Nieuws/Buitenland
1275330628
Buitenland

Lula beëdigd als nieuwe president Brazilië, dreigt met vervolging Bolsonaro

BRASILIA - Onder strenge veiligheidsmaatregelen is de linkse Luiz Inácio Lula da Silva in het Braziliaanse congres geïnstalleerd als president van Brazilië. Hij bekleedde de post eerder van 2003 tot en met 2010. Er zijn naar schatting meer dan vijftien buitenlandse leiders en 300.000 aanhangers verzameld op de ’Esplanade van de ministeries’ waar de president wordt ingehuldigd. Het is een brede en lange strook groen met voornamelijk gras waarlangs het bestuurlijke centrum van het land circa zestig jaar terug uit het niets is verrezen. Officieel is Brasilia sinds 1960 de hoofdstad, de derde van het land na Salvador en Rio de Janeiro.

De veiligheidsmaatregelen zijn erg streng uit vrees voor aanslagen en ongeregeldheden. Lula da Silva is net als zijn voorganger niet onomstreden en zijn verkiezingswinst was minimaal. Afgelopen week werd een man aangehouden die een bomaanslag wilde plegen en zondag kort voor de inauguratie is ook een man met explosieven en steekwapens opgepakt. Hij wilde het terrein van de inhuldiging binnendringen volgens de politie.

De 77-jarige Lula da Silva leidt de Arbeiderspartij (PT) en won in oktober net iets meer dan de helft van de stemmen. Tegenstanders van een nieuw mandaat voor de PT-leider vermoeden fraude. Lula da Silva’s politieke tegenpool en voorganger, de conservatieve Jair Bolsonaro, heeft zich niet vertoond. Hij is vrijdag naar de omgeving van Orlando in Florida uitgeweken. De installatie wordt ook muzikaal opgeluisterd door zeker veertig Braziliaanse artiesten in een evenement dat Festival van de Toekomst heet, maar in de media Lulapalooza wordt genoemd.

Vertrouwen

Lula da Silva was tijdens zijn eerste presidentschap enorm populair, maar de PT verloor het vertrouwen van de meeste Brazilianen onder zijn opvolgster Dilma Rousseff die in 2016 door het parlement werd afgezet. Het land kende talrijke grote corruptieschandalen waarvoor ook Lula da Silva een veroordeling en een paar jaar cel achter de rug heeft. Hij mocht dankzij een vonnis van het hooggerechtshof in 2021 weer politiek actief worden, maar is nooit vrijgesproken van de feiten die hem in het corruptieschandaal ’Lava Jato’ (Autowasserij) achter de tralies deden belanden.

Veel van de financiële problemen in de grootste economie van Latijns-Amerika vinden hun oorsprong in de jaren van de regering van Roussef die werd afgezet toen het land zijn ergste recessie sinds de Tweede Wereldoorlog beleefde. Lula da Silva staat dankzij zijn eerste ambtsperioden ook bekend als pragmatisch en verenigend leider en velen hopen dat hij daarmee de huidige problemen te lijf kan.

Vervolging Bolsonaro

Lula da Silva heeft in zijn inaugurele rede in het parlement beklemtoond geen wraak te zoeken, maar te willen regeren voor alle Brazilianen, ook die niet voor hem hebben gestemd.

Dat was bijna de helft van electoraat volgens de officiële uitslagen. Het land is politiek gepolariseerd en de presidentiële sjerp werd zondag níet door zijn voorganger, Jair Bolsonaro, omgehangen. Normaal doet de scheidende president dat voor de nieuwe. Maar Bolsonaro is vrijdag naar Florida uitgeweken en heeft nooit zijn nederlaag in de verkiezingen in oktober erkend.

Lula da Silva dreigde indirect met processen tegen Bolsonaro, omdat hij onwaarheden over het coronavirus zou hebben verspreid en daardoor strafrechtelijk vervolgd kan worden. Bolsonaro was een fervent tegenstander van met name lockdowns. Hij beschouwde het coronavirus als een griep, niet ernstig genoeg om de economie te verlammen met draconische maatregelen. In zijn ogen kon de bevolking, die voor een groot gedeelte afhankelijk is van inkomsten die niet in een arbeidsovereenkomst zijn vastgelegd, niet worden opgesloten en niet in hun mobiliteit zo ver beperkt worden dat het middel dan erger dan de kwaal zou worden.

Meerdere baantjes per dag

Het merendeel van werknemers in Latijns-Amerika is afhankelijk van vaak meerdere baantjes per dag en heeft geen vangnet. Thuis blijven betekent geen inkomsten en geen eten.

Lula da Silva zei, zonder de naam van zijn voorganger te noemen, dat zij die fouten hebben gemaakt voor hun falen ter verantwoording worden geroepen. Volgens cijfers van de Braziliaanse autoriteiten zijn 680.000 Brazilianen overleden met het coronavirus in de gelederen. Lula da Silva sprak van „volkerenmoord.” De grootste problemen met de bestrijding van het virus en de behandeling van patiënten waren in Brazilië in het noordoosten, sinds jaar en dag het bolwerk van de partij van Lula da Silva, de Arbeiderspartij (PT).