Nieuws/Buitenland
1475425836
Buitenland

Hoofdpunten bestorming Capitool

LIVE | Washington: geheime documenten gestolen, 40 aanklachten ’nog maar het begin’

Washington - Amerika verkeert in een democratische crisis. De bestorming van het Capitool dreunt na. De wereld reageert verdeeld. Ondertussen worden webwinkels met Trump-prullaria offline gehaald en is de president ook niet meer te vinden op Instagram of Facebook. Minstens de komende dertig dagen staan er nog twee meter hoge „onbeklimbare” barrière van hekken rond het Capitool. In dit artikel houden we u op de hoogte van het laatste nieuws uit de VS.

  • Aanklager Washington noemt 40 aanklachten ’nog maar het begin’

De waarnemend hoofdaanklager van de Amerikaanse hoofdstad Washington zegt dat er tot nu toe veertig mensen zijn aangeklaagd vanwege hun rol bij de bestorming van het Capitool. Michael Sherwin noemt dit „nog maar het begin” van de juridische actie rond de rellen van woensdag. Er zouden geheime documenten zijn gestolen tijdens de inval in de werkkamers van het Capitool.

Volgens de aanklager komen er snel nog eens vijftien aanklachten bij. Een persoon werd vlakbij het Capitool aangehouden met een militair wapen en een molotovcocktail. Sherwin zegt dat honderden mensen sociale media aan het doorspitten zijn op zoek naar betrokkenen bij de aanval op het parlementsgebouw.

De hoofdaanklager zegt dat er uit kantoren van meerdere Congresleden spullen zijn gestolen. Onder meer documenten en elektrische apparaten. Volgens hem komt daardoor mogelijk de nationale veiligheid in gevaar, omdat er ook geheime documenten lagen. „We moeten nu gaan uitzoeken wat er precies is gestolen en wat voor informatie op die apparaten stond”, aldus Sherwin.

Sherwin zei donderdag dat het een optie is om mensen aan te klagen voor samenzweren tegen de regering, ook kunnen mensen worden aangeklaagd voor het rellen en het deelnemen aan een opstand.

  • Pence ziet inzetten ’25th amendment’ niet zitten

Vicepresident Mike Pence zou er niets voor voelen president Donald Trump uit zijn functie te ontheffen door het ’25th amendment’ in te zetten, meldden twee van zijn adviseurs aan Business Insider.

De Democratische congresleiders Chuck Schumer en Nancy Pelosi willen dat Pence en de rest van het kabinet president Donald Trump dwingen af te treden door middel van het 25e amendement. De vicepresident en kabinetsleden kunnen daarmee besluiten dat hun leider niet meer in staat is zijn taken uit te voeren. Ze moeten dan een schriftelijke verklaring naar de leiders van het Congres sturen. Pence zou dan de waarnemend president worden.

De plichtsgetrouwe en diepgelovige Pence zou daar niet aan willen om verdere onrust in het land en verdeeldheid in het Congres te voorkomen, aldus Business Insider. Ook zou de vicepresident vrezen voor zijn ambities om in 2024 namens de Republikeinen een gooi te doen naar het presidentschap.

De Democraten in het Huis van Afgevaardigden zouden al bezig zijn met het opstarten van een afzettingsprocedure. Ook Pelosi steunt dit initiatief. Schumer en Pelosi waren belangrijke krachten achter de eerdere impeachment van Trump. Die kwam uiteindelijk niet door de Senaat.

  • Witte Huis veroordeelt geweld bij het Capitool ’ten strengste’, roept op tot eenheid

Het gehele Witte Huis veroordeelt het geweld bij het Capitool woensdag „in de sterkst mogelijke bewoordingen”, zei Kayleigh McEnany, de woordvoerster van president Donald Trump, donderdag.

„We veroordelen het, de president en zijn regering, in de sterkst mogelijke bewoordingen”, zei McEnany. „Het is onacceptabel, en degenen die de wet hebben overtreden, moeten in de ruimste zin van de wet worden vervolgd.”

De zegsvrouw van de president nam na haar verklaring geen verdere vragen aan van journalisten. „Iedereen die hier werkt, is bezig met een ordelijke overdracht van de macht”, zei ze. „Nu is het tijd voor Amerika om zich te verenigen.”

