Nieuws/Binnenland
1333585849
Binnenland

Nieuw regeerakkoord

Coalitie wil uitgeprocedeerde asielzoekers die niet weg willen ongewenst verklaren

Gert-Jan Segers (CU), Sigrid Kaag, (D66), Mark Rutte (VVD) en Wopke Hokestra (CDA) tijdens de persconferentie over het coalitieakkoord.

Gert-Jan Segers (CU), Sigrid Kaag, (D66), Mark Rutte (VVD) en Wopke Hokestra (CDA) tijdens de persconferentie over het coalitieakkoord.

Den Haag - Migratie moet zoveel mogelijk gestructureerd verlopen, waarbij ongewenste migratiestromen zoveel mogelijk dienen te worden beperkt. Die wens staat in het coalitieakkoord, maar zonder dat er concrete maatregelen worden genoemd om dat ook daadwerkelijk voor elkaar te krijgen. Zulke mist wasemt uit wel meer alinea’s over asiel en migratie.

Gert-Jan Segers (CU), Sigrid Kaag, (D66), Mark Rutte (VVD) en Wopke Hokestra (CDA) tijdens de persconferentie over het coalitieakkoord.

Gert-Jan Segers (CU), Sigrid Kaag, (D66), Mark Rutte (VVD) en Wopke Hokestra (CDA) tijdens de persconferentie over het coalitieakkoord.

VVD, D66, CDA en CU willen ’meer grip krijgen op migratie’. „Daarbij is een mogelijkheid om te gaan werken met een beleidsmatig richtgetal van migratie naar Duits voorbeeld.” Wat het ’richtgetal’ precies behelst blijft vaag, de partijen willen er eerst advies over inwinnen.

Ook moet er worden onderhandeld met landen van herkomst over het terugnemen van uitgeprocedeerde asielzoekers. Daar kan dan visumverlening en tijdelijke legale arbeidsmigratie tegenover staan ’binnen strikte wederzijdse afspraken’. Verder moet worden samengewerkt met andere EU-landen en is er (financiële) steun nodig voor opvang in de regio. Al wordt in het akkoord niet genoemd dat die opvang in plaats van opvang in Nederland moet komen, terwijl dat toch altijd een nadrukkelijke wens van de VVD was. Meer handvatten om grip op migratie te krijgen – een vaak uitgesproken wens – biedt het akkoord niet.

Wettelijk ongewenst

Over asiel zijn concretere afspraken gemaakt. Uitgeprocedeerde asielzoekers die kunnen vertrekken, maar niet meewerken, moeten voortaan wettelijk ongewenst worden verklaard. Dat hebben VVD, D66, CDA en CU afgesproken in het coalitieakkoord. Het kabinet denkt ook aan een ’richtgetal’ van het aantal migranten dat het wil binnenlaten.

Twistpunten uit het verleden worden voorlopig geparkeerd door ze in het akkoord niet concreet te noemen. Over pardonregelingen en uitbreiding van de discretionaire bevoegdheid wordt bijvoorbeeld niet gerept. Door algemene formuleringen zijn de ergste pijnpunten uit het akkoord gehouden.

Er wordt een poging gedaan om ongewenste vreemdelingen sneller naar hun land van herkomst te krijgen. De meldplicht wordt aangescherpt en het onderwijs in gezinslocaties in azc’s wordt gericht op onderwijs in de taal van het land van herkomst. Bovendien wordt de Landelijke Vreemdelingen Voorziening (LVV) – de vroegere bed-bad-broodregeling – uitgebreid naar een landelijk dekkend netwerk ’waarbij de opvang altijd gericht is op terugkeer’. Tijdens kabinet-Rutte II was er tussen VVD en PvdA veel heibel op dit punt – de VVD wilde er vanaf omdat van bed-bad-brood een aanzuigende werking zou uitgaan. Het aantal plekken werd toen juist beperkt.

