Nieuws/Binnenland
1583238176
Binnenland

Jaarlijkse Klimaatnota

PBL: ’Nederland dichter bij halen klimaatdoelen 2030’

DEN HAAG - Nederland is een stuk dichter bij het halen van de klimaatdoelen die de regering zichzelf heeft opgelegd voor 2030. Dat concluderen het demissionaire kabinet en de groene rekenmeesters van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Een jaar geleden was het PBL veel pessimistischer.

Vandaag is de jaarlijkse ’Klimaatnota’ naar de Tweede Kamer gestuurd waarin de groene plannen tegen het licht zijn gehouden. Nederland wil in 2030 49 procent minder CO2 uitstoten dan in 1990. Uit doorrekeningen blijkt dat de reductie voorlopig uitkomt op 38 tot maximaal 48 procent. In deze berekening is de op Prinsjesdag aangekondigde extra investering van bijna 7 miljard euro niet meegenomen.

’49% CO2-reductie’

Toch concludeert staatssecretaris Dilan Yeşilgöz dat „het klimaatdoel van 49% CO2-reductie in 2030 hoogstwaarschijnlijk niet wordt gehaald.” De VVD-bewindsvrouw zegt dat extra maatregelen nodig blijven „om zeker te voldoen aan de doelstelling uit de Klimaatwet en om invulling te geven aan de aangescherpte Europese klimaatdoelstelling (-55 procent, red.) voor 2030.”

Demissionair staatssecretaris Dilan Yeşilgöz

Demissionair staatssecretaris Dilan Yeşilgöz

De Klimaat- en Energieverkenning 2021 is echter ook positief uit te leggen. Vorig jaar verwachtte het PBL nog dat het klimaatbeleid zou resulteren in een reductie van broeikasgassen met 30 tot 40 procent in 2030. De verbetering is te danken aan het feit dat de CO2-heffing voor de industrie nu wordt meegerekend en dat er meer biobrandstoffen worden gebruikt in het verkeer. „Als echt alles mee zit, komen we uit op 48%”, zegt PBL-onderzoeker Pieter Hammingh. „We staan nog steeds voor een forse opgave.”

Pilotproject uitgedraaid op sof

Een sector waar het volgens de Klimaatnota niet opschiet, is de gebouwde omgeving. Het was al bekend dat het pilotproject voor aardgasvrije wijken is uitgedraaid op een sof. Het idee van toenmalig tafelvoorzitter Diederik Samsom was dat de pilots zouden zorgen voor veel kennis en een vliegwiel-effect. Terwijl al enkele honderdduizenden huizen van het gas af hadden moeten zijn, stokt dat aantal voorlopig bij tweeduizend in heel Nederland. Hammingh: „Het vlot gewoon niet.”

Ook de industrie moet aan de bak. Naast afvang van CO2 (opgeslagen onder de Noordzee) moet ook de overstap worden gemaakt op waterstof of gas (in geval van kolen). De kosten zijn echter aanzienlijk. Bovendien zijn voor de opwek van waterstof enorme hoeveelheden (duurzame) energie nodig. Dat duurt jaren om te realiseren.

Nog ambitieuzer

Bovendien wordt het onder een volgend kabinet waarschijnlijk allemaal nóg ambitieuzer. Het Brusselse plan ’Fit for 55’ van eurocommissaris Timmermans zal ertoe leiden dat de uitstoot in 2030 nog eens vijftien megaton extra omlaag moet. Die winst moet behaald in diezelfde gebouwde omgeving, het verkeer, de landbouw en het midden- en kleinbedrijf. Een teken aan de wand is de gestegen uitstoot over begin 2021 vergeleken bij 2020. De koude winter en de opstartende economie zorgden daarvoor.

Het ministerie van EZK belicht ook de positieve effecten. Het aantal elektrische auto’s op de weg stijgt volgens berekeningen sneller dan gedacht en er is geen ander land met dezelfde dichtheid aan laadpunten als Nederland. Ook het aantal zonnepanelen stijgt snel. Ruim 1,5 miljoen huishoudens hebben inmiddels zonnepanelen op hun dak liggen. Onvermeld blijft overigens dat regelingen om meer zonnepanelen op daken van particulieren te realiseren zijn versoberd.

Meerdere subsidieregelingen

Tegelijkertijd blijkt dat de bouw van windparken op de Noordzee op stoom is. Ook zijn er meerdere subsidieregelingen voor isolatie en bijvoorbeeld de aanschaf van een elektrische auto of warmtepomp geïntroduceerd waarmee verduurzaming voor huishoudens wordt gestimuleerd.

Voorzitter Ed Nijpels van het klimaatberaad is blij met de verbetering: „Er is een forse stap gezet, maar er zal nog meer moeten. En als Nederland echt Olympisch kampioen wil worden op klimaatbeleid, zoals demissionair premier Rutte wenst, dan is een aanscherping van beleid nodig. Denemarken en andere landen gaan ons voor.”

Kritischer

De Raad van State is een stuk kritischer. Volgens het Hoog College van Staat zijn er met spoed meer maatregelen nodig. Staatsraad Marijke Vos -oud-GL-politica- en vicepresident Thom de Graaf (voormalig D66-politicus) willen dat er een klimaatminister komt, met verregaande bevoegdheden.

Volgens de wetgevingsadviseurs, die voor de tweede keer een alarmistische boodschap verkondigen, doet het kabinet veel te weinig om de geschetste doelen te realiseren. Zij stellen voor om reductiepercentages afdwingbaar te maken. Ook zou de Klimaatwet moeten worden gewijzigd om nieuwe, nog strengere, Europese regels op te nemen.