  • Capitoolpolitie houdt nog eens dertien verdachten aan

De politie van het Capitool heeft dertien verdachten aangehouden voor de bestorming woensdag. Ook is de eigenaar aangehouden van een verdacht voertuig dat bij het Capitool geparkeerd stond.

Volgens de politie van Washington DC, een andere organisatie dan de politie van het Capitool, zijn vier mensen omgekomen bij de bestorming en zijn er in totaal 68 arrestaties verricht.

Het gros van de arrestanten wordt ervan verdacht het complex onwettig te zijn binnengedrongen, zegt politiebaas Sund. Bij anderen gaat het om verdenkingen van onder andere het aanvallen van een politieagent en het onwettig dragen van vuurwapens of munitie.

Volgens de politiechef worden bewakingsvideo’s bekeken om nog meer verdachten in het vizier te krijgen. Ook vindt er na de aanval een „grondige evaluatie” plaats van de beveiligingsplannen en -procedures die de Capitoolpolitie hanteert. Amerikaanse politici vragen zich in Amerikaanse media af waarom de beveiliging niet beter op de orde was en willen dat een onderzoek wordt ingesteld naar het optreden van de politie.

Volgens de politiecommissaris in Washington DC was er geen informatie die op voorhand suggereerde dat een bestorming van het Capitool zou kunnen plaatsvinden. Uit tal van berichten in Trump-groepen op sociale media als Facebook blijkt echter dat de bestorming al lang en breed besproken werd.

  • Democratische leider Schumer wil dat Pence Trump afzet

De leider van de Democraten in de Senaat Chuck Schumer wil dat vicepresident Mike Pence en de rest van het kabinet president Donald Trump uit zijn functie ontheffen. Hij zegt dat zij direct gebruik moeten maken van het ’25th amendment’.

„Als dat niet gebeurt, dan moeten het Huis van Afgevaardigden en de Senaat direct weer bij elkaar komen om een afzettingsprocedure op te starten”, schrijft Schumer. Het Huis komt pas na de machtsoverdracht op 20 januari weer bijeen, de Senaat houdt de eerstvolgende zitting op 19 januari.

Michelle Obama haalde met felle bewoordingen uit naar Trump. De voormalig First Lady van de Verenigde Staten stelt dat er „snelle en serieuze consequenties” moeten komen voor „het falend leiderschap” dat in haar ogen tot de bestorming van het parlementsgebouw heeft geleid.

Ook de Republikeinse gouverneur van de staat Maryland Larry Hogan wil dat president Trump opstapt of uit zijn functie wordt ontheven. Uit onvrede over Trumps handelen rond de bestorming is nog een kabinetslid opgestapt. Minister van Transport Elaine Chao heeft haar ontslag ingediend. Chao is de vrouw van de Republikeinse leider in de Senaat Mitch McConnell.

De waarnemend minister van Defensie Chris Miller noemt de bestorming en het daaropvolgende geweld „verwerpelijk en tegen de grondbeginselen van de Amerikaanse grondwet. Onze republiek mag gisteren dan zijn verstoord, maar de vastberadenheid van de leden van het Congres was groot.”

De man die verantwoordelijk is voor de beveiliging van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden ruimt het veld. Paul Irving neemt zelf ontslag als hoofd beveiliging, stelt de Democratische voorzitter van het Huis Nancy Pelosi.

Eerder riep de leider van de Democraten in de Senaat Chuck Schumer het beveiligingshoofd van de Senaat op te vertrekken. Schumer zei tegen nieuwssite Politico Michael Stenger zelf te zullen ontslaan als hij de komende twee weken zelf niet opstapt. De Democraten hebben het vanaf 20 januari ook in de Senaat voor het zeggen.

  • Trump-merchandise kopen? Sites offline

Webwinkels die merchandise verkopen rond de Amerikaanse president Donald Trump zijn offline gehaald door Shopify, dat de sites beheert. Volgens het Canadese bedrijf zijn de acties van Trump onacceptabel. De president zette zijn aanhangers woensdag aan tot een mars naar het Capitool in Washington die uitmondde in een bestorming van het parlementsgebouw.