Tegenover de plannen om strenger op te treden tegen ongewenste migranten, staat dat er meer vluchtelingen op uitnodiging naar Nederland komen. Het zogeheten UNHCR-quotum wordt verhoogd van 500 naar 900 per jaar. De rechten van kinderen moeten voortaan zwaarder worden gewogen bij asielprocedures. „Daarbij rekening houdend met internationale jurisprudentie en het beleid in ons omringende landen.” Opvallend genoeg zijn er geen concrete afspraken gemaakt over nieuwe pardonregelingen, waar dat eerder wel gebeurde. Met de algemene formulering in het akkoord is die strijd tussen de partijen geparkeerd, maar niet verdwenen.

Getouwtrek

Hetzelfde geldt voor zeggenschap over individuele asielzaken, de zogeheten discretionaire bevoegdheid. Die is weggehaald bij de staatssecretaris, om politiek getouwtrek over uitgeprocedeerde asielzoekers te voorkomen. Het onderwerp wordt niet genoemd in het akkoord, al was dat eerder in gelekte formatiedocumenten nog wel zo.

Om de verstopte asielketen uit het slop te trekken wordt extra geïnvesteerd. „De financiering van de partners in de asielketen (met name IND en COA) moet stabieler en daarmee toekomstbestendiger worden.” Daar wordt structureel 200 miljoen euro voor uitgetrokken. De asielopvang zit nu zo vol dat gemeenten verplicht asielzoekers moeten opvangen.

’Potje vechten’

VVD, CDA, D66 en CU vlogen elkaar de afgelopen jaren regelmatig in de haren als het over migratie en asiel ging. Een voormalig Tweede Kamerlid uit die coalitie vergeleek asieloverleg tussen het viertal zelfs eens met een ordinair potje vechten.

VVD probeerde eerst streng over te komen als het bijvoorbeeld ging om asiel- en migratiebeleid. De liberalen kregen in het begin steun van het CDA. D66 en vooral CU probeerden tegen afspraken in uitgeprocedeerde asielzoekers in Nederland te houden en migranten naar vanuit opvangkampen op te halen.

Asiellobby

Het was bijvoorbeeld hommeles tussen de partijen toen de uitgeprocedeerde Armeense kinderen Lili en Howick met een fanatieke asiellobby en media-aandacht in Nederland probeerden te blijven. Toenmalig staatssecretaris Harbers zei daar aanvankelijk niet aan mee te willen werken. Na druk vanuit D66 en CU ging Harbers op de valreep toch nog door de pomp. Hij gebruikte zijn zeggenschap over individuele asielzaken – de zogeheten discretionaire bevoegdheid – om Lili en Howick toch nog een verblijfsvergunning te geven.

Het toenmalige coalitieakkoord ging zelfs op de schop toen er tegen de afspraken in toch een nieuw kinderpardon kwam. Het werd tegen beter weten in verkocht als laatste pardonregeling, om uitgeprocedeerde kinderen die lang in Nederland verblijven toch een verblijfsvergunning te verstrekken, ook hun ouders mochten blijven.

Het CDA draaide na druk van CU en D66, de VVD ging vervolgens voor wat wisselgeld overstag. Een dynamiek die afgelopen jaren wel vaker te zien was op dit dossier. In ruil voor het kinderpardon verplaatste de discretionaire bevoegdheid van de staatssecretaris naar het hoofd van de Immigratie en Naturalisatiedienst.

Het was ook crisis in de coalitie toen er werd gepleit voor het ophalen van migranten uit het in brand gestoken opvangkamp Moria in Griekenland. Wederom oefenden CU en D66 druk uit, draaide het CDA en ging VVD door de pomp. Honderd migranten werden opgehaald, was de afspraak die volgde. In ruil daarvoor werd het aantal vluchtelingen dat op uitnodiging komt verlaagd. VVD, D66, CDA en CU proberen het nu met een nieuw akkoord. Nu mogen die partijen proberen de afspraken wél na te komen.

Nieuw regeerakkoordLees meer over dit thema en vind alle verhalen in een overzichtMeer lezen hierover