Nieuws/Binnenland
1338485526
Binnenland

’Jacht op nazi-roofkunst heropenen’

Den Haag - Nederland moet ervoor zorgen dat door de nazi’s geroofde kunst terugkeert naar de (nabestaanden van de) Joodse eigenaren. Dat schrijft de Raad voor Cultuur in een advies aan minister Van Engelshoven (Cultuur).

Sinds 2007 vindt er geen structureel onderzoek meer plaats naar de herkomst van naziroofkunst en het naspeuren van de oorspronkelijke Joodse eigenaren. Waarom dat het geval is, weet de Raad niet precies. Het Bureau Herkomst Gezocht hield in dat jaar op te bestaan, maar er is geen formeel besluit genomen om onderzoek naar naziroofkunst te staken. Volgens een woordvoerder van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen was destijds de gedachte: we weten voldoende. „Er zijn nu veel technische ontwikkelingen: archieven worden gedigitaliseerd en zijn makkelijker doorzoekbaar.”

Hoe dan ook had het stoppen van het onderzoek niet mogen gebeuren, vindt de Raad, omdat het in strijd met internationale afspraken waaraan Nederland zich zegt te houden.

Rijkscollectie

Er bevinden zich naar schatting nog zo’n 3.700 kunstwerken in de Rijkscollectie die door de nazi’s zijn gestolen van Joden. Ze zijn na de Tweede Wereldoorlog door de geallieerden terug naar Nederland gebracht om uiteindelijk bij de rechtmatige eigenaar terug te keren. Daarnaast bevindt zich nog roofkunst in privé-collecties en musea.

Tijdens de bezetting werd een enorme hoeveelheid cultuurgoederen geroofd van Joden en andere vervolgde groepen. In de eerste jaren na de oorlog zijn circa 450 schilderijen teruggebracht naar de eigenaren. In de jaren vijftig zijn circa 4.000 voorwerpen geveild, waarvan ongeveer 1.700 schilderijen, maar ook keramiek, sieraden, tekeningen en boeken. Sinds 2002 zijn er 1.620 kunstwerken teruggeven.

Restitutie

Het ontbreekt volgens de onderzoekers aan duidelijke criteria op grond waarvan teruggave wordt beoordeeld. Die vuistregels moeten er wel komen, bepleit de Raad voor Cultuur. Ook moet er een helpdesk komen die informatie geeft over het restitutiebeleid in binnen- en buitenland en die mensen op weg helpt die ijveren voor teruggave.