Wie nu de site Trumpstore.com probeert te bezoeken, krijgt de melding dat deze webwinkel niet langer beschikbaar is. Volgens Shopify zijn alle webwinkels die zijn gelieerd aan Trump nu gesloten. Volgens een woordvoerster heeft Trump de regels voor klanten van het bedrijf geschonden door aan te zetten tot geweld.

  • Zuckerberg ’ontplatformt’ Trump

Donald Trump kan zeker de komende twee weken, tot aan de inauguratie van Joe Biden als nieuwe president van de Verenigde Staten, geen gebruik meer maken van Facebook en Instagram. Dat heeft Mark Zuckerberg laten weten.

Volgens Zuckerberg hebben de afgelopen 24 uur laten zien dat Trump ’zijn tijd zal gebruiken om een vreedzame transitie te ondermijnen’. De president had de bestormers van het Capitool onverbloemd moeten veroordelen, vindt Facebook.

Zuckerberg neemt het Trump kwalijk dat hij het democratische proces frustreert en een gewelddadige opstand steunt. Hoewel de president op enig moment wel zei dat de demonstranten naar huis moesten gaan, was toen het kwaad al geschied. Tot die tijd had Trump de meute gesteund.

Facebook had al berichten van de president verwijderd. Wanneer Trump weer wordt toegelaten op Facebook, is nog niet duidelijk. Ook Twitter heeft maatregelen genomen en heeft berichten van Trump verwijderd. Het platform plaatste eerder al bij veel tweets van de president waarschuwingen over de inhoud.

  • Veiligheidsminister maant Trump aanval op Capitool te veroordelen

Waarnemend minister van Binnenlandse Veiligheid, Chad Wolf, heeft president Donald Trump gemaand om het geweld van woensdag in en rond het Capitool streng te veroordelen. Aanhangers van Trump bestormden het parlementsgebouw, drongen er binnen en richtten vernielingen aan.

De president heeft zich vooralsnog niet tegen zijn aanhangers gekeerd. Hij bleef herhalen dat de verkiezingsoverwinning hem is ontstolen, waar geen bewijs voor is.

Chad Wolf bekritiseert president Trump.

Chad Wolf bekritiseert president Trump.

Trump beloofde donderdag wel een ordelijke machtsoverdracht als Biden op 20 januari wordt ingezworen. Volgens Wolf deed de president dat alleen in de hoop dat kabinetsleden dan niet zouden opstappen. Er zijn al meerdere medewerkers van het Witte Huis en het kabinet weggegaan.

Wolf blijft zelf aan, omdat hij wil zorgen voor een vreedzame machtsoverdracht en vanwege mogelijke bedreigingen. Hij geldt als getrouw van Trump en was bijvoorbeeld betrokken bij de inzet van federale troepen bij onlusten in Portland.

  • Reacties grootmachten

De bestorming van het Amerikaanse parlement door Trump-aanhangers is volgens Rusland een bewijs dat de democratie in de VS in verval is. Het ministerie van Buitenlandse Zaken in Moskou stelt dat het kiessysteem in de VS „archaïsch” is en niet voldoet aan democratische standaarden. Een woordvoerster benadrukte wel dat de bestorming een „interne zaak” is van de VS. Zij wees erop dat Amerikaanse media „een instrument van politieke strijd” zijn geworden.

Het is duidelijk dat de Amerikaanse democratie „op beide voeten hinkt”, is de analyse van Konstantin Kosatsjov, de voorzitter van de buitenlandcommissie van het Russische hogerhuis. Hij stelt dat het verliezende Trump-kamp genoeg redenen had om de winnaar van fraude te beschuldigen. Volgens Kosatsjov zijn de VS niet langer in de positie andere landen de les te lezen over vrijheid en democratie, laat staan die aan anderen op te leggen. Die mening wordt gedeeld door zijn collega in het lagerhuis van het parlement, Leonid Sloetski. De steun van Washington aan ’revoluties’ en opstanden in Oekraïne, Georgië en Wit-Rusland is volgens hem als een „boemerang” teruggekomen naar de VS. De chaos wordt gezien als een teken van verdeling en verval.

