1295105
Binnenland

Geen straf voor coffeeshops Leiden en Lisse

AMSTERDAM - De eigenaar en directeur van drie coffeeshops in Leiden en Lisse, Jerry van Hese en Remco Akkermans, krijgen geen straf voor het overtreden van de gedoogvoorwaarden waaraan coffeeshops moeten voldoen. Enkele weken geleden eiste het Openbaar Ministerie nog gevangenisstraffen tegen de mannen.

Het OM bekritiseerde rechters die de coffeeshophouders geen straffen opleggen. Het hof in Amsterdam bleek niet onder de indruk. De zogenoemde ‘achterdeurproblematiek’ ,,is een rechtstreeks uitvloeisel en tevens onlosmakelijk gevolg van de exploitatie van de gedoogde coffeeshops”, aldus het hof. De advocaten noemden het vervolgingsbeleid van het OM eerder ,,hardvochtig en onredelijk.”

Het Openbaar Ministerie gooit honderden miljoenen euro’s over de balk door coffeeshophouders te vervolgen voor het hebben van te grote voorraden cannabis, terwijl men weet dat rechters geen straf opleggen. Dat vinden de advocaten Gerard Spong, Tim Vis en Sidney Smeets. Het OM is vooral boos op rechters. Door niet te straffen gaan die op de stoel van de wetgever zitten en maken de wet tot een dode letter. ‘De hypocrisie van de achterdeur’ is nog lang niet afgelopen.

Foeterende Spong

Aan hun inzet was het niet te merken, de drie advocaten van het kantoor Spong gingen er in de zittingszaal urenlang tegenaan alsof het de eerste keer was. Maar in de wandelgangen van het Amsterdamse gerechtshof liep Gerard Spong te foeteren. ,,Het is puur geld over de balk smijten. Wat je voor dát geld niet in de zorg kunt doen!”

De kwestie is bekend geworden als de achterdeurproblematiek. De verkoop van cannabis wordt gedoogd. In de coffeeshops mag de handelsvoorraad niet groter zijn dan vijfhonderd gram. De meeste van de 585 coffeeshops in Nederland kunnen daar volgens Spong niet mee uit de voeten. Ze krijgen tussen de 750 en 1250 klanten per dag, die gemiddeld twee gram cannabis kopen. Spong: ,,Eén miljoen gram gaat per dag gedoogd over de toonbank.” Terwijl de zaken bij elkaar maximaal 292.500 gram in huis mogen hebben. Dat wringt al jaren.

Spong en zijn collega’s stonden in de afgelopen vier jaar zeker vijftien coffeeshophouders bij. Er kreeg er niet één straf. Jerry van Hese en Remco Akkermans moeten dat nog afwachten. De eigenaar en directeur van – destijds – de coffeeshops Goa en Stop ‘nGoa in Leiden en Happy Days in Lisse liggen al vijf jaar in de clinch met justitie. Niet met de fiscus, Van Hese betaalde altijd keurig zijn belasting. Ook niet met de gemeente Leiden, of met de politie. Daar waren prima afspraken mee gemaakt. Sterker nog, burgemeester Henri Lenferink sprak juist zijn tevredenheid uit over de manier waarop de cannabisverkoop via coffeeshops was geregeld.

Zeven maanden vast

Toch vielen op 20 juni 2011 achtentwintig rechercheurs en drie hondenbrigades binnen bij Jerry van Hese. ,,Ik werd meegenomen, en mijn vrouw moest de kinderen van vier en zes jaar oud onder politiebegeleiding naar school brengen.” Zeven maanden zat hij vast. Remco Akkermans zes weken. Tot op de dag van vandaag ligt er beslag op zijn bezittingen en bankrekeningen, zegt Van Hese die het steevast heeft over ,,die narigheid” als hij het over zijn vervolging heeft.

De zaak loopt inmiddels vijf jaar, meerdere rechterlijke colleges hebben zich erover gebogen. Spong becijfert de kosten op zo’n 75 miljoen euro, en zegt dat al die ,,loze vervolgingen” de Staat honderden miljoenen kosten die beter besteed kunnen worden.

De zaak is nu in behandeling bij het hof in Amsterdam, waar advocaat-generaal Schepers gisteren twee jaar gevangenisstraf eiste tegen Van Hese en één jaar tegen Akkermans, waarvan in beide gevallen een half jaar voorwaardelijk. De verdachten waren er niet bij. ,,Ze zijn procesmoe”, volgens hun advocaten.

Geen coulance

Wat Schepers betreft hoeven coffeeshophouders niet te rekenen op coulance van het Openbaar Ministerie. ,,Er mag een politiek debat gaande zijn over legalisering van softdrugs, het is de taak van het OM om de wet te handhaven.” Ze haalde fel uit naar rechters die volgens haar ,,het hybride gedoogbegeleid ‘kraken’ door gebruik te maken van het rechterlijk pardon.”

Rechters gaan wat Schepers betreft teveel op de stoel van de wetgever zitten. ,,Ze maken met hun uitspraken de wet tot een dode letter en ondermijnen daarmee de rechtsstaat.” Een uithaal richting de rechters die opmerkelijk was. De raadsheren van het hof vertrokken geen spier.

Ook de coffeeshophouders die meer voorraad hebben dan vijfhonder gram, kregen een tik van Schepers. Volgens de advocaat-generaal vergroten ze hun handelsvoorraad om aan de toenemende vraag te kunnen voldoen. Daardoor beconcurreren op een oneerlijke manier de zaken die zich keurig aan de regels houden.

Volgens Spong, Smeets en Vis zijn de beslissingen van rechters juist een voorbeeld van ,,actualiserende rechtspraak. Rechters grijpen in als de burger het water aan de lippen staat.” De advocaten verwijten het OM ,,een zelotische drang om alles dat naar hennep ruikt te willen uitbannen.”

En Jerry Hese? Hij exploiteert alleen nog Happy Days in Lisse, en vreest iedere dag voor een nieuwe inval. ,,Het kan morgen zo weer gebeuren. Als we niet deugen, laat ze dan zeggen hoe het wél moet. Of in godsnaam alle coffeeshops sluiten. ‘Nee’ is ook een antwoord.”