractie in het EP, vinden dat EU-buitenlandchef Federica Mogherini haar gewicht in de schaal dient te gooien om het mogelijk cruciale bewijs voor de massamoord in handen te krijgen. Hun oproep komt aan de vooravond van de eerste onthullingen door het landelijk parket over resultaten in het strafrechtelijk onderzoek tegen de moordenaars van de 298 MH17-inzittenden. Op de achtergehouden radar- en satellietbeelden is vrijwel zeker de Buk-raket te zien die het passagierstoestel in juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht haalde.

De Europarlementariërs, onder wie de Nederlandse EVP-vicevoorzitter Esther de Lange en EVP-buitenlandwoordvoerder Elmar Brok, wijzen onder meer op de weigerachtige houding van Rusland dat pas gisteren ruwe, primaire radarbeelden verstrekte. Daarvan moet nog blijken of ze überhaupt echt zijn. Moskou beweert van meet af aan geen radarbeelden te hebben opgeslagen, terwijl VN-luchtvaartorganisatie ICAO dat bij vliegrampen verplicht stelt.

Oekraïne doet al even schimmig. Eerst zei Kiev dat alle nabijgelegen radarstations vanwege ’onderhoud’ niet functioneerden. Later kwam Oekraïne met de lezing dat er geen data zijn omdat dezelfde radarcentrales „tijdens gevechten zijn vernietigd”.

Opmerkelijk is ook de rol van de Verenigde Staten. Terwijl minister John Kerry van Buitenlandse Zaken direct na de ramp verklaarde dat Amerika satellietbeelden heeft van de massamoord, werd dat bewijsmateriaal nooit verstrekt.

Een paar maanden later beloofde staatssecretaris Victoria Nuland van Buitenlandse Zaken dat het declassificeren van het staatsgeheime materiaal geen probleem vormt. Maar tot nu toe hield Washington de beelden binnenboord. Vrijwel zeker gaat het daarbij ook om infraroodopnamen die dwars door het wolkendek heen kijken.

MH17-nabestaanden kregen op hun brieven aan de drie landen geen enkel zinnig antwoord. Ook EU-buitenlandchef Mogherini stelde de familieleden van slachtoffers zwaar teleur. De Italiaanse zei deze zomer de kwestie „te blijven aankaarten bij de betrokken staten”. Maar de nabestaanden willen een stevige reactie van Brussel. Zij vinden dat Mogherini moet uitleggen wat de EU van plan is met landen die niet meewerken en hun verantwoordelijkheid nemen in het ontrafelen van de toedracht van de vernietigende raketaanslag.