Nieuws/Binnenland
1571020531
Binnenland

Politie en COA ruziën om controle op registratie asielzoekers

Asielzoekers wachten op een grasveld bij het aanmeldcentrum in Ter Apel.

Asielzoekers wachten op een grasveld bij het aanmeldcentrum in Ter Apel.

Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) heeft afgelopen maanden honderden asielzoekers die pas kort in Nederland waren ongeïdentificeerd naar noodopvanglocaties gestuurd. De Nationale Politie was hier woedend over, uit angst om ongedocumenteerden uit het oog te verliezen. Dit blijkt uit onderzoek van NRC en wordt bevestigd door het COA en de politie.

Asielzoekers wachten op een grasveld bij het aanmeldcentrum in Ter Apel.

Asielzoekers wachten op een grasveld bij het aanmeldcentrum in Ter Apel.

Het overplaatsen gebeurde met asielzoekers die zich in Ter Apel wilden melden, maar voor wie door de opvangcrisis geen plek was. Ze werden halsoverkop ongecontroleerd in touringcars naar noodopvanglocaties ergens anders gebracht. Dat is tegen de afspraken in: vreemdelingen moeten eerst vingerafdrukken afgeven, documenten tonen aan de politie en op de foto voor ze vervoerd en opgevangen mogen worden. Volgens bronnen van NRC werden sinds mei ongeveer 1200 asielzoekers op deze manier verder gestuurd. De vrees is dat dit opnieuw kan gebeuren als het weer te druk wordt in Ter Apel.

In mei is de maat vol bij de politie en stapt de organisatie uit een ’belangrijk crisisoverleg’ met onder meer het COA, de immigratiedienst IND en het ministerie van Justitie en Veiligheid, meldt de krant. De politie voelde zich aan zijn lot overgelaten, omdat het COA had beloofd asielzoekers op een andere manier te verplaatsen. Inmiddels zitten de partijen weer met elkaar aan tafel, bevestigt de politie aan het NRC. En de registratie-achterstand wordt snel ingelopen, stelt zij.

Het is niet duidelijk of de mobiele identificatie- en registratieteams asielzoekers nu daadwerkelijk aan de slag zijn gegaan in de verschillende noodopvanglocaties. Bronnen melden aan het NRC dat dit nog niet het geval is omdat hier nog discussie over is. Zo zou de politie haar personeel niet zomaar overal en nergens heen wil sturen, maar alleen in Ter Apel en Budel wil registeren.

De strijd tussen het COA en de politie is al langer gaande. Toenmalig minister van Justitie Ferd Grapperhaus (CDA) beloofde anderhalf jaar geleden een systeem waarbij het COA de locatiegegevens van bewoners dagelijks in een (al bestaand) systeem zou zetten. De politie stelt dat het COA dit - ondanks herhaaldelijke verzoeken - nooit heeft gedaan. Dit zorgt ervoor dat de politie geen beeld heeft van wie zich waar bevindt en dat zij dit per opvanglocatie moeten opvragen, wat zorgt voor ’extra tijd en handelingen en is niet ideaal’.

Het COA stelt dat het bijhouden van de gegevens wél gebeurt, maar door ’capacitaire krapte en de verschillende opvangvormen’ bij het COA de politie mogelijk niet altijd weet wie waar te vinden is.

De onrust over de registratie van vluchtelingen begon nadat in 2020 bleek dat onder andere de registratie van naam, leeftijd, godsdienst, etniciteit en land van herkomst onrechtmatig was. Deze gegevens moesten uit de politiesystemen worden gewist. De politie bleef echter proberen om de levering van deze informatie bij het COA af te dwingen, omdat het dacht dat het mogelijk signalen over mensenhandel of terrorisme zou missen. Deze pogingen leverden niets op.

In 2021 schreef Grapperhaus over een oplossing waardoor de politie en het COA toch gegevens konden delen, maar dat gebeurt nog steeds onvolledig, schrijft de krant.