Nieuws/Buitenland
1482230167
Buitenland

Afghanistan: dinsdag 31 augustus

LIVE | VS laten tientallen kapotgeslagen voertuigen achter op vliegveld, Taliban triomfantelijk

Talibanstrijders nemen de luchthaven van Kabul in.

Talibanstrijders nemen de luchthaven van Kabul in.

AMSTERDAM - Chaos en angst in Afghanistan nu de radicale Taliban razendsnel het land hebben overgenomen. Tot grote ontzetting van de lokale bevolking en de internationale gemeenschap. Het leidde tot grote chaos tijdens evacuatiemissies vanuit de luchthaven in Kabul, met twee aanslagen, opgeëist door IS, als dramatisch dieptepunt. Volg hier de situatie in Afghanistan via ons liveblog.

Talibanstrijders nemen de luchthaven van Kabul in.

Talibanstrijders nemen de luchthaven van Kabul in.

13.13 - Merkel: nog duizenden Afghanen mogen naar Duitsland komen

Duitsland schat dat er nog 10.000 tot 40.000 mensen in Afghanistan zijn die recht hebben op een Duitse verblijfsvergunning, meldt bondskanselier Angela Merkel. Deze Afghanen werken voor ontwikkelingsorganisaties en hebben volgens Merkel recht om naar Duitsland te komen, mits ze zich bedreigd voelen onder het nieuwe Taliban-regime.

Duitse militairen en politie-eenheden hebben Afghanistan inmiddels verlaten, maar omdat de ontwikkelingshulp in het land niet gestopt is, zijn er nog veel werknemers van dergelijke organisaties achtergebleven. Merkel zegt dat nog niet duidelijk is hoeveel van deze mensen ook daadwerkelijk naar Duitsland willen.

Europese landen zijn nu in overleg over een tijdelijke aanwezigheid in de Afghaanse hoofdstad Kabul om resterende evacuaties mogelijk te maken. Het is nog niet duidelijk hoe deze landen dat willen aanpakken.

Meerdere westerse landen, onder meer de Verenigde Staten, Duitsland en Nederland, voerden de afgelopen twee weken een chaotische evacuatie uit vanaf het vliegveld in Kabul. Tijdens deze operatie zijn ruim 120.000 mensen uit Kabul gehaald. De evacuatie is inmiddels ten einde gekomen. De laatste Amerikaanse militairen stapten maandagavond in het vliegtuig, waarna de Taliban de luchthaven overnamen.

12.11 -Doden door gevechten bij bolwerk van tegenstanders Taliban

Milities die nog weerstand bieden tegen de Taliban, zeggen een aanval te hebben afgeslagen op hun bolwerk in de Panjshirvallei. Er sneuvelden volgens een woordvoerder van de zogeheten Nationale Verzetskrachten (NRF) zeker acht Talibanstrijders.

De Taliban hebben de afgelopen maanden vrijwel heel Afghanistan onder de voet gelopen. Tegenstanders houden nog wel stand in de provincie Panjshir. Ze worden aangevoerd door Ahmad Massoud, de zoon van de geliquideerde krijgsheer Ahmad Shah Massoud. Die vocht tegen de Sovjet-Unie en de Taliban en had de bijnaam ’Leeuw van Panjshir’.

De NRF zei dat maandagavond gevechten plaatsvonden bij de westelijke toegang tot de vallei. Een woordvoerder van de verzetskrachten speculeerde dat de Taliban mogelijk de verdediging wilden testen. De NRF zegt zelf geen strijders te hebben verloren, al raakten er wel twee mensen gewond.

In de vallei bevinden zich naar schatting enkele duizenden gewapende tegenstanders van de nieuwe machtshebbers. Het gaat onder meer om leden van lokale milities en voormalige militairen die zich niet hebben overgegeven aan de zegevierende moslimextremisten.

