Nieuws/Binnenland
1474657344
Binnenland

’Vind je dit stoer om aan vrienden te laten zien?’

Politie kan weinig doen aan filmende omstanders bij ongelukken

DEN HAAG - Politiemensen ergeren zich groen en geel aan omstanders die ongelukken en andere heftige incidenten filmen. Maar ze kunnen er weinig tegen doen. Net zoals slachtoffers en nabestaanden juridisch beperkte mogelijkheden hebben om verspreiding van de beelden te beletten.

Het was voor dienders van wijkteam Dongemond even serieus schrikken toen ze in juli 2017 naar een ongeval met een over de kop geslagen politiebus werden gestuurd. Eenmaal ter plekke in Oosterhout maakte de opluchting over het feit dat niemand blijvend letsel leek te hebben snel plaats voor boosheid. Woede omdat allerlei omstanders de hulpverlening aan het filmen waren.

Kortzichtig

„Wat bezielt mensen om van het leed van een ander foto’s en video’s te maken”, schreef een agent op de Facebookpagina van team Dongemond. „Wil je dit thuis op de tv terugkijken of vind je dit stoer om aan vrienden te laten zien op Facebook met allerlei kortzichtig commentaar? Diverse mensen die door ons weggestuurd werden, vonden het ook nog nodig om een grote mond open te trekken.”

Het is zeker niet de enige post met deze strekking die politiemensen deelden op sociale media. Veel meer dan daar klagen, kunnen ze alleen niet, erkent een woordvoerder van de korpsleiding. Filmen op de openbare weg is toegestaan. Het valt onder het recht op vrije informatiegaring, ook wel bekend als nieuwsgaring.

„Het enige wat politiemensen kunnen is filmende mensen wegsturen wanneer ze de hulpverlening belemmeren. Luisteren ze niet, dan kan je iemand aanhouden”, legt de politie uit. „Verder moeten politiemensen het hebben van het morele beroep dat je kan doen op omstanders. Onder het motto: ’Wat zou jij ervan vinden wanneer jou of een familielid zoiets overkwam en je in die kwetsbare situatie werd gefilmd?’ Want je moet er natuurlijk niet aan denken dat het je overkomt.”

Rechter

Slachtoffers die zichzelf terugzien op Facebook, Twitter of YouTube kunnen volgens advocaat Roman van der Boom aankloppen bij de rechter om dit beeld offline te krijgen. Per geval maakt de rechtbank de afweging wat zwaarder weegt: de bescherming van iemands privacy of de vrije nieuwsgaring. Zo kon een studente die dronken in een plas braaksel werd gefilmd een filmpje van internet krijgen omdat haar persoonlijke schade groter was dan de nieuwswaarde. Daarnaast neemt de rechter de plek waar werd gefilmd in zijn oordeel mee. Grofweg geldt: hoe openbaarder die plek, des te kleiner de kans op een verspreidingsverbod. Wanneer een ongevalslachtoffer zelf niet uitgebreid in beeld komt, acht Van der Boom zo’n zaak niet al te kansrijk.