1291236
Nieuws

Column:

Tijd voor een eindsprint Rutte 2

Nederland heeft op dit moment de beste economie van de Europese Unie (EU). Ook op de beleidsterreinen sociale zekerheid, zorg, pensioenen, inkomensgelijkheid en welvaart behoort ons land tot de best presterende landen van Europa. Toch laten de peilingen niet zien dat de VVD en de PvdA bij de verkiezingen in maart 2017 van dit succes zullen profiteren. De huidige peilingen wijzen nog op een forse afstraffing.

Uit de nieuwste economische cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) komt naar voren dat Nederland binnen de Europese Unie (EU) het beste jongentje uit de klas is. Ze laten zien dat ons land het in alle opzichten goed doet: een hoge economische groei, meer koopkracht, meer export, meer investeringen en meer werkgelegenheid. Sinds begin 2014 zijn er ongeveer 250.000 banen bijgekomen, waaronder een toenemend aantal vaste arbeidscontracten.

Het aantal mensen dat aan het werk is, ligt met bijna 8,5 miljoen op het hoogste niveau ooit. Goed nieuws is ook dat ouderen en langdurig werklozen sneller een baan vinden. Bovendien zijn de openstaande vacatures gestegen tot ruim 160.000, het hoogste aantal sinds 2008. Mede door deze gunstige ontwikkelingen gaat het begrotingstekort van de overheid richting een overschot en daalt de staatsschuld als percentage van het BBP. Ook op andere beleidsterreinen, zoals sociale zekerheid, zorg, pensioenen, inkomensgelijkheid en welvaart, behoort Nederland tot de best presterende landen van Europa.

Toch boosheid

Direct nadat deze mooie cijfers door het CBS werden gepresenteerd, zag je op het internet reacties van boze burgers met een duidelijke trend. “Deze cijfers kunnen niet kloppen”, “het is valse propaganda van het kabinet”, “in mijn omgeving zie ik vooral werkloosheid”, “mensen moeten naar de voedselbank”, “mijn koopkracht is alleen maar gedaald”, “er is geen werk voor mij”. De praktijk leert dat het weinig zin heeft op deze reacties te reageren. Hoewel het harde cijfers van een onafhankelijke instelling zijn, hebben boze burgers geen boodschap aan deze feiten. Ze blijven volhouden dat het ‘valse’ cijfers zijn en dat ze in hun omgeving zelf zien dat het in Nederland slecht gaat. Aan dit eigen beeld blijven ze vasthouden en veelal eindigen ze hun boze reacties met de strijdkreet “En nu een Nexit”.

Deze trend zagen we ook bij de verkiezingscampagnes in het VK (Brexit) en de VS (Trump). De Brexiteers en Trump deden feiten af als propaganda en deskundigen werden afgeschilderd als mensen die buiten de samenleving staan. De kern van hun boodschap was vrij simpel: het is nu een puinhoop, stem op ons en alles wordt beter. Uit analyses van de uitslagen in het VK en de VS blijkt dat ze met deze aanpak boze kiezers hebben gemobiliseerd die massaal naar de stembus zijn gegaan. Dat gold niet voor kiezers die tevreden waren en de Brexiteers en Trump als charlatans beschouwden. Zowel in het VK als in de VS namen veel van deze kiezers niet de moeite naar de stembus te gaan. Toen ze wakker werden, waren ze wel verbijsterd over de uitslag en hadden spijt dat ze niet gestemd hadden, zoals veel jongeren in het VK die nu klagen over de gevolgen van Brexit.

Weinig zorgen

De gevestigde politieke partijen in ons land die met hun verkiezingscampagnes zijn gestart, maken zich nog weinig zorgen over de opmars van boze kiezers. VVD en PvdA die het slecht doen in de peilingen vertrouwen er op dat ze straks in het stemhokje beloond zullen worden voor hun beleid dat er toe bijgedragen heeft dat Nederland nu het best presterende land van de EU is. Dat zelfde geldt voor oppositiepartijen die het beleid van Rutte 2 op hoofdlijnen hebben gesteund. De campagnes in het VK (Brexit) en de VS (Trump) hebben geleerd dat bij boze burgers de echte feiten er niet toe doen.

Bovendien laten ze ook zien dat tevreden burgers minder geneigd zijn te gaan stemmen dan boze burgers. Ook in Nederland zullen we zien dat boze burgers door weer en wind gaan om via de stembus politieke partijen te steunen die met slaande trom het beleid van Rutte 2 hebben afgekraakt en kiezers gouden bergen beloven. Vooral PVV-leider Geert Wilders heeft daarvan zijn handelsmerk gemaakt. Blijkens zijn tweets gaat hij ervan uit dat de PVV bij de verkiezingen de grootste partij in de Tweede kamer zal worden. Die kans is niet uitgesloten. Wilders heeft nu al het voordeel dat hij een grote vaste aanhang heeft van boze burgers die zeker gaan stemmen.

De meeste politieke partijen moeten het hebben van zwevende en tevreden kiezers die minder gemotiveerd zijn om naar het stemhokje te gaan. Vooral VVD en PvdA zullen daarvan last hebben. Ze kunnen wel leren van fouten die de gevestigde orde in de VS en het VK tijdens de campagnes hebben gemaakt. Zet boze burgers niet weg als ‘idioten’. Geef Wilders geen extra zendtijd door met hem in debat te gaan. Het zogenoemde Remain-kamp in het VK deed dat wel. Zo boden ze de Brexiteers de mogelijkheid om met onjuiste feiten en valse beloften te scoren. Laat geen experts opdraven met doemscenario’s. En motiveer zwevende en tevreden kiezers naar de stembus te gaan, vooral met een eigen geloofwaardige en aansprekende campagne.

Neem boosheid weg

Daarnaast moet Rutte 2 tijdens de campagne gewoon doorregeren en alsnog boosheid wegnemen. Zo moet het kabinet zo snel mogelijk met een regeling komen die voorkomt dat pensioenfondsen met kortingen moeten komen. Niet wachten. Een ruime parlementaire meerderheid steunt zo’n regeling en de huidige rentestijging helpt ook mee. Dus nu doen! Kondig ook aan dat met onmiddellijke ingang onverstandige (wettelijke) regels die onze arbeidsmarkt verstoren en werk voor zzp’ers en banen van werknemers vernietigen, worden ingetrokken.

Uit de praktijk blijkt dat de Wet Werk en Zekerheid niet werkt en dat de fiscale modelcontracten van Wiebes rampzalige gevolgen hebben. Stel nu al een staatscommissie in die snel met voorstellen komt voor het oplossen van knelpunten in ons zorgstelsel, zoals het eigen risico en de kostenstijgingen. Met deze acties kan Rutte 2 daadwerkelijk laten zien dat boze kiezers niet zijn aangewezen op partijen die gouden bergen beloven.

En laat publiekelijk weten dat Geert Wilders welkom is aan de onderhandelingstafel voor een nieuw kabinet. Het spreekt voor zich dat hij in dat geval in het openbaar zal moeten aangeven wat zijn plannen voor Nederland zijn en hoe hij die wil realiseren.