Nieuws/Buitenland
1484996726
Buitenland

Nobelprijs voor de Vrede naar voorvechters van mensenrechten uit Wit-Rusland en Oekraïne

Ales Bialiatski uit Wit-Rusland wint dit jaar de Nobelprijs voor de Vrede.

Ales Bialiatski uit Wit-Rusland wint dit jaar de Nobelprijs voor de Vrede.

STOCKHOLM - De Nobelprijs voor de Vrede gaat dit jaar naar mensenrechtenverdediger Ales Bialiatski uit Wit-Rusland, de Russische mensenrechtenorganisatie Memorial en de Oekraïense mensenrechtenorganisatie Center for Civil Liberties. Dat heeft het Noorse Nobelcomité vrijdag bekendgemaakt.

Ales Bialiatski uit Wit-Rusland wint dit jaar de Nobelprijs voor de Vrede.

Ales Bialiatski uit Wit-Rusland wint dit jaar de Nobelprijs voor de Vrede.

Bialiatski wordt geroemd als een van de initiatiefnemers van de democratische beweging die in de jaren tachtig in Belarus op gang kwam. „Hij heeft zijn leven gewijd aan het bevorderen van democratie en vreedzame ontwikkeling in zijn thuisland”, aldus het Nobelcomité. De mensenrechtenverdediger zit sinds 2020 vast zonder proces.

Het Russische Memorial werd in 1987 opgericht door activisten die wilden voorkomen dat de slachtoffers van de onderdrukking door het communistische regime zouden worden vergeten. Memorial is de oudste en meest gerespecteerde mensenrechtenorganisatie van het land. De organisatie werd vorig jaar verboden door het Russische hooggerechtshof.

De prijs gaat ook naar het Center for Civil Liberties, in 2007 opgericht ter bevordering van mensenrechten en democratie in Oekraïne. De organisatie heeft het Oekraïense maatschappelijk middenveld versterkt en de autoriteiten onder druk gezet om van Oekraïne een volwaardige democratie te maken, aldus de jury. Daarnaast helpt het bij het documenteren van Russische oorlogsmisdaden tegen Oekraïense burgers. „In samenwerking met internationale partners vervult het centrum een pionierende rol bij het aanspreken van schuldigen op hun misdaden.”

Dit jaar maakten 251 personen en 92 organisaties kans op de prestigieuze prijs. De namen zijn niet bekendgemaakt. Zoals elk jaar werd veel gespeculeerd over potentiële kanshebbers. Deskundigen noemden personen die zich uitspreken tegen de Russische president Vladimir Poetin of die zich inzetten tegen klimaatverandering. Zo ging bijvoorbeeld de naam van de Oekraïense president Volodimir Zelenski rond.

De prijs ging vorig jaar naar twee journalisten, Maria Ressa uit de Filipijnen en Dmitri Moeratov uit Rusland, voor hun „moedige strijd” voor de vrijheid van meningsuiting. Een jaar eerder won het Wereldvoedselprogramma. De VN-organisatie verstrekt voedsel aan vluchtelingen en bij rampen, wat volgens het Noorse Nobelcomité bijdraagt aan stabiliteit en vrede.

De prijs voor mensen of organisaties die zich inzetten voor het bevorderen van de vrede is de enige Nobelprijs die door een Noors instituut wordt toegekend en waarvan de uitreiking in Oslo plaatsvindt. De andere Nobelprijzen worden uitgereikt in Stockholm. De uitreikingsceremonies vinden plaats op 10 december, de sterfdag van oprichter Alfred Nobel. De winnaars ontvangen dan 10 miljoen Zweedse kronen (ruim 900.000 euro), een medaille en een diploma.