Nieuws/Binnenland
1404743309
Binnenland

Debat over rampzalige formatie: Kaag sprak met Rutte over positie Kamervoorzitter

Den Haag - Informateur Herman Tjeenk Willink krijgt als opdracht mee om te zorgen voor meer openheid en transparantie in de Haagse bestuurscultuur. Die wens van D66’er Sigrid Kaag wil VVD’er Mark Rutte in volle glorie omarmen. PVV-leider Geert Wilders brengt het direct in de praktijk en komt er snel achter dat de twee gesproken hebben over de verkiezing van de Kamervoorzitter.

De Tweede Kamer spreekt dinsdag na een bizarre politieke week over het vervolg van de formatie. D66 komt het voorstel om minister van Staat Herman Tjeenk Willink aan te wijzen aan informateur om de vorming van een nieuw kabinet te onderzoeken.

Fractieleiders mogen de informateur een opdracht meegeven. Als het aan Rutte ligt gaat het onderwerp ’macht en tegenmacht’ onderdeel worden van de gesprekken met de informateur. De liberaal noemt het ’heel dienstig en verstandig’ als dat de rode lijn zou worden.

Het zou volgens de VVD-voorman onder andere moeten gaan over de verhoudingen tussen het kabinet en de Kamer, de vraag of een regeerakkoord helemaal dichtgetimmerd moet zijn, maar ook over het reilen en zeilen rond het wekelijkse coalitieoverleg. Even later blijkt in het debat dat dit precies de wens is van D66-leider Sigrid Kaag.

Zij wil graag dat de informateur binnen drie weken klaar is. Als het aan haar ligt komt er een zo progressief mogelijk kabinet met breed draagvlak in Nederland. „Ik start weer vanaf een nulpunt”, zegt ze. „Ik wil weg van het hebben over het persoonlijke en personen.” Over een toekomstige rol voor Rutte wil ze daarom nog niet veel kwijt. „Het zal wel heel veel vergen”, waarschuwt Kaag alvast.

Verkiezingen

Als het aan Geert Wilders ligt gaat Tjeenk Willink niet aan de slag. Volgens de PVV-leider gaat het om het vertrouwen van de burger in de overheid dat geschaad is. Hij ziet in nieuwe verkiezingen de beste oplossing.

„Een democraat is nooit bang voor nieuwe verkiezingen”, reageert Rutte. Hij ziet het alleen niet zitten om zo kort na de verkiezingen weer naar de stembus te gaan. „Mijn benadering is stap voor stap vertrouwen herwinnen.”

Wilders vindt het raar als Rutte aanblijft als VVD-leider. „Dan ziet de kiezer thuis dat je mag liegen en bedriegen.” Opvallend is dat Rutte een rol voor de VVD in de oppositie niet ondenkbaar acht en daarbij zegt dat hij in die situatie de fractie wil leiden. In het debat regent het aanvallen tegen Rutte. Opvallend genoeg doet GL-leider Jesse Klaver daar niet aan mee. Uit de openbaar gemaakte stukken blijkt dat hij dolgraag in een volgend kabinet wil.

Kamervoorzitter

De wens van Kaag om meer openheid en transparantie te krijgen is door Wilders direct getest. De PVV-voorman wil weten of de D66-leider in de achterkamertjes een deal heeft gemaakt met andere partijen om Kamervoorzitter Arib op te laten volgen door Kamerlid Vera Bergkamp (D66).

Kaag geeft aan dat ze maandag in een ’persoonlijk gesprek’ met Rutte heeft laten weten dat haar partij overweegt om Bergkamp te kandideren. De D66-leider zegt dat ze duidelijk heeft gemaakt dat het een vrije keuze moet zijn voor Kamerleden. „Ook dit proces wil ik zonder enige verplichting of verwachting.” Rutte schiet haar te hulp: „Het is van a tot z correct.”

Wilders, die zelf reclame maakt voor ’zijn’ kandidaat Kamerlid Martin Bosma, vertrouwt het voor geen meter: „In een persoonlijk gesprek? Dat stinkt, dat doe je niet in een persoonlijk gesprek. Dat riekt naar koehandel.” Ook PvdA-leider Lilianne Ploumen, de partij van huidig Kamervoorzitter Khadija Arib, heeft haar bedenkingen. Oplettende fotografen hebben tijdens dit tafereel een knipoog van Rutte richting Kaag vastgelegd.

In de podcast ’Afhameren’ bespreekt politiek commentator Wouter de Winther hoe de formatie verder kan: