Nieuws/Buitenland
1509834840
Buitenland

Britse media: verdachte heeft Somalische achtergrond

Politie: moord op Brits parlementslid Sir David Amess (69) is terreurdaad

De Britten zijn in shock na een dodelijke aanval op een parlementariër.

De Britten zijn in shock na een dodelijke aanval op een parlementariër.

LONDEN - De Britse politie behandelt de moord op het Britse parlementslid David Amess als een terreurdaad. Coördinator van de Britse antiterreurpolitie Dean Haydon zei in de nacht van vrijdag op zaterdag in een verklaring dat in het voorlopige onderzoek een mogelijk motief naar voren is gekomen dat verband houdt met islamistisch extremisme.

De Britten zijn in shock na een dodelijke aanval op een parlementariër.

De Britten zijn in shock na een dodelijke aanval op een parlementariër.

Amess (69) werd vrijdagmiddag doodgestoken in een kerk in zijn kiesdistrict Leigh-on-Sea. Een 25-jarige verdachte is opgepakt voor de moord. Volgens Britse media gaat het om een moslim van Somalische afkomst.

De politie gaat er vooralsnog van uit dat de man alleen handelde en zoekt op dit moment niet naar medeplichtigen. „Maar het onderzoek naar de omstandigheden gaat verder”, aldus de verklaring. Op twee adressen in de buurt van Londen worden huiszoekingen verricht.

Het steekincident gebeurde rond het middaguur in de Belfairs Methodist Church, een kleine en naar eigen zeggen ’levendige en vriendelijke’ kerk, waar Amess sprak.

Volgens Sky News liep een man naar binnen en stak de parlementariër meerdere keren. Hij werd ter plaatse behandeld. De komst van een traumahelikopter mocht niet baten; zo’n vier uur na het incident werd de dood van Amess officieel bekendgemaakt.

Boris Johnson

De vlaggen bij het parlement, de ambtswoning van premier Boris Johnson en andere overheidsgebouwen in Downing Street hangen halfstok. De moord heeft mensen diep geschokt en bedroefd gemaakt, zei Johnson. „We hebben een geliefde vriend en collega verloren. David was een man die geloofde in zijn land en de toekomst ervan. We zijn een goede dienaar van de publieke zaak kwijtgeraakt.” De premier noemde zijn partijgenoot een van de aardigste mensen in de politiek.

Britse politici reageerden geschokt op het incident. „Diepbedroefd dat we Sir David Amess MP hebben verloren”, twitterde justitieminister en vicepremier Dominic Raab. Amess was volgens hem een „formidabele campagnevoerder met een groot hart. Rust zacht mijn vriend.” Ook andere leden van het kabinet hebben met afschuw gereageerd.

David Amess op een portretfoto.

David Amess op een portretfoto.

„Dit is een incident dat zal zorgen voor schokgolven door de parlementaire gemeenschap en het hele land”, zei Lagerhuisvoorzitter Lindsay Hoyle. „De komende dagen zullen we de veiligheid van parlementariërs moeten bespreken en onderzoeken, ook over maatregelen die moeten worden genomen.” Leider van Labour Keir Starmer noemde de steekpartij schokkend en afgrijselijk. „Mijn gedachten gaan uit naar David, zijn familie en medewerkers.”

De Daily Mail merkt op dat Sir David Amess zich dit jaar nog uitsprak tegen messengeweld, dat in het Verenigd Koninkrijk net zoals in Nederland een vlucht neemt. Volgens Amess waren er meer preventieve maatregelen nodig.

Brexit

Amess was parlementslid sinds 1983. Aanvankelijk voor het kiesdistrict Basildon en sinds 1997 voor Southend West. Hij werd in 2015 geridderd, was getrouwd met Lady Julia en had vijf volwassen kinderen, vier dochters en een zoon.

Hij behoorde tot de rechtervleugel van de Conservatieve Partij, in ieder geval wanneer het ging om kwesties als Brexit. Amess was een vroege voorvechter van een vertrek uit de EU. Na het succesvolle Brexit-referendum bleef Amess binnen de groep ’Leave means Leave’ op het zoveel mogelijk loskoppelen van de Britse economie van die van de EU.

Christen en conservatief

Maar Amess was niet gemakkelijk in een hoek te duwen. Zo was hij een verklaard tegenstander van de jacht op vossen, een discussie die de Conservatieve Partij rond de millenniumwisseling verscheurde.

Amess was echter een van de meest conservatieven als het ging om LGBT-kwesties. Hij was een verklaard tegenstander van het homohuwelijk. Daarmee kwam hij onder anderen in aanvaring met zijn dochter Katie, een actrice, die onder meer speelde in de musical Miserable Lesbians, een parodie op Les Miserables. Als rooms-katholiek was Amess een verklaard tegenstander van abortus.

Aankondiging

Amess had op Twitter een aankondiging van zijn optreden in de kerk als ’vastgemaakte tweet’ ingesteld, zodat bezoekers van zijn pagina meteen op het evenement zouden worden gewezen.

Discussie

De aanval op Amess leidde in het Verenigd Koninkrijk tot een discussie over de beveiliging van parlementariërs. Minister van Binnenlandse Zaken Priti Patel heeft de politie opdracht gegeven om de veiligheidsmaatregelen rond parlementsleden nog eens tegen het licht te houden.

Britse parlementariërs houden vaak openbare bijeenkomsten met kiezers in hun kiesdistricten. Politicus Chris Bryant van de linkse Labourpartij schreef in The Guardian dat het tijd is om serieus te gaan nadenken over hoe de beveiliging van parlementsleden geregeld moet worden.

"We willen niet in forten wonen. Maar ik wil ook geen collega's meer kwijtraken door geweld", schreef Bryant, die uitlegde dat hij het politieke klimaat de afgelopen twintig jaar heeft zien verharden. Dat komt volgens hem onder meer door de opkomst van sociale media. "Anonimiteit voedt intolerantie."

Jo Cox

Het was niet de eerste keer dat een Britse parlementariër is omgebracht. In aanloop naar het referendum over het Britse vertrek uit de EU zorgde de moord op Labourlid Jo Cox al voor geschokte reacties. Haar moordenaar, een rechts-extremist, schreeuwde onder meer "Brittannië eerst" toen hij Cox op straat aanviel.

De zus van Cox, Kim Leadbeater, is inmiddels zelf parlementslid en had al geschokt gereageerd op de dood van Amess. Ze zei volgens Britse media dat ze bang is en dat andere parlementariërs zich ook zo zullen voelen. "Dit is het risico dat we allemaal nemen."