Nieuws/Binnenland
1406761460
Binnenland

Nazaten mogen meepraten over besteding 200 miljoen euro

’Geen herstelbetalingen na excuses voor slavernij’

Nederland zal naar aanleiding van excuses voor het slavernijverleden geen herstelbetalingen doen aan nazaten van tot slaaf gemaakten. Dat zegt minister Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) in debat met de Tweede Kamer. Wel komt er een fonds van 200 miljoen euro, waaruit meerdere jaren kan worden geput. Nazaten mogen meepraten over de besteding.

Bruins Slot herhaalde nog maar eens dat het kabinet niet aan herstelbetalingen wil, nadat premier Rutte dat in december al zei. Vanuit de Tweede Kamer werd door verschillende linkse oppositiepartijen wél aangedrongen op zo’n extra financiële vergoeding. Maar de CDA-bewindsvrouw houdt het bij een bewustwordingsfonds, waarin 200 miljoen euro komt. Dat eenmalige bedrag is meerdere jaren te besteden.

Het fonds bestaat uit twee deelfondsen, waarin ieder 100 miljoen zit. Het eerste deel is ’een laagdrempelig toegankelijke subsidieregeling’. De andere 100 miljoen is onder meer beschikbaar voor onderzoek. „We gaan het fonds in gemeenschappelijkheid met nazaten van tot slaaf gemaakten vormgeven”, zegt Bruins Slot.

’Wettelijk vastleggen’

Premier Rutte wees de suggestie om excuses wettelijk vast te leggen van de hand. Daar werd door een deel van de oppositie om gevraagd. Dat ’juridificeert’ de excuses alleen maar, redeneert de premier. „Het vertroebelt en vertraagt alleen maar, je belandt in de loopgraven van Kamerdebatten.” Bovendien zouden de excuses dan zelfs ongedaan gemaakt kunnen worden, zegt de premier. „Terwijl ze nu gewoon zijn gedaan namens de Nederlandse regering.”

De Tweede Kamer steggelt tijdens een debat over excuses voor het Nederlandse slavernijverleden vooral over geld. Een deel van de Kamer kraakt het bewustwordingsfonds van 200 miljoen euro, sommige partijen willen juist dat er meer wordt betaald aan nazaten van tot slaaf gemaakten. „Herstelbetalingen zijn voor ons een no-go”, zegt VVD’er Van Strien.

Kamerleden van links tot rechts prijzen de excuses van Rutte op 19 december. Over de gevolgen verschillen de opvattingen. De VVD eist dat het kabinet eerst aan de Tweede Kamer voorlegt aan wie geld wordt gegeven via het fonds. „Om te voorkomen dat het belandt bij allerlei onduidelijke clubs”, zegt VVD-Kamerlid Van Strien. „Er wordt nu om een soort blanco cheque gevraagd.” Eerder noemde de liberaal het bewustwordingsfonds nog ’waanzin’, nu plaatst hij alleen nog wat kanttekeningen.

’Financiële implicaties bijzaak’

Dat fonds lijkt er met steun van een Kamermeerderheid te komen, al vragen sommige partijen om nog meer geld. Coalitiepartij D66 wil zich niet aan een oordeel daarover wagen, al zegt D66-Kamerlid Belhaj wel voor structurele financiering voor bewustwording te zijn. In welke vorm wil ze niet zeggen. „Ik zou het jammer vinden als het alleen over geld gaat”, zegt Belhaj. „Dat het financiële implicaties heeft vind ik een bijzaak, heel weinig mensen hebben het erover gehad. Ik vind het ongemakkelijk. Meer wil ik er niet over zeggen.”

Ook CU-Kamerlid Ceder houdt de boot af. „We moeten vandaag niet besluiten over het fonds, daar moeten we het gesprek over voeren met betrokkenen.”

’Wokisme en misplaatst slachtofferschap’

BBB-leider Van der Plas wil helemaal niet meer betalen en vindt een fonds van 200 miljoen euro ook niet kunnen. „Er zijn ontzettend veel potjes voor subsidies. Ik vind een subsidie van 200 miljoen in een tijd dat mensen hun rekeningen niet kunnen betalen niet kunnen.” Kamerlid Van Haga kraakt de actie van het kabinet. „Waarvoor gaan we nog meer excuses aanbieden? We moeten ons niet laten drijven door wokisme en misplaatst slachtofferschap.” Ook PVV zit op die lijn. JA21-voorman noemt het ’afgedwongen excuses’ waarbij het vooral om geld gaat.

De Tweede Kamer debatteerde woensdag over de excuses van de Nederlandse regering voor het slavernijverleden. Rutte bood die excuses 19 december vorig jaar aan. Hij deed dat vanuit Den Haag, terwijl zeven andere bewindslieden waren uitgevlogen naar het Caribisch deel van het koninkrijk en Suriname om daarover in discussie te gaan. Er was door de rommelige organisatie vooraf veel kritiek gekomen op de ’excuus-exodus’.