De reactie vanuit Peking is heel anders. De Verenigde Staten zien toe aan ’vrede en stabiliteit’. „We geloven dat het Amerikaanse volk veiligheid en rust wil, vooral midden in de pandemie”, zei een woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken. Hij sprak de hoop uit dat dat „zo snel mogelijk” het geval zal zijn. De zegsman verwees naar de massale pro-democratiebetogingen in Hongkong van 2019, waarbij activisten het parlement in de miljoenenstad binnendrongen.

  • FBI verzamelt informatie over bestormers van het Capitool

De FBI is op zoek naar informatie over en beeldmateriaal van mensen die woensdag hebben aangezet tot rellen en geweld of daaraan hebben deelgenomen in en rond het Capitool. De politiedienst heeft daarvoor een site geopend. De FBI vraagt ook om gewone tips die kunnen helpen de daders op te sporen.

Een voordeel voor de federale rechercheurs is dat veel bestormers van de zetel van het Congres niet alleen tegenstanders zijn van de aanstaande president Joe Biden, maar ook van de coronamaatregelen. Dankzij hun afkeer van mondkapjes komen veel Trump-aanhangers met hun gezicht in beeld. Er zijn vooralsnog meer dan vijftig mensen aangehouden tijdens de ongeregeldheden.

  • ’Ordentelijke overdracht’

De Amerikaanse president Donald Trump heeft een „ordelijke machtsoverdracht” beloofd op 20 januari. Volgens CNN herhaalde hij in een verklaring het wel oneens te zijn met de verkiezingsuitslag.

Dat het Congres zijn rivaal Joe Biden heeft aangewezen als winnaar, betekent volgens hem „het einde van de grootste eerste termijn in de geschiedenis van het presidentschap.”

Trump benadrukte ook dat het pas het „begin is van onze strijd om Amerika weer groots te maken.”

  • Joe Biden officieel nieuwe president

Het Amerikaanse Congres heeft officieel vastgelegd dat de Democraat Joe Biden de verkiezingen heeft gewonnen.

  • Totaal niet voorbereid op ongeregeldheden

Washington worstelt met de vraag hoe het kan dat de betogers zo snel en nauwelijks gehinderd het Capitool konden binnendringen. Het complex wordt normaal beveiligd door een speciale politieafdeling die Capitol Police heet en waar 2000 mensen werken. Bij grote evenementen bemoeien zich talrijke andere federale veiligheidsdiensten en instellingen tot in detail met de beveiliging van bijvoorbeeld de inauguratie van een president.

Het is niet bekend waarom dit nu niet het geval was. Maar het Capitool werd nog steeds voornamelijk beveiligd door de agenten van het complex.

Die hebben volgens betrokkenen voorafgaand aan de ongeregeldheden niemand om hulp voor de beveiliging gevraagd. De politie van het complex had bijvoorbeeld vooraf het ministerie van Binnenlandse Veiligheid op de risico’s kunnen wijzen en om maatregelen kunnen vragen. De Capitol Police kreeg pas na ruim een uur bijstand van andere federale veiligheidsinstellingen.

  • Meerdere medewerkers Witte Huis stappen op

Meerdere medewerkers van het Witte Huis zijn opgestapt na de bestorming van het parlementsgebouw in Washington. Ingewijden zeggen dat de plaatsvervangend nationaal veiligheidsadviseur van Donald Trump is vertrokken. Naast de stafchef van presidentsvrouw Melania nam ook de evenementplanner van het Witte Huis ontslag.

  • Vier mensen overleden

Bij de bestorming van het Amerikaanse parlementsgebouw door aanhangers van president Trump in Washington zijn woensdag vier doden gevallen, meldt de hoofdstedelijke politie. De politie heeft 52 arrestaties verricht.

  • Twitter en Facebook blokkeren Trump

Twitter wil dat de Amerikaanse president Donald Trump drie tweets van woensdag verwijdert. Na verwijdering mag hij voor straf 12 uur lang niets tweeten, en zolang de tweets er nog staan blijft zijn account ook geschorst. Als Trump doorgaat met zulke tweets, kan hij permanent geblokkeerd worden, laat Twitter weten. Ook Facebook heeft maatregelen genomen tegen de president.