Grootschalige gevechten bij de Panjshirvallei bleven de afgelopen tijd uit. De twee partijen zouden nog met elkaar onderhandelen. Er bevinden zich wel veel Talibanstrijders in het gebied. De Taliban hebben nog niet gereageerd op de berichten over de aanval op NRF-posities.

09.41 - Taliban ontmantelen controleposten bij vliegveld Kabul

De Taliban hebben vrijwel alle controleposten ontmanteld op de weg naar de luchthaven van Kabul. Daar stapten maandagavond de laatste Amerikaanse militairen op het vliegtuig, waarna de extremisten bezit namen van het vliegveld.

Talibanleiders hebben inmiddels een triomfantelijk bezoek gebracht aan de voorheen zwaarbeveiligde luchthaven. Ze lieten zich flankeren door strijders die waren uitgedost in de uitrusting van speciale eenheden en inspecteerden verwoeste Amerikaanse helikopters.

Een elite-eenheid van de Taliban, die Badri 313 heet, poseerde op het vliegveld voor foto’s. Strijders toonden Amerikaanse geweren en de witte vlag van de Taliban.

De Amerikanen hebben voor hun vertrek nog vele tientallen gepantserde voertuigen en vliegtuigen onbruikbaar gemaakt. Cockpitruiten zijn ingeslagen en banden kapot geschoten. Ook het luchtverdedigingssysteem C-RAM bleef achter.

Generaal Kenneth McKenzie.

Generaal Kenneth McKenzie.

Het vliegveld was de afgelopen twee weken het middelpunt van een chaotische evacuatie door westerse landen. Er verzamelden zich vele duizenden mensen die hoopten op een plek aan boord van een evacuatievlucht. Veel andere mensen kwamen niet langs controleposten die de Taliban hadden opgezet in de omgeving.

Er was dinsdag nog maar één van die controleposten over op de weg naar het vliegveld, bericht persbureau AFP. Taliban-bewakers zijn daar in opperbest humeur. Ze schudden de handen van bestuurders en inzittenden van passerende wagens.

9.06 - Nog ’enkele honderden’ Britten in Afghanistan

In Afghanistan bevinden zich na het vertrek van westerse militairen nog „enkele honderden” Britten. Dat zei minister van Buitenlandse Zaken Dominic Raab, die Sky News vertelde dat zo’n 5000 andere landgenoten wel zijn geëvacueerd.

Het Verenigd Koninkrijk en andere westerse landen voerden de afgelopen twee weken een chaotische evacuatie uit vanaf het vliegveld in de Afghaanse hoofdstad Kabul. Die is inmiddels ten einde gekomen. De laatste Amerikaanse militairen stapten maandagavond in het vliegtuig. Daarna namen de Taliban bezit van de luchthaven.

In de laatste dagen van de evacuatie vond nog een bloedige aanslag plaats bij een ingang van de luchthaven, de Abbey Gate. Nieuwssite Politico schreef dat die poort ondanks de vrees voor een aanslag langer open is gehouden omdat de Britten nog mensen aan het evacueren waren.

De bomaanslag heeft het leven gekost aan bijna 200 mensen, onder wie 13 Amerikaanse militairen. Raab zei bij Sky News dat het Verenigd Koninkrijk geen druk heeft uitgeoefend om de ingang open te houden. „Dat is simpelweg niet waar.”

8.01 - VS verspreiden foto van laatste militair die vertrekt uit Kabul

Het Amerikaanse leger heeft een foto gepubliceerd van de laatste Amerikaanse militair die vertrekt uit de Afghaanse hoofdstad Kabul. Het gaat om generaal-majoor Chris Donahue.

Op de foto is te zien dat Donahue aan boord gaat van een transportvliegtuig van het type C-17. „De laatste Amerikaanse militair verlaat Afghanistan”, staat in het bijschrift op het Twitteraccount van het ’Central Command’ van de strijdkrachten.

