Nieuws/Binnenland
1578082863
Binnenland

EMA na onderzoek: voordelen AstraZeneca-vaccin wegen zwaarder dan zeer zeldzame bijwerkingen

AMSTERDAM - Ernstige problemen met het bloed moeten inderdaad worden beschouwd als zeer zeldzame bijwerkingen van het coronavaccin van AstraZeneca, oordeelt het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA). De voordelen van het vaccin wegen echter zwaarder dan het zeer kleine risico op de vorming van bloedstolsels (trombose) en een laag aantal bloedplaatjes (trombocytopenie), concluderen onderzoekers die alle meldingen tegen het licht hebben gehouden.

Het is nu aan het kabinet om te bepalen wat de bevindingen betekenen voor de Nederlandse vaccinatiestrategie. Het kabinet besluit donderdag of mensen onder de 60 weer geprikt worden met het AstraZeneca-vaccin.

Op het advies van het Europees Geneesmidelenbureau (EMA) van woensdag volgt nog een spoedadvies van de Gezondheidsraad, mede op basis van gesprekken met tromboseartsen. Daarna hakt coronaminister Hugo de Jonge een knoop door.

Vanwege de potentiële bijwerkingen besloot de Nederlandse overheid om het vaccin voorlopig alleen nog toe te dienen aan mensen van 60 jaar en ouder. Bij hen zou de kans op die klachten veel kleiner zijn. De prikpauze geldt in elk geval tot en met woensdag.

EMA wijst er nog eens op dat Covid-19 kan leiden tot ziekenhuisopname, dat mensen eraan kunnen overlijden en dat het vaccin van AstraZeneca dat kan voorkomen. Coronavaccins zijn bovendien schaars.

’Mogelijk verband’

De experts van het veiligheidscomité zien een „mogelijk verband” tussen het vaccin en de ernstige bloedafwijkingen. Ze onderzochten 86 meldingen, waarvan er 18 fataal afliepen, op een totaal van zo’n 25 miljoen mensen die het vaccin kregen toegediend. Ter vergelijking: het RIVM schat dat in Nederland tussen de 1 procent en 1,3 procent van alle coronabesmettingen fataal afloopt. In ons land is de zeldzame combinatie van trombose en te weinig bloedplaatjes tot nog toe vijf keer gemeld. Een vrouw overleed hierdoor aan een longembolie.

Ook andere mensen die in de twee weken na de prik overleden, waren in de meeste gevallen vrouwen. De meesten waren jonger 60 jaar. Toch kan EMA op basis van het huidige bewijs niet bevestigen dat er „specifieke risicofactoren” zijn, zoals leeftijd of geslacht.

Het zeldzame gecombineerde ziektebeeld komt mogelijk voort uit een immuunrespons, laat EMA weten. Een soortgelijke reactie wordt soms veroorzaakt door een trombosemedicijn, heparine.

Enkele tientallen mensen in Europa hebben na toediening van het vaccin van AstraZeneca last gekregen van de combinatie van trombose en trombocytopenie. In Nederland zijn vijf meldingen bekend. Bij drie van hen kwamen de bloedpropjes bij de longen terecht. Een vrouw is aan zo’n embolie overleden. Een andere vrouw kreeg ook een hersenbloeding. Die klachten ontstonden ongeveer een week na vaccinatie met AstraZeneca.