Nieuws/Binnenland
1280659577
Binnenland

Advies Gezondheidsraad legt dilemma bloot

’Ouderen en zwakkeren eerst inenten’, maar: zelfs dán niet genoeg vaccins

Den Haag - Ouderen en medische risicogroepen moeten als eerste een inenting krijgen tegen het coronavirus. Het gaat daarbij om 60-plussers en patiënten met hart- en vaatziekten, longaandoeningen en diabetes type 2. Ook zorgmedewerkers met direct patiëntencontact horen bij de eerste te vaccineren groep. Het kabinet neemt het advies over.

Dat bepleit de Gezondheidsraad in een advies aan het kabinet. Het advies is er een met een groot voorbehoud. Het is namelijk nog onduidelijk welke vaccins voor Nederland beschikbaar komen, op welke termijn en in welke hoeveelheden. Van de kansrijke vaccins waarvan Nederland bestellingen heeft geplaatst, zijn nog te weinig gegevens bekend over de werking. Bovendien is nog niet te zeggen wat de besmettingsgraad is tegen de tijd dat Nederland kan gaan vaccineren.

Wel duidelijk is dat de eerste maanden van de vaccinatiecampagne nog veel te weinig vaccins beschikbaar zijn om iedereen te vaccineren.

Met die onzekerheid kiest de Gezondheidsraad voor de strategie om zoveel mogelijk ziekte en sterfte te voorkomen. Aangezien het coronavirus vooral slachtoffers maakt onder 60-plussers en medische risicogroepen, ligt het voor de hand om die groep eerst te vaccineren. Als de patiënten met bijvoorbeeld longaandoeningen niet zelf kunnen worden gevaccineerd, dan kunnen zorgverleners en mantelzorgers in hun omgeving aanspraak maken op een vaccin, aangezien zij een verhoogd risico lopen om besmet te raken.

Dilemma: kwetsbaren buiten de boot

Met deze strategie is wel een probleem, aangezien deze groep ongeveer 5 tot 6 miljoen Nederlanders omvat. De eerste maanden van de vaccinatiecampagne zijn er waarschijnlijk niet voldoende vaccins voorhanden om die hele doelgroep in te enten. Daarom is volgens de Gezondheidsraad ’nadere prioritering’ nodig. Oftewel: het kabinet zal de doelgroep nog scherper moeten scheiden. Ook van de ouderen en kwetsbaren zullen in de eerste fase mensen buiten de boot vallen.

Plan B: jongeren eerst

De Gezondheidsraad houdt nadrukkelijk ook een andere strategie open: voorkomen dat het virus zich verspreidt. Bij een lager aantal besmettingen levert dat mogelijk meer gezondheidswinst op. In dat geval zouden degenen voorrang moeten krijgen die het meeste risico lopen op besmetting: jongeren in de leeftijd tussen 20 en 30 jaar, een leeftijdsgroep die ongeveer 2 miljoen mensen omvat. Via deze strategie worden ouderen en kwetsbaren indirect beschermd, aangezien zij dan minder kans lopen op een besmetting. „Er is echter meer onderzoek nodig om te bepalen welk effect kan worden behaald met deze strategie”, schrijft de Gezondheidsraad.

„Ook is nog niet duidelijk of de kandidaat-vaccins bescherming bieden tegen het overdragen van het virus.” Met andere woorden: beschermt een vaccin wel tegen ziek worden, maar voorkomt het niet dat je anderen besmet, dan ligt ’plan B’ niet voor de hand.

Plan C: zorg, onderwijs, veiligheid

Er is nog een derde strategie: het voorkomen van maatschappelijke ontwrichting. In dat geval zouden werknemers in de zorg, onderwijs, de veiligheidssector en het openbaar bestuur als eerste aan de beurt moeten komen. Bij deze keuze moet de dreiging van maatschappelijke ontwrichting wel ’reëel’ zijn, schrijft de Gezondheidsraad. Een combinatie van de verschillende strategieën kan ook, schrijft de raad, al is de verdeelsleutel in dat geval nog lastiger te maken.

De keuze voor het voorkomen van ziekte en sterfte verrast niet. Eerder kwamen landen als de VS, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, België en Duitsland eenzelfde strategie. Minister Hugo de Jonge besluit binnenkort over de keuze van het kabinet. Ingewijden bevestigen dat het kabinet het advies omarmt. De bewindsman liet dat ook doorschemeren bij het in ontvangst nemen van het advies. „Dit sluit aan bij de doelen van het kabinet: het voorkomen van ziekte en sterfte. Het sluit ook aan bij ons tweede doel: voorkomen dat de zorg overbelast raakt. Dit ligt in lijn met keuzes die we altijd hebben gemaakt.”

Er worden wereldwijd 48 vaccins klinisch getest. Nederland heeft via de EU met zes vooraanstaande farmaceuten van vaccins afspraken gemaakt over afname. Van een kansrijk vaccin als dat van BioNtech/Pfizer kan ons land 7,8 miljoen doses afnemen.

De bereidheid om te vaccineren tegen het coronavirus neemt af naarmate het vaccin dichterbij komt. Volgens Telegraafverslaggever Wierd Duk is het egoïstisch om inenting te weigeren:

safe-and-fast iconVeilig betalen
box icon14 dagen bedenktijd
safe-and-fast iconVeilig betalen
box icon14 dagen bedenktijd