Nieuws/Binnenland
1370895494
Binnenland

Halsema: Undercoveragenten hebben niet geprovoceerd

Drie paarden op Museumplein mishandeld met ploertendoder: ’Onacceptabel’

Amsterdam - Niet één, maar drie paarden van de politie zijn afgelopen zondag met een ploertendoder op het Museumplein ernstig mishandeld. Dat vertelde burgemeester Femke Halsema in de gemeenteraad van Amsterdam, waar veel steun klinkt voor het optreden van de Amsterdamse driehoek waarmee een verboden demonstratie op het Museumplein beëindigd werd. Zij vraagt mensen om komend weekeinde niet opnieuw naar het plein te komen.

Halsema zegt dat zij het geweld dat door groepen demonstranten werd gebruikt tegen de politie ’onacceptabel en verschrikkelijk’ vindt. „Maar het geweld tegen dieren heeft mij heel erg geschokt.”

Op hoofd geslagen

Uit beelden en verklaringen van de politie blijkt dat politiepaard Gortnalee Hilfiger het zwaarst mishandeld is. Dat dier, een Iers paard, blijkt vier keer met een ploertendoder op het hoofd geslagen. „Hij is acht jaar oud en anderhalf jaar in dienst. Het was zijn eerste inzet”, vertelde Halsema aan raadsleden. Ook paarden Gijs en Amadeus kregen met een ploertendoder een klap op het hoofd. „Zij worden de komende tijd extra in de gaten gehouden.”

Halsema legde de gemeenteraad van Amsterdam nogmaals uit dat demonstranten in Amsterdam welkom zijn, maar dat het de bevoegdheid van de driehoek (burgemeester, politie en OM) is om afspraken te maken over bijvoorbeeld het maximumaantal en de locatie. Dit ter voorkoming van wanordelijkheden (zoals rellen) of voor de bescherming van de volksgezondheid. In de gemeenteraad klinkt veel steun voor het politieoptreden van afgelopen zondag.

Westerpark

In dit geval mocht organisator Michel Reijinga de demonstratie namelijk gewoon houden in het Westerpark (en niet op het Museumplein), maar met een maximumaantal van 500 demonstranten. Reden voor de keuze van het Westerpark is, is dat dit park gemakkelijk afgesloten kan worden als het te druk wordt. Eerdere demonstraties (bijvoorbeeld tegen fascisme, waar de kans op massale toeloop ook aanwezig was) werden hier ook georganiseerd.

Dat Reijinga hier niet voor koos en zijn schare volgers opriep om toch naar het Museumplein te komen noemt Halsema ’onverantwoordelijk’, ook omdat hij mensen daarmee ’in een situatie heeft gebracht waarbij geweld kan worden gebruikt’. Bovendien was dit strijdig met een uitspraak van de rechtbank, die oordeelde dat de demonstratie alleen in het Westerpark mocht plaatsvinden.

Op het Museumplein was volgens de burgemeester ook alle reden tot ingrijpen, niet alleen omdat de demonstratie op die locatie was verboden. Toen toch duizenden mensen op het plein verschenen, waaronder een groep die uit was op confrontatie met de politie, is besloten eerst mensen te waarschuwen en te vragen om weg te gaan. Velen gaven daaraan geen gehoor.

Noodbevel

Vervolgens werd besloten de bijeenkomst te ontbinden. Toen mensen nog niet vertrokken is besloten een noodbevel af te geven en werd, na nieuwe vorderingen om te vertrekken, ingegrepen door de politie, onder andere door met waterwerpers ’te sproeien’ en niet ’te spuiten’. Ook werden politiemensen geconfronteerd met personen die beschermende, verzwaarde kleding en handschoenen met versterkte knokkels droegen. Tevens waren personen in het bezit van stokken en naar later bleek ook wapens en materialen zoals een ploertendoder, een molotovcocktail en illegaal (zwaar) vuurwerk. Bovendien werden de coronamaatregelen grotendeels niet nageleefd en was er zelfs sprake van opzet („group-hugs”), waardoor het besmettingsgevaar toenam.

Om 15.00 uur (er was toen al drie uur gevraagd om te vertrekken) is besloten om met paarden en in linie het terrein leeg te vegen. Er zijn 143 personen aangehouden en de politie en het Openbaar Ministerie hebben een specifiek team samengesteld „om de opsporing en vervolging zorgvuldig en spoedig af te ronden.” Nieuwe arrestaties worden niet uitgesloten, temeer omdat de politie veel beelden heeft veiliggesteld.

Agenten

Halsema hekelde in het debat de complottheorieën die op sociale media rondgaan waarin gesuggereerd wordt dat politieagenten van de aanhoudingseenheid (zogeheten ’Romeo’s’) geweld zouden toepassen of uitlokken. Deze agenten zijn er juist op getraind om de grootste relschoppers die strafbare feiten plegen tijdens demonstraties te arresteren. „Het is goed dat ik hier helderheid over verschaf. Alleen al de suggestie dat politieagenten geweld uitlokken waar hun collega’s de dupe van worden en waarmee ze hun eigen eed zouden schenden, is bedroevend”, aldus Halsema. „Deze aanhoudingseenheden doen waarnemingen tijdens grote demonstraties, juist om te voorkomen dat geweld wordt gebruikt. Zondag waren deze agenten vanzelfsprekend actief, en dat was noodzakelijk want er liepen mensen rond die geweld wilden gebruiken en daarvoor de middelen bij zich hadden.”

Volgens Halsema waren er 37 undercoveragenten actief tijdens de demonstratie. Het politieoptreden heeft alles bij elkaar een half miljoen euro gekost, aldus Halsema.

Nu organisator Michel Reijinga heeft aangeven komend weekeinde opnieuw naar Amsterdam te willen komen om daar ’koffie te gaan drinken’, is de driehoek alsnog bereid om met hem afspraken te maken, bijvoorbeeld over de locatie, de hoeveelheid toegestane demonstranten en een eigen ordedienst. Als Reijinga wederom niet bereid is om dergelijke afspraken te maken, zal de driehoek opnieuw een besluit moeten nemen over een verbod en eventueel ingrijpen, waarschuwt Halsema. Zij deed in het debat een beroep op de eigen verantwoordelijkheid van demonstranten. „Bent u van plan spontaan naar het Museumplein te komen -in groten getale- doet u dat alstublieft niet.”