Nieuws/Binnenland
1374803434
Binnenland

Jongeren zelden op de markt te vinden

Het gaat niet goed met de markten in Amsterdam

De Ten Katemarkt bij de Kinkerstraat wordt vooral op zaterdag goed bezocht.

De Ten Katemarkt bij de Kinkerstraat wordt vooral op zaterdag goed bezocht.

Amsterdam - Er is geen stad in het land waar zoveel markten zijn als in Amsterdam. De hoofdstad kent meer markten dan Utrecht, Den Haag, Rotterdam en Eindhoven bij elkaar. Maar de klad zit er in bij veel markten in de stad. Waar in het verleden nagenoeg iedere Amsterdammer boodschappen deed op de markt, geeft inmiddels een kwart van de bevolking aan er nauwelijks of nooit te komen. Vooral jongeren en tweeverdieners zijn er nog maar zelden te vinden.

De Ten Katemarkt bij de Kinkerstraat wordt vooral op zaterdag goed bezocht.

De Ten Katemarkt bij de Kinkerstraat wordt vooral op zaterdag goed bezocht.

Vorige week werd al aangekondigd dat de ooit zo populaire markt op het Bos en Lommerplein over anderhalf jaar zal worden opgeheven, want er komen te weinig mensen naar toe.

Het is niet de enige markt in de hoofdstad die slecht draait. Veel markten zijn in een negatieve spiraal terechtgekomen. Zo hebben ook de markt op het Lambertus Zijlplein en de markt op het Buikslotermeerplein te maken met leegstand en teruglopende bezoekersaantallen. Ook de markt op Plein ’40-’45 draait niet lekker, maar weet zich de afgelopen jaren te stabiliseren.

De leegstand neemt overal toe. Daarnaast is er op veel markten te weinig variatie aan producten en is er een mismatch tussen de vraag van de buurt en het aanbod van de marktondernemers. „Marktondernemers spelen onvoldoende in op de vraag van consumenten”, stelt de gemeente in het rapport Marktvisie. „Als gevolg daarvan vindt gemiddeld meer dan de helft van de bezoekers het aanbod op de markt onvoldoende of slecht en vinden zij aanvullend aanbod wenselijk.” Uit onderzoek blijkt dat marktbezoekers gemiddeld nog slechts 6 procent van hun budget aan boodschappen uitgeven op de markt.

De lapjesmarkt op de Westerstraat is een van de succesmarkten van de stad. Er wordt van allerhande textiel verkocht.

De lapjesmarkt op de Westerstraat is een van de succesmarkten van de stad. Er wordt van allerhande textiel verkocht.

Bij veel marktondernemers staat het water aan de lippen. Er is vooral concurrentie van winkelketens als Lidl, Aldi en Action. Van oudsher richtten veel markten zich op Amsterdammers met een kleine beurs. „Vooral de markten buiten de ring en in Noord ondervinden veel concurrentie ondervinden van de winkels, vooral in het goedkope segment”, zo stelt de gemeente in het rapport over de status van de Amsterdamse markten.

En dan zijn er nog de openingstijden. De winkels in de stad, en dan met name supermarkten, hebben de afgelopen decennia hun openingstijden verder verruimd. Dat is gemakkelijker voor consumenten en de markten kunnen daar niet aan tippen. „Verder is de bevolkingsdichtheid binnen de ring en ten zuiden van het IJ veel groter dan daarbuiten, waardoor markten meer klanten kunnen trekken. Doordat ze centraler in de stad zijn gelegen zijn ze ook voor meer mensen buiten hun vestigingsgebied bereikbaar. Tot slot is de bevolkingssamenstelling in de meeste gebieden buiten de ring en in Noord anders dan daarbinnen.”

Als Amsterdammers naar de markt gaan, dan is dat vooral op zaterdag. „Voor alle markten geldt dat zaterdag gemiddeld de hoogste bezetting kent”, aldus de gemeente. „Maandag geeft een totaal ander beeld. Zo heeft de Ten Katemarkt zaterdag een redelijke bezetting van 71 procent, maar op maandag daalt dit naar 45 procent.”

De gemeente kijkt momenteel hoe het de markten weer nieuw leven in kan blazen. De bal daarvoor ligt bij de stadsdelen. Nadat West vorige week de sluiting van de markt op het Bos en Lommerplein aankondigde, zal eind dit jaar ook stadsdeel Zuidoost zijn licht laten schijnen op de vier markten in dat deel van de stad. Stadsdelen moeten in hun advies alle toekomstscenario’s aangeven, dat kan sluiting betekenen, maar ook het samenvoegen van twee markten.

De markt op het Bijlmerplein.

De markt op het Bijlmerplein.

„In eerste instantie wordt er gekeken naar de foodmarkten. In een later stadium komen ook de nonfood-markten aan bod”, zo laat een woordvoerder van de gemeente weten.

De markten in de stad die goed lopen, zijn te vinden op de Westerstraat, Albert Cuyp, Noordermarkt en de Lindengracht. De markt op de Lindengracht lijkt een goed voorbeeld van goed inspelen op de veranderde vraag van de bevolking. Daar staan bijvoorbeeld relatief veel ondernemers die alleen op de marktdag een kraam hebben en de rest van de week bijvoorbeeld een cateringbedrijf zijn.

De bijna constante vernieuwing zoals die op de Lindengracht plaatsvindt, gebeurt lang niet overal. De gemeente steekt daarbij de hand in eigen boezem. „Het gebrek aan vernieuwing wordt versterkt door het huidige systeem van marktrechten op basis van welke ondernemer er het langste zit”, zo stelt de gemeente. „Als er op een gemeentelijke markt een marktplaats vrij komt, wordt deze ingevuld door de marktondernemer met de oudste rechten en dat is niet altijd de ondernemer met het aanbod waar de consument behoefte aan heeft.”

In de binnenstad zijn nog steeds de meeste markten te vinden. De markten in de binnenstad lopen eigenlijk allemaal ontzettend goed. Ze zijn niet alleen populair in de buurt, maar ook vanuit de hele stad komen bewoners naar de markten in het Centrum.

Alleen het Waterlooplein, dat decennialang een begrip in heel Nederland was, loopt de laatste jaren wat minder. Stadsdeelbestuurder Ilse Griek heeft haar hart echter verpand aan de markt. „Mijn allereerste leren jasje groene leren jasje komt van het Waterlooplein. Ik heb dat ding jarenlang gedragen.” Los van de teruglopende omzetten is het stadsdeel is bezig met een herinrichting van het Waterlooplein. „De markt vervult een belangrijke buurtfunctie”, zegt Griek. „Over pakweg een jaar starten we met de herinrichting. Er komen nieuwe boxen te staan en het plein wordt verfraaid.”

Of er nog plek is voor een extra markt in de binnenstad? Daarbij wijst Griek naar de Oostelijke Eilanden. Daar wordt flink bijgebouwd en zijn mogelijk kansen.

De gemeente staat voor een lastige klus en stelt: „Het is niet vanzelfsprekend dat de markten in dit geweld overleven. De kans dat ze dit wel doen, is groot bij markten die zich aan de nieuwe omstandigheden weten aan te passen.”