Nieuws/Binnenland
1348708555
Binnenland

Taliban grijpt macht: zondag 22 augustus

LIVE | ’Talibanstrijders onderweg naar opstandige Panjshir-vallei’

Ahmed Shah Massoud die als ’de leeuw van Panjshir’ beroemd werd in de strijd tegen de Sovjet-invasie van Afghanistan.

Ahmed Shah Massoud die als ’de leeuw van Panjshir’ beroemd werd in de strijd tegen de Sovjet-invasie van Afghanistan.

AMSTERDAM - Chaos en angst in Afghanistan nu de radicale Taliban razendsnel het land hebben overgenomen. Alleen op het vliegveld van Kabul zijn nog Amerikaanse militairen te vinden. Wanhopige Afghanen proberen het land te ontvluchten, ook Nederland worstelt met evacués en vluchten die geregeld moeten worden.

Ahmed Shah Massoud die als ’de leeuw van Panjshir’ beroemd werd in de strijd tegen de Sovjet-invasie van Afghanistan.

Ahmed Shah Massoud die als ’de leeuw van Panjshir’ beroemd werd in de strijd tegen de Sovjet-invasie van Afghanistan.

19.45 - ’Talibanstrijders onderweg naar opstandige Panjshir-vallei’

De Taliban zeggen „honderden strijders” naar de Panjshir-vallei ten noordoosten van Kabul te hebben gestuurd. De vallei is niet in handen van de radicaalislamieten en biedt verschansing aan groeperingen die het willen opnemen tegen de Taliban. De troepen worden gestuurd „omdat lokale leiders weigerden het gebied vredig over te dragen”, aldus een woordvoerder van de Taliban.

Sinds de machtsovername van de Taliban zijn volgens een woordvoerder van verzetsgroepen duizenden mensen naar de vallei getrokken. Onder hen zouden ook restanten van het Afghaanse leger zitten. De regio is omringd door steile bergketens en is daarom een geschikte plek om aanvallers af te weren. Tijdens het bewind van de Taliban in de jaren ’90 lukte het de groep ook niet om de vallei in te nemen.

Ahmad Massoud, zoon een van de befaamde strijder tegen de Taliban tijdens het bewind van de jaren ’90, probeert een verzetsmacht op te zetten vanuit de vallei. Hij heeft via de Washington Post de Verenigde Staten gevraagd om wapens voor zijn opstand. Massoud zegt dat hij „in de Panjshir in zijn vaders voetstappen wil treden”, maar dat hij bevoorrading nodig heeft om dat te doen. Via lokale media heeft Massoud de Taliban al uitgedaagd: „We zijn klaar om Afghanistan te verdedigen en we waarschuwen voor bloedvergieten.”

Massoud zou volgens berichten worden vergezeld door de voormalig-vicepresident van Afghanistan, Amrullah Saleh. Saleh liet na de machtsovername weten dat hij niet met de Taliban zal samenwerken en nooit zal buigen voor de groepering. Sinds ex-president Ashraf Ghani gevlucht is, claimt Saleh de wettelijke leider van het land te zijn.

19.14 - Defensie: moeizaam mensen weg te krijgen uit Afghanistan

De inzet van Nederlandse vliegtuigen bij de evacuatievluchten uit Kabul is hard nodig, zegt directeur Operaties bij Defensie, Peter Reesink. Volgens hem zijn er nog veel mensen te evacueren en is het moeizaam hen weg te krijgen uit Afghanistan, vertelt hij in een bericht op de website van Defensie.

Bovendien versterken de Taliban hun posities rond de luchthaven, weet Reesink. „De situatie bij de poorten wisselt constant, is chaotisch en fragiel. Het is een aparte en ingewikkelde situatie.” Nederlandse toestellen nemen daarom ook andere nationaliteiten mee. „En later zien we wel”, zegt de directeur.

