Nieuws/Binnenland

Score stijgt fors door nieuwe meetwijze

NS rekent zich rijk op de hsl

De NS presteert dank zij een nieuwe rekenmethode boven de afgesproken norm voor de zitplaatsen in de hogesnelheidstrein en voorkomt daarmee een derde boete.

De NS presteert dank zij een nieuwe rekenmethode boven de afgesproken norm voor de zitplaatsen in de hogesnelheidstrein en voorkomt daarmee een derde boete.

Foto ANP

Amsterdam/Den Haag - Door een nieuwe manier van meten heeft NS de kans op een zitplaats in de hogesnelheidstrein in de spits met tien procent verhoogd. Het grote tekort aan zitplaatsen wordt daardoor ineens omgebogen tot ruim voldoende zitplekken.

De NS presteert dank zij een nieuwe rekenmethode boven de afgesproken norm voor de zitplaatsen in de hogesnelheidstrein en voorkomt daarmee een derde boete.

De NS presteert dank zij een nieuwe rekenmethode boven de afgesproken norm voor de zitplaatsen in de hogesnelheidstrein en voorkomt daarmee een derde boete.

Foto ANP

De nieuwe rekenmethode heeft tot gevolg dat NS waarschijnlijk nooit meer een boete krijgt omdat treinreizigers moeten staan. Ook mist NS nu een zogenoemde derde ’strike’. De spoorwegen zijn al twee keer beboet vanwege te grote vertragingen en te veel staande reizigers. Een derde keer falen zou betekenen dat NS de HSL mogelijk kwijt raakt en een andere vervoerder het mag proberen.

In 2016 kreeg NS flink op zijn kop van toenmalig staatssecretaris Sharon Dijksma vanwege het tekort aan zitplaatsen. De bewindsvrouw legde NS een forse boete op van €1,25 miljoen, omdat het spoorbedrijf treinreizigers slechts een kans van 87,6% op een zitplaats bood, fors onder de norm van 96,5% die in het contract staat.

Met de nieuwe berekening scoort NS ineens ruim 97%, blijkt uit de halfjaarlijkse rapportage van het ministerie. Een voordeel van bijna 10 procentpunten. In het vervoerrapport klaagde NS dat de afgesproken norm niet realistisch is.

Gemiddelde

De norm is niet langer de kans op een zitplaats in de spits in de drukste trein, maar nu wordt er gekeken naar een gemiddelde over 12 treinen, waaronder relatief rustige trajecten van Amsterdam Zuid naar Schiphol en van Rotterdam - Breda en vice versa. De aanpassing was zo verstopt in brieven aan de Tweede Kamer dat de effecten van de nieuwe meetmethode geen onderwerp van debat zijn geworden.

Anne Hettinga, voorzitter van de commerciële vervoersbedrijven, noemt de nieuwe meetmethode ’hoogst curieus’. „Tijdens de wedstrijd mag je natuurlijk niet de spelregels veranderen. Als je iets afspreekt, moet je je daar aan houden. Ik ben benieuwd wat de Kamer hiervan vindt.”

’Grof schandaal’

Ook reizigersvereniging Voor een Beter Ov vindt het een „grof schandaal voor reiziger en belastingbetaler”. „NS mag blij zijn dat het na de Fyra-affaire en de slechte prestaties op de hsl nog op het supersnelle spoor rijdt. Tijdens het spel worden de afspraken veranderd. Dat kan niet. We zullen dit in Europa aankaarten. Het is net alsof je een bepaalde tijd op de 100 meter niet haalt en er dus maar een paar meter vanaf haalt”, zegt een woordvoerder.

Volgens een woordvoerder van NS bevordert de nieuwe berekening de transparantie. „Het maakt ook niets uit. Kijk maar naar de cijfers over 2016 en 2017 in het vervoerplan over de eerste helft van 2017.” Maar daarin staan de herberekende cijfers. Wie het vervoerplan van een jaar eerder bekijkt ziet het enorme verschil.

’Sluit beter aan’

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zegt dat de nieuwe rekenwijze beter aansluit bij de beleving van de reiziger omdat nu de zitplaatskans in de hele spits wordt bekeken. Het departement stelt verder dat de nieuwe rekenmethode een oude afspraak is. De nieuwe staatssecretaris, Stientje van Veldhoven, is niet van plan om de meetmethode aan te passen.

De hsl is een hoofdpijndossier. Toen het hsl-bedrijf van NS failliet ging werd het gered door het ministerie. Daarna volgde de Fyra-affaire, waardoor het peperdure spoor maar ten dele wordt benut. In plaats van 300 kilometer per uur rijdt NS er nu met een boemelhsl over die niet harder kan dan 160. Maar ook dit gaat niet goed. Al sinds de start van deze dienst worstelt het spoorbedrijf met vertragingen, hoge uitval en een tekort aan zitplaatsen.

Bekijk meer van