De Verenigde Staten voltooiden hun terugtrekking uit Kabul maandagavond. Daarmee kwam een einde aan 20 jaar westerse militaire aanwezigheid in het land waar de fundamentalistische Taliban de macht ruim twee weken geleden overnamen.

7.01 - Taliban noemen terugtrekking VS overwinning voor alle Afghanen

Zabihullah Mujahid, de officiële woordvoerder van de Taliban, heeft dinsdagochtend het Afghaanse volk gefeliciteerd met de terugtrekking van de Amerikaanse troepen uit het land. „Deze overwinning is van ons allemaal”, zei hij op een persconferentie op het vliegveld van de Afghaanse hoofdstad Kabul. Mujahid noemde de uittocht van de Amerikanen „een belangrijke les voor andere invasiemachten” en voor de wereld.

De Taliban-woordvoerder sprak enkele uren nadat de laatste Amerikanen waren vertrokken. Afghanistan is nu „een vrije en soevereine natie”, verklaarde hij. „We willen goede relaties onderhouden met de VS en de wereld. We verwelkomen goede diplomatieke relaties met iedereen.”

Na het vertrek van de Amerikanen gingen strijders van de Taliban het terrein van de luchthaven op. Ze schoten in de lucht om hun overwinning te vieren. De fundamentalisten hebben NAVO-lidstaat Turkije gevraagd om technische hulp om het belangrijke vliegveld draaiende te houden, maar willen zelf de beveiliging doen.

De Turkse autoriteiten hebben nog niet ingestemd met het voorstel van de Taliban. Het is ook nog onduidelijk welke vliegtuigmaatschappijen lijnvluchten met Kabul gaan verzorgen nu de Taliban daar weer aan de macht zijn.

6.35 - Amerikanen laten tientallen voertuigen achter op vliegveld Kabul

Generaal Kenneth McKenzie.

Generaal Kenneth McKenzie.

Het Amerikaanse leger heeft bij zijn vertrek tientallen vliegtuigen en voertuigen achtergelaten op de luchthaven van Kabul. Ook afweergeschut dat maandag nog gebruikt werd om een raketaanval van terreurbeweging Islamitische Staat af te slaan is achtergebleven, zei generaal Kenneth McKenzie, nadat hij bekend had gemaakt dat de terugtrekking uit Afghanistan was voltooid.

Volgens McKenzie gaat het om 73 vliegtuigen en helikopters, 27 Humvees en ongeveer 70 gepantserde gevechtsvoertuigen, met een kostprijs tot een miljoen dollar. Hij benadrukte dat al het materieel „gedemilitariseerd” is, ofwel onklaar gemaakt. „Ze zullen nooit meer door iemand worden gebruikt”, aldus de generaal.

De vliegtuigen stonden al op de luchthaven, toen de Amerikanen twee weken geleden met de evacuatieoperatie begonnen en waren al onklaar gemaakt.

6.30 - Blinken: nieuw hoofdstuk in betrekkingen tussen VS en Afghanistan

Volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken zijn de Verenigde Staten in Afghanistan „aan een nieuw hoofdstuk” begonnen. Enkele uren na de voltooiing van de Amerikaanse terugtocht uit Afghanistan op maandagavond zei Blinken dat zijn land nu zal leiden in een „nieuwe diplomatieke missie.”

De terugtrekking betekende het einde aan de twintigjarige militaire aanwezigheid van de VS in Afghanistan.

„De militaire missie is voorbij. Een nieuwe diplomatieke missie is begonnen”, zei Blinken. Hij sloot samenwerking met een door de Taliban geleide regering in Kabul daarbij niet uit. „Als we kunnen werken met een nieuwe Afghaanse regering op een manier die ons nationaal belang veiligstelt, dan doen we dat.”

De VS hebben geen ambassade meer in Afghanistan. De diplomatieke betrekkingen zullen worden onderhouden vanuit de ambassade in Doha, Qatar.