Zondag werd bekend dat het tweede transportvliegtuig, een C-130 Hercules, weer beschikbaar is. Het toestel was sinds donderdag defect. Defensie heeft een luchtbrug voor evacuatievluchten vanuit de Afghaanse hoofdstad Kabul naar het Pakistaanse Islamabad. Volgens Reesink wordt het daar ook steeds drukker. „Daar zorgt Defensie er overigens wel voor dat passagiers snel op een vlucht naar Schiphol zitten.”

18.58 - Hulporganisaties pleiten voor humanitaire luchtbrug Afghanistan

De Wereldgezondheidsorganisaties WHO en UNICEF willen dat er per direct een humanitaire luchtbrug naar Afghanistan komt. In een gezamenlijke verklaring zeggen beide dat de internationale gemeenschap het accent te eenzijdig legt op evacuaties. Afghanen die achterblijven worden vergeten.

Door twintig jaar oorlog, langdurige droogte en de coronapandemie zijn meer dan 18 miljoen Afghanen afhankelijk van humanitaire hulp, aldus de WHO en UNICEF. Doordat commerciële luchtvaartmaatschappijen momenteel niet in de hoofdstad Kabul mogen landen, kunnen hulporganisaties echter geen voorraden aanvoeren. De hulpgoederen die in het land aanwezig zijn raken snel op.

„Terwijl de humanitaire behoeften in Afghanistan toenemen, nemen de mogelijkheden om op die behoeften in te spelen snel af”, aldus de organisaties.

16.52 - Leiders G7 overleggen dinsdag over Afghanistan

De leiders van de G7-landen bespreken dinsdag op een videoconferentie de situatie in Afghanistan. De bedoeling is om tot een gemeenschappelijke aanpak te komen voor de evacuatie van mensen uit Afghanistan, voor de opvang van vluchtelingen en voor steun aan het Afghaanse volk.

„Het is van levensbelang dat de internationale gemeenschap samenwerkt om veilige evacuaties te garanderen, een humanitaire crisis te voorkomen en om het Afghaanse volk te steunen bij het veiligstellen van de resultaten van de afgelopen 20 jaar”, schreef de Britse premier Boris Johnson zondag in de tweet waarin hij de datum bekendmaakte.

Het Verenigd Koninkrijk is momenteel voorzitter van de groep van rijke industriële landen, waarin ook Canada, Duitsland, Frankrijk, Japan, Italië en de Verenigde Staten zitten.

Een woordvoerder van het Witte Huis zei in een verklaring dat ook gesproken zal worden over voortzetting van de Amerikaanse „coördinatie” over de evacuaties uit Afghanistan. De Amerikaanse strijdkrachten beheersen het luchtruim van Afghanistan en het vliegveld van de hoofdstad Kabul. President Biden wil dat de evacuaties voor 31 augustus worden afgerond. Veel westerse landen zeggen meer tijd nodig te hebben en willen dat de Amerikaanse troepen langer blijven.

Afgelopen donderdag overlegden de ministers van Buitenlandse Zaken van de G7 al met elkaar over Afghanistan. Zij riepen toen de Taliban op om vrije doorgang te verlenen aan Afghanen die hun land willen verlaten.

15.48 - Vliegtuig met 172 mensen uit Afghanistan aangekomen op Schiphol

Op Schiphol is zondagmiddag een chartervlucht aangekomen met aan boord 172 mensen uit Afghanistan. Dat meldt het ministerie van Defensie op Twitter.

Zondagochtend kwam rond 08.00 uur ook een chartervlucht aan met daarin ongeveer 160 mensen uit Afghanistan. Ook vertrok er zondag een C-130 vanuit Kabul met daarin 93 passagiers. Eerder meldde Defensie dat het om 82 mensen ging, maar dat aantal werd bijgesteld. Daarnaast is er in de nacht van zaterdag op zondag nog een C-17 vertrokken uit Kabul met 86 mensen die Nederland als eindbestemming hebben.

Een Lockheed C-130 Hercules.

