Nieuws/Binnenland
1320347646
Binnenland

Het begon bij verbod, eindigde met deportaties

Amsterdam plaatst spiegel op plek ’Voor Joden verboden’

Op de plek waar tijdens de Tweede Wereldoorlog een bordje hing met de tekst ’Voor Joden verboden’, hangt een spiegel.

Op de plek waar tijdens de Tweede Wereldoorlog een bordje hing met de tekst ’Voor Joden verboden’, hangt een spiegel.

Amsterdam - Bij de ingang van het Vondelpark aan de Van Eeghenstraat is een gedenkteken geplaatst. Op de plek waar tijdens de Tweede Wereldoorlog een bordje hing met de tekst ’Voor Joden verboden’, staat ter nagedachtenis nu een spiegel en tekstbord.

Op de plek waar tijdens de Tweede Wereldoorlog een bordje hing met de tekst ’Voor Joden verboden’, hangt een spiegel.

Op de plek waar tijdens de Tweede Wereldoorlog een bordje hing met de tekst ’Voor Joden verboden’, hangt een spiegel.

Het is een initiatief van Niels van Deuren, in samenwerking met het Amsterdams 4 en 5 mei comité en de gemeente Amsterdam. Van Deuren werd geïnspireerd door de toespraak van koning Willem-Alexander tijdens de Dodenherdenking van 4 mei 2020. „Sobibor begon in het Vondelpark. Met een bordje: Voor Joden verboden”, sprak de koning op een lege Dam.

Een jaar later is het gedenkteken, dat bestaat uit een spiegel en tekstbord, gerealiseerd. De spiegel nodigt de toeschouwer uit na te denken over wat hij of zij zelf zou doen bij het zien van onrecht. Zoals in 1940, toen de anti-Joodse maatregelen begonnen..

„En wat jij nu doet, als je ergens racisme, discriminatie of intolerantie bespeurt. Kun je jezelf recht in de ogen kijken? Het gedenkteken benoemt het ’wegkijken’ wat gebeurde tijdens de Tweede Wereldoorlog, en slaat een brug naar het wegkijken wat tegenwoordig nog steeds gebeurd als men onrecht ziet”, zegt Van Deuren. De titel van het bord, „Sobibor - Wat doe jij”, verwijst naar een gedicht van de gefusilleerde verzetsstrijder Gerrit van der Veen, gepubliceerd in het verzetsblad De vrije kunstenaar van maart 1944.

In de Tweede Wereldoorlog volgden de anti-Joodse maatregelen elkaar steeds sneller op. In 1940 werd de toegang tot steeds meer voorzieningen verboden. In mei 1942 werd het dragen van de Jodenster ingevoerd en in juli 1942 begonnen de deportaties. In vernietigingskampen als Sobibor en Auschwitz kwamen meer dan 100.000 Joodse Nederlanders om het leven.