  • Congres hervat goedkeuring uitslag

Het Congres hervatte later het goedkeuren van de verkiezingsuitslag. Dat is normaliter een formaliteit, maar duurt dit jaar langer doordat sommige Republikeinen bezwaar maken. Sommige partijgenoten van Trump die dat van plan waren, besloten overigens om terug te krabbelen na de bestorming van het parlementsgebouw.

„Toen ik vanochtend aankwam in Washington, was ik beslist van plan om bezwaar te maken tegen de goedkeuring van de stemmen van de kiesmannen”, zei de Republikeinse senator Kelly Loeffler, die deze week een poging herkozen te worden zag mislukken. „Maar de gebeurtenissen hebben me gedwongen te heroverwegen. Ik kan nu in goed geweten geen bezwaar meer maken.

  • Trump krijgt storm van kritiek

De president kreeg na de bestorming een storm van kritiek over zich heen, ook van prominente partijgenoten. „Er is geen twijfel over mogelijk dat de president de meute heeft gevormd en heeft opgehitst. Hij heeft de meute toegesproken. Hij stak de lont aan”, zei politica Liz Cheney, de dochter van oud-vicepresident Dick Cheney.

  • Betogers betreden senaatszaal

Op beelden is te zien hoe betogers poseren bij standbeelden en in de Senaatszaal. De politie had uren nodig om de rust te herstellen. Ook president Trump liet weer van zich horen. Eerst in Twitterberichten waarin hij opriep tot vreedzame acties, later in een video. Daarin vroeg hij aanhangers weliswaar om naar huis te gaan, maar herhaalde hij ook zijn bewering dat was gefraudeerd bij de verkiezingen.

  • Relschoppers in kantoor Pelosi
Een van de relschoppers liet een boodschap achter op het bureau van Nancy Pelosi.

Een van de relschoppers liet een boodschap achter op het bureau van Nancy Pelosi.

Politici verzamelden zich uiteindelijk in een ander gebouw in het Capitool-complex. Daar stonden ze onder bewaking van zwaarbewapende eenheden van de FBI. Relschoppers maakten het zich ondertussen gemakkelijk in het parlementsgebouw, waar ze onder meer het kantoor binnendrongen van voorzitter Nancy Pelosi van het Huis van Afgevaardigden.

Trump-supporter Richard Barnett maakt het zich gemakkelijk in het kantoor van speaker of the house Nancy Pelosi.

Trump-supporter Richard Barnett maakt het zich gemakkelijk in het kantoor van speaker of the house Nancy Pelosi.

  • Senatoren geëvacueerd

Senatoren kregen een gewapend politie-escorte en konden geëvacueerd worden door de tunnels van het Capitool. Medewerkers namen ook de stemmen van de kiesmannen mee die formeel geteld zouden worden door het Congres. „Anders zouden ze zijn verbrand door de meute”, concludeerde de Democraat Jeff Merkley.

  • Trump-aanhangers bestormen gebouw

Demonstranten braken door barricades en stormden het gebouw in. Op een opvallende foto is te zien hoe beveiligers met getrokken wapens posities innemen bij een gebarricadeerde deur. Terwijl het geschreeuw van de meute binnen al te horen was, evacueerde de politie volgens een reconstructie van The New York Times vicepresident Mike Pence, die optrad als Senaatsvoorzitter.

Politie ruimt de troep op die de Trump-betogers hebben achtergelaten na hun bestorming van het Capitool in Washington

Politie ruimt de troep op die de Trump-betogers hebben achtergelaten na hun bestorming van het Capitool in Washington

  • Trump roept aanhang op naar Capitool te komen

Trump heeft zijn verkiezingsnederlaag niet geaccepteerd en sprak in de aanloop naar de bestorming duizenden aanhangers toe in de buurt van het Witte Huis. Hij had ze toen opgeroepen om op te rukken naar het Capitool. Daar escaleerde de situatie volledig. De politie bleek niet in staat om de woedende betogers tegen te houden.