Een Lockheed C-130 Hercules.

„We doen er alles aan om zoveel mogelijk evacuatievluchten vanuit Afghanistan mogelijk te maken”, zegt Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim op Twitter. „Trots op alle mensen die onder veel druk en chaotische omstandigheden zich hiervoor inzetten.”

Defensie heeft een luchtbrug voor evacuatievluchten vanuit de Afghaanse hoofdstad Kabul. Mensen worden uit Afghanistan naar een veilig land in de regio gebracht en van daaruit gaan de evacués met een groter toestel naar Nederland.

Volgens de planning gaat er enkele malen per dag een vlucht heen en weer naar een veilige luchthaven. Hiervoor heeft Defensie twee C-130 transporttoestellen beschikbaar. Een daarvan was sinds donderdag defect, maar Defensie meldt zondag dat het vliegtuig weer gemaakt is.

Nederland evacueert niet alleen Nederlanders uit Afghanistan, maar ook Afghanen die de Nederlandse missie in het land hielpen en nu gevaar lopen. Belgische toestellen hebben vanuit Kabul ook Nederlanders meegenomen.

15.44 - VS zetten civiele luchtvaartmaatschappijen in bij evacuatie Kabul

De Verenigde Staten gaan civiele luchtvaartmaatschappijen inzetten om mensen uit Kabul te evacueren. De Amerikaanse minister van Defensie Lloyd Austin heeft de weinig gebruikte „Civil Reserve Air Fleet” ingeschakeld, zodat toestellen van onder meer American Airlines, Delta en United de militaire vluchten gaan aanvullen.

De Amerikaanse president Joe Biden heeft de civiele vloot nodig om de zelfgestelde deadline, 31 augustus, te halen. Meer dan 10.000 Amerikanen moeten nog uit Afghanistan worden gehaald. De regering wil ook 50.000 Afghanen uit het land ophalen. De vliegtuigen hoeven niet direct naar de Afghaanse hoofdstad te gaan. Ze vliegen van Amerikaanse bases in onder meer Qatar en Bahrein naar Europese landen of de VS.

Het is momenteel chaotisch bij het vliegveld in Kabul. Veel wanhopige mensen hopen het terrein te betreden en aan boord van een vliegtuig te komen om aan de Taliban te ontkomen. De VS riepen zaterdag Amerikanen op weg te blijven van het vliegveld wegens veiligheidsrisico’s, wat de evacuaties bemoeilijkt.

De Civil Reserve Air Fleet is sinds de oprichting in de jaren ’50 twee keer ingezet, beide keren om militairen te vervoeren naar oorlogsgebieden. De eerste keer was tijdens de Golfoorlog van 1990 en 1991, de tweede keer was in 2002 en 2003 tijdens de Irakoorlog.

13.35 - Nederland stuurt extra militairen naar Afghanistan

Nederland stuurt extra militairen om te helpen bij de evacuaties uit Afghanistan. Om hoeveel militairen het gaat, wil het ministerie van Defensie zondag niet bekendmaken. De versterkingen moeten de 62 militairen van de Nederlandse special forces helpen die al in Kabul aanwezig zijn.

De special forces die al in Kabul aanwezig zijn, kwamen daar afgelopen week aan. Het team dat nu onderweg is, gaat hen helpen. Een ingewijde meldt dat het ook gaat om speciale eenheden. Daarnaast worden in Nederland militairen in paraatheid gebracht van het Korps Mariniers en de Luchtmobiele Brigade. Zij kunnen snel ingevlogen worden als het nodig is.

13.22 - Opnieuw Nederlands vliegtuig vertrokken uit Kabul

Vanuit de Afghaanse hoofdstad Kabul is opnieuw een vliegtuig vertrokken met 82 passagiers, meldt het ministerie van Defensie op Twitter. Het gaat om een C-130, dat op weg is naar een land in de regio.

