Nieuws/Binnenland
1349812710
Binnenland

Lijsttrekkersdebat RTL: Wilders tegen de rest met ’Zwarte Piet als minister voor Cultuur’

Amsterdam - Wilders tegen de rest. Dat was de teneur bij het verkiezingsdebat van RTL. Het was het eerste grote tv-debat voor de verkiezingen, waarbij zes lijsttrekkers de degens kruisten over klimaat, economie, diversiteit en corona-aanpak.

„Ik heb deze puinhoop niet veroorzaakt”, zei de PVV-leider over dat laatste onderwerp. Hij vond de uitspraak van premier en VVD-lijsttrekker Rutte dat we ons op lange termijn beter moeten weren tegen gezondheidscrises ’hypocrisie ten top’. Hij somde de gesloten ziekenhuizen, spoedposten en ic-units op. Hij verweet de coalitiepartijen VVD, CDA en D66 43 miljard euro aan Zuid-Europa te hebben ’gegeven’ in plaats van die in de zorg te stoppen.

„De heer Wilders heeft recht op zijn eigen mening, maar niet op z’n eigen feiten”, verdedigde CDA-leider Hoekstra het kabinetsbeleid. D66-leider Kaag uitte voorzichtig kritiek op de keuze van het kabinet om te loten als alle intensive cares vol liggen en alle afwegingen op basis van overlevingskansen zijn gemaakt. „De politiek moet niet op de stoel van de arts gaan zitten.” Verder predikte Kaag, voor wie het een eerste tv-debat was als lijsttrekker, samenwerking.

Die kaart speelde GL-leider Klaver ook „Elkaar verwijten maken, het past niet. We hebben elkaar nodig om door de crisis te komen.”

Zwarte Piet

Het verschil tussen Wilders en de rest kwam ook tot uiting bij de stelling over de politiek diverser te maken met een verplicht quotum. De PVV-lijsttrekker stelde voor Zwarte Piet minister voor Cultuur te maken. „Dat kán toch niet”, riep Kaag uit. Zwarte Piet is volgens haar ’een pijnlijk symbool voor heel veel Nederlanders’. „U heeft er plezier in om mensen te kwetsen. Nu komt u weer met die zielige Zwarte Piet.”

Rutte is tegen diversiteitsquota. „De trend is goed. Dat merk ik in mijn eigen partij.” Hij viel Wilders aan op het feit dat hij tegen Khadija Arib als Kamervoorzitter is, alleen omdat ze ook een Marokkaans paspoort heeft. Hoekstra wil evenmin vooraf ’met een passer’ bepalen hoe divers een volgend kabinet moet worden. Maar dat wordt het wel.

Koeman

Volgens Klaver was de toeslagenaffaire niet voorgevallen als er mensen in het kabinet hadden gezeten die zelf hebben ervaren wat discriminatie is. Om de zegen van diversiteit te onderstrepen, zei hij dat Ronald Koeman komende zomer bij het EK geen succes zou hebben als hij alleen maar spelers op zou stellen met Europese wortels. Het was hem kennelijk ontgaan dat Koeman niet meer de bondscoach is.

Het was een van de weinige uitglijders in het debat, waaraan behalve Mark Rutte (VVD), Geert Wilders (PVV), Wopke Hoekstra (CDA), Sigrid Kaag (D66) ook Jesse Klaver (GL) en SP-leider Lilian Marijnissen meededen. Ze zijn gekozen op basis van hun huidige zetelaantal en de prognose van de Peilingwijzer. PvdA-leider Lilianne Ploumen viel bij die keuze buiten de boot.

Klimaat en kernenergie

Op het onderwerp klimaat was juist Klaver het buitenbeentje, omdat zijn partij verder wil gaan dan de CO-reductie die het klimaatakkoord voorschrijft. „Overtoepen”, noemt Rutte dat. Daarmee krijg je de mensen niet mee. Hoekstra vindt dat Klaver met zijn weerzin tegen kernenergie ’achter zijn ideologische muur’ vandaan moet komen. Rutte, Hoekstra en Wilders pleitten voor meer kernenergie om de klimaatdoelen te halen. Klaver noemde Rutte en Hoekstra leugenaars, omdat zij zeggen de klimaatdoelen te willen halen met behulp van kernenergie. Dat kan helemaal niet in de komende tien jaar, zei de GL-voorman. „Hier wordt gelogen.”

Toeslagaffaire

Rutte kreeg het moeilijk toen hij een vraag kreeg van toeslagouder Kristie Rongen. „U heeft mij in de steek gelaten, en allemaal voor eigen gewin.” „Heel bijzonder dat we hier zo staan”, reageerde Rutte, die aangaf te hebben ’nagedacht’ over zijn politieke lot. „Dit is zo'n schandvlek.” Toch is er onder zijn verantwoordelijkheid ’ook veel goed gegaan’. Dat gaf voor hem de doorslag om door te gaan.

Eerste keer

Het was voor Kaag en Hoekstra het eerste tv-debat. Voor het eerst werd een verkiezingsdebat door twee gebarentolken live vertaald. Er zat geen publiek in de zaal. Wel was er publiek dat via videoverbindingen meekeek.

Vrijdag debatteerden al dertien lijsttrekkers bij de NPO op Radio 1. Hier ging het onder meer over gezondheidszorg, onderwijs, veiligheid, integratie en financiën. In dat radiodebat botsten onder anderen VVD-leider Rutte en CDA-voorman Hoekstra over verkiezingsbeloften en bezuinigingen. D66'er Kaag en Wilders van de PVV kregen het aan de stok over het klimaat.

In een keer op de hoogte van het laatste nieuws rond de verkiezingen? Luister naar podcast ‘De Stembus’ van De Telegraaf, met vandaag: het eerste grote tv-debat en de opvallende punten uit het interview met PVV-leider Geert Wilders: