Nieuws/Buitenland
1363731
Buitenland

Boeken

Uber-topman zint op nieuwe groei

Travis Kalanick, ceo van Uber.

Travis Kalanick, ceo van Uber.

Uber-topman Kalanick gaat het miljardenplatform voor een tiental andere diensten inzetten. De meedogenloos precieze en visionaire ontwikkelaar wil met bezorgservices tot vliegende taxi's mondiaal groeien, blijkt uit een nieuwe biografie. Dit en meer zojuist verschenen boeken.

Travis Kalanick, ceo van Uber.

Travis Kalanick, ceo van Uber.

Het net zes jaar oude Uber ligt overal onder vuur. Bij eigen én concurrerende chauffeurs, bij politici tot de fiscus. 'Wild Ride' (Penguin Business, $17,94) is de perfecte titel: wen maar aan gedoe en procedures bij Uber, want voor topman Travis Kalanick is verzet, ruzie en ook het geweld dat eigen chauffeurs kunnen ondervinden onderdeel van de groei van Uber - en iedere start-up, schrijft Adam Lashinsky.

Vernieuwer

Kalanick zette de taxiwereld op zijn kop. Een iets duurdere Uber nemen is voor veel Amerikanen en Nederlanders een verademing na decennia ritjes in slechte taxi's met beroerde service. De taxi-app heeft in krap zes jaar tijd deze hele branche veranderd.

Auteur Lashinsky kwam er binnen dankzij zijn reputatie. Hij schreef eerder 'Inside Apple', nog altijd een klassieker. Kalanick werkte volledig mee met de Fortune-journalist. Maar niet nadat hij eerst dreigde Lashinksky's onderzoek naar Uber onmogelijk te maken.

Branie

Het typeert de topman van het concern met 12.000 werknemers, werkend in 76 landen met $6,5 miljard omzet en, na investeringen van $17 miljard, nu geschat op $69 miljard marktwaarde.

Lashinksky volgde Kalanick en Uber een jaar lang, soms op lange reizen. 'Wilde Ride' biedt een van de diepere kijkjes acher de schermen bij de topman die geen eigen kantoor heeft, veel besluiten al wandelend door San Francisco neemt en ondanks een miljardenomzet als een Amerikaanse start-up-jongen droomt.

Uber strikte in Nederland oud-eurommissaris voor Mededinging Neelie Kroes als voorzitter van zijn adviesraad voor regelgeving en concurrentie.

Leegloop

Het boek is een roller coaster: topbestuurders komen en gaan, talloos zijn onthullingen over praktijken van Uber-chauffeurs maar ook de Uber-top, bijvoorbeeld de goedkeuring om belastingambtenaren offensief te volgen, naast het misleiden van concurrerende chauffeurs met aparte ontworpen software voor hun app.

Ubers groei toont volgens Lashinsky wat de enorme kracht van een erg slim en gedreven kernteam in combinatie met heel veel geld teweeg kan brengen. De macht van Uber komende jaren zal enorm groeien. Kalanick investeert miljarden in projecten zoals onderzoek naar vliegende taxi's.

Harde ingrepen

Het boek toont de ontwikkeling van Kalanick: van een geniale ontwikkelaar - hij is niet de bedenker - tot brallende sportfreak, naar een topman die er ondanks zijn zoektocht naar dominantie niet voor terugdeinst zijn entree in China aan de grootste concurrent te verkopen. Omdat de verliezen en procedures een te grote balast voor het 'project' Uber werden.

Kalanick steunde Donald Trump, maar stopte daarmee direct nadat 200.000 klanten hun abonnementen opzegden.

,,Wat Ubers tekortkomingen ook mogen zijn", schrijft Lashinsky, the sky is the limit in het denken van Kalanick.

Vakbeweging dood?

De vakbeweging uitgespeeld? Ook nog lang niet. Haar omvang is substantieel verkleind, maar de omvang is nog altijd substantieel.

Bovendien hebben de leden als zij tactisch bewegen grote blokkerende kracht, concludeert NRC-journalist Menno Tamminga in zijn zojuist verschenen ‘De vuist van de vakbond’ (uitgeverij De Bezige Bij, €22,99). Het is een relatief nieuwe geschiedenis, met een praktisch overzicht vanaf 1945.

Met 1,1 miljoen leden is de FNV invloedrijk, stelt Tamminga. Zeker nu werknemers de gevolgen van de flexibilisering, goedgekeurd door werkgevers- en werknemers in 2013, de wrange vruchten plukken.

Voor de vakbond – getroffen door vertrekkende zzp’ers die zich onderling verenigen, financiële aderlatingen en werknemers die zich niet meer in de klassieke arbeider kunnen vinden – schetst de NRC-jouranlist meerdere scenario’s die de vakbond in de tijd van de Wet Werk en Zekerheid en de verguisde WBA nieuwe kracht kan geven.

Wrang Walhalla

Harvard Business School geldt als het walhalla voor economen. Het is de kraamkamer van Amerikaans wetenschappelijk talent, basis van het Amerikaanse bedrijfsleven en voedingsbodem van generaties politici.

Duff McDonald schopt in ‘The Golden Passport’ ($20,45) generaties Harvard-studenten tegen de schenen. Het begint als historisch overzicht van de bouwsteen van de Amerikaanse elite, die aanvankelijk ook talenten uit de middenklasse de ruimte gaf.

McDonald, die eerder een boek over accountantsfirma McKinsey schreef (‘The Firm’), verwijt de laatste generaties echter met voorbeelden uitsluitend nog economische doelen na te jagen en te vergeten welk moreel kompas de belangrijkste bedrijfsopleiding Harvard Business School hen heeft meegegeven.

Groei ontleed

Finbarr Livesey trekt drie aannames van de afgelopen dertig jaar over economische groei onderuit in ‘From Global to Local’  ($17,67). Wat als globalisering, zoals de afgelopen dertig jaar werd gesteld, helemaal niet doorzet?

Dat economische macht helemaal niet van het westen naar het oosten verplaatst, en dat handel helemaal niet economische groei en ontwikkeling zorgt? Wat drijft die verandering: nieuwe technologie?

Automatisering en productie van onderdelen of huizen in 3D printers betekent dat grote bedrijven niet naar lagelonenland China blijven uitwijken. Dat productie in de VS en in Europa relatief goedkoop worden.

Dankzij internet als transporteur van eenvoudig toegankelijke kennis, zal niemand - anders dan bij vorige economische ontwikkelingen - aan deze technologische vernieuwingen kunnen ontsnappen. Wen ook hieraan, ze zullen elkaar volgens Livesey in een steeds hoger tempo opvolgen.

Strijd tussen landen

Die groei wordt volgens Branko Milanovic, ex-Wereldbank en University of New York, echter beperkt door ongelijkheid in inkomen en welvaart in de VS en Europa.

Maar die zit volgens zijn boek ‘Wereldwijde ongelijkheid’ (Unieboek Het Spectrum, 29,99) vooral in landen. De rijken en middenklasse wonnen aan inkomen en vermogen, 1425 miljardairs bezitten bijna twee keer zoveel vermogen als heel Afrika, de rest verdient minder en raakt ook op andere terreinen achter.

Hij ziet dit als is de belangrijkste verklaring voor het opkomende populisme, zwaar verankerd in de ‘arbeidersklasse’. Tegelijkertijd, nuanceert Milanovic, zwakt de ongelijkheid tussen landen wereldwijd af. De inhaalslag van Azië, China en India, is daarvoor de belangrijkste reden. En die zal doorzetten, schetst hij.   

Twitter-campagnes

 

Sociale mediateams van bedrijven kijken angstvallig naar Twitter. Worden ze slachtoffer van een consumentencampagne tegen zijn producten? Maar waarom vlakken zulke protesten en ook online bewegingen als Occupy toch weer af?

Zeynep Tefekci toont in 'Twitter and Tear Gas: The Power and Fragility of Networked Protest' ($18,83) dat Twitter en Facebook zelf weliswaar machtig zijn, maar dat de netwerkbewegingen zoals op het Tahrir-plein groot waren, maar uiteindelijk ‘one hit wonders’ blijven.

Juist omdat de campagnes schade kunnen berokkenen, en andere vaker een creatieve inspiratiebron zijn, moeten de bedrijven en overheden zulke 'adhocracies' als tijdelijke fenomenen beschouwen en daarop anticiperen, aldus Tefekci.

Ayn Rand als voorbeeld

Online marktplaats Silk Road werd in 2011 zo’n one hit wonder. De site op het Dark Net - een niet direct toegankelijk onderdeel van internet - verwerd uiteindelijk van vrijplaats tot een verkoopplaats voor wapens en drugs die met bitcoins betaald konden worden.

In 2013 werd Silk Road gesloten, na verkopen ter waarde van $1 miljard, en eindigde oprichter Ross Ullbricht in de cel. Techjournalist Nick Bilton (Vanity Fair) dook in de Ayn Rand-liefhebber van volledig vrije marktwerking en schreef ‘American Kingpin’ (uitgeverij Portfolio, $27).

Biltons boek is een intrigerende waarschuwing: als het de FBI al twee jaar kost om een openbare drugsmarkt te sluiten, hoe moeilijk is het om veel complexere netwerken te stoppen die het bedrijfsleven afgelopen weken aanvielen?

Lees hier meer boekentips