Defensie heeft een luchtbrug voor evacuatievluchten vanuit de Afghaanse hoofdstad Kabul. Mensen worden uit Afghanistan naar een veilig land in de regio gebracht en van daaruit gaan de evacués met een groter toestel naar Nederland. Volgens de planning gaat er enkele malen per dag een vlucht heen en weer naar een veilige luchthaven.

Ook is er in de nacht van zaterdag op zondag nog een C-17 vertrokken uit Kabul. Daarin zitten 86 mensen in die Nederland als eindbestemming hebben.

Demissionair minister Sigrid Kaag van Buitenlandse Zaken meldt op Twitter dat ze heeft overlegd met haar Britse collega Dominic Raab. Ze hebben gesproken over de „samenwerking van onze militairen in #Kabul en over belang van gezamenlijk aanpak van hulp, terrorismebestrijding en stabiliteit.” Ook Raab twitterde over dit gesprek en benadrukte het belang van gezamenlijk optreden.

12.40 - NAVO: zeker 20 doden tijdens evacuaties vliegveld Kabul

Zeker twintig Afghanen zijn in de afgelopen zeven dagen overleden in en om het vliegveld van Kabul, meldt de NAVO. Hoe de twintig personen allemaal om het leven kwamen, zegt NAVO niet. Eerder deze week werden al meerdere doden in het gedrang van de mensenmassa bij de luchthaven gemeld. Ook zouden enkele personen door kogels zijn getroffen.

Eerder op de dag meldde het Britse ministerie van Defensie zeven doden in het gedrang rond de luchthaven. Zowel bij de mededeling van NAVO als van het Verenigd Koninkrijk is het niet duidelijk waar de cijfers precies op gebaseerd zijn. NAVO voegt toe dat buitenlandse militairen uit de buurt blijven van de gebieden rondom het vliegveld, om botsingen met Talibanstrijders te voorkomen.

De wanhopige mensenmassa buiten het vliegveld lijkt groter te worden nu de deadline nadert die de Amerikaanse regering zichzelf heeft gegeven voor het afronden van de missie, 31 augustus. Afghanen zien het als hun laatste kans om het Taliban-regime te ontvluchten. Door de menigte wordt het steeds lastiger om het vliegveld te bereiken. Amerikaanse president Joe Biden had afgelopen week al gezegd dat de operatie mogelijk na 31 augustus wordt verlengd, afhangende van hoeveel mensen nog geëvacueerd moeten worden.

10.24 - Brits ministerie meldt zeven doden in gedrang vliegveld Kabul

Zeven Afghanen zijn in het gedrang rond de luchthaven van Kabul omgekomen sinds de machtsovername door de Taliban een week geleden, volgens het Britse ministerie van Defensie. Tienduizenden mensen proberen al een week via de luchthaven te vluchten voor de nieuwe machthebbers. Afgelopen week zijn meerdere doden in het gedrang gemeld. De Taliban bijvoorbeeld spraken van zeker twaalf doden. Er zijn ook enkele mensen door kogels geraakt.

Het is niet duidelijk waar het Britse ministerie zich op baseert. De mensenmassa bevindt zich voor een groot deel buiten het gebied waar buitenlandse militairen, voornamelijk Amerikaanse, actief zijn om de evacuaties mogelijk te maken. De menigte lijkt groter te worden door de naderende deadline die de Amerikaanse regering zich heeft gesteld voor het afronden van de operatie, 31 augustus. Wanhopige Afghanen zien het als hun laatste kans om weg te komen. Het wordt steeds moeilijker in de buurt van het vliegveld te komen door de menigte die er voor de toegang staat.

De Amerikaanse president Joe Biden heeft echter afgelopen week gezegd dat troepen van de VS op de luchthaven blijven als er na 31 augustus nog Amerikanen in Afghanistan zijn. De evacuatie van buitenlanders en Afghanen die banden hebben met buitenlandse instellingen, is afhankelijk van de Amerikaanse aanwezigheid.