Nieuws

De ogen en oren van het ziekenhuis

Door René Steenhorst

Exterieur van het Universitair Medisch Centrum (UMC) in Utrecht..

Exterieur van het Universitair Medisch Centrum (UMC) in Utrecht..

ANP

Het algemene beeld van Het Ziekenhuis, waar alles en iedereen zich inzet voor het weer gezond maken of in leven houden van zieken of gehandicapten, is flink door elkaar geschud. De zorgzame eenheid die zich in dienst stelt van de verzwakte eenling, blijkt gewoon niet te bestaan.

Exterieur van het Universitair Medisch Centrum (UMC) in Utrecht..

Exterieur van het Universitair Medisch Centrum (UMC) in Utrecht..

ANP

Althans niet in het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMCU), dat al enige jaren in opspraak is vanwege ernstige tekortkomingen in de dagelijkse gang van zaken.

Stilgehouden medische fouten, onveilige situaties in operatiekamers, machtsmisbruik door leidinggevenden, daardoor een angstcultuur en andere onverkwikkelijkheden… Eindelijk zijn zij bevestigd met het dinsdag verschenen rapport van de Inspectie voor de Gezondheidszorg. De Raad van Bestuur van UMCU wordt daarin flink op de vingers getikt.

’Het bestuur heeft er onvoldoende voor gezorgd dat medewerkers openlijk konden praten over in het ziekenhuis gemaakte fouten.’ En, medische calamiteiten werden eerder verzwegen dan serieus onderzocht. Aldus de Inspectie. Die er, bij monde van inspecteur-generaal dr. Ronnie van Diemen, aan toevoegt dat het (nieuwe) bestuur zich geen fouten meer kan permitteren.

Klinkt stevig. Maar binnen dit ziekenhuis, eigenlijk binnen álle ziekenhuizen in Nederland, zijn de werelden waarin artsen, verpleegkundigen, leidinggevenden en ’de top’ werken vaak gescheiden systemen.

Dat zou niet zo moeten zijn, maar het is de werkelijkheid die ook in menig groot bedrijf zichtbaar is: het hoogste management weet amper wat er op de dagelijkse werkvloer gebeurt, de afdelingsleiding is er niet bij gebaat alles aan ’de top’ te melden, en de ’gewone’ werknemer op de werkvloer kijkt dus wel uit al te openhartig te zijn.

Dat is exact wat er is gebeurd in ’Utrecht’. De hoogste manager zegt niet op de hoogte te zijn geweest van álle dingen die misgingen. Daar is zij zeker op aan te spreken. Veel verpleegkundigen, die de ogen en oren van het ziekenhuis zijn, lieten het wel uit hun hoofd hun afdelingsmanager of de dokter te bekritiseren. En zelfs klokkenluiders als de Utrechtse kno-artsen Van Olphen en Wreesmann werden, toen ze de problemen op hun afdeling benoemden, ontslagen dan wel met vervroegd pensioen gestuurd.

Zo’n dichtgetimmerd klimaat is verstikkend en gaat ten koste van mensenlevens. Alleen met een grote operatie krijgt het ziekenhuis weer nieuwe zuurstof om te leren van haar fouten.

Elke werknemer moet zich er veilig voelen om misstanden of fouten aan te kaarten. Alleen zo is echt veilige patiëntenzorg mogelijk.

Door René Steenhorst

Medisch journalist