Nieuws/Binnenland
1584695755
Binnenland

Kritiek op toon én excuus van Hoekstra

Hoekstra moest vorige week door het stof voor de toon die hij in Europa aan had geslagen.

Hoekstra moest vorige week door het stof voor de toon die hij in Europa aan had geslagen.

Den Haag - De toon van minister Hoekstra (Financiën) richting Zuid-Europese landen vorige week levert tijdens een debat dinsdag kritiek uit de Tweede Kamer op. Maar zijn excuses daarna zorgen ook voor gefronste wenkbrauwen, bij eurosceptische partijen.

Hoekstra moest vorige week door het stof voor de toon die hij in Europa aan had geslagen.

Hoekstra moest vorige week door het stof voor de toon die hij in Europa aan had geslagen.

„Ronduit beschamend”, vindt PvdA-Kamerlid Nijboer het optreden van Hoekstra. Nederland maakte geen vrienden in Europa door de zuidelijke landen, waar de crisis op zorggebied het grootst is, te wijzen op het feit dat ze hun huishoudboekje de afgelopen jaren niet op orde hadden.

Het was volgens GroenLinks-Kamerlid Snels een ’bizar botte houding’. Nu de Zuid-Europese landen met een ongekende medische crisis kampen is het volgens 50Plus-Kamerlid Van Otterloo geen tijd voor ’misplaatste lessen over zuinigheid’, maar wel om ’compassie te tonen’.

Hoekstra en premier Rutte gingen vorige week door het stof voor de toon die hij in Europa aan had geslagen. Vorige week kwam het kabinet met een andere oplossing: een noodfonds voor acute medische zorg waar landen geld in kunnen storten. Nederland zou er zo’n miljard euro voor uit willen trekken.

Volgens Hoekstra is er ’brede support’ voor het Nederlandse voorstel in Europa. Het zou vervlecht kunnen worden met het Europese voorstel voor medische zorg. Hoe dat precies eruit komt te zien, moet dinsdagmiddag besproken worden in het overleg van Europese ministers van Financiën.

De minister laat in het debat ook nog ruimte voor een andere optie. Hij hamerde bij het gebruik van noodfonds ESM, waar ruim 400 miljard euro in zou zitten, tot nu toe altijd op strenge voorwaarden voor het gebruik daarvan. Maar die zouden landen bij gebruik voor acute medische zorg tegen minder strenge voorwaarden mogen gebruiken, zegt Hoekstra dinsdag. Wie het noodfonds aanspreekt voor economisch herstel op de lange termijn, zou wel moeten hervormen, vindt de minister.

’Door de pomp’

Die draai leverde Hoekstra ook kritiek op vanuit de Kamer. De minister ’ging meteen door de pomp’ nadat het voor het eerst kennismaakte met ’de lange tenen van Zuid-Europa’, vindt PVV-Kamerlid Van Dijck. Het voorstel om een miljard euro in een noodfonds te storten, noemt hij een ’wiedergutmachung’.

SGP-Kamerlid Stoffer zegt Hoekstra „liever een steuntje in de rug te geven dan met de vinger te gaan wijzen. Landen moeten in hun eigen kas kijken en gebruik maken van de Europese middelen die er al zijn.” Baudet hoopt dat de crisis Nederland doet inzien dat ’de nationale staat ons thuis moet blijven.’

Eurobonds

Hoekstra krijgt wel veel steun voor zijn weigerachtige houding op het gebied van eurobonds, het uitgeven van gezamenlijke Europese schulden. Een ’onverstandige’ oplossing, vindt de minister dat, die vreest dat het samen aangaan van schulden ’totaal verkeerd gaat aflopen’. De eurobonds gaan ’de Nederlandse belastingbetaler heel veel geld kosten’, voegt Hoekstra daaraan toe.

Daar sluit een meerderheid van de Kamer zich bij aan. De voltallige coalitie, maar ook oppositiepartijen als SP, SGP, 50PLUS en Forum voor Democratie keren zich ertegen. „Eurobonds zien we echt niet zitten”, klinkt het vanuit de VVD. „Geen eurobonds en gezamenlijke schulden”, vindt ook CDA-Kamerlid Omtzigt.

Ook de doorgaans wat meer op Europa gerichte coalitiepartij D66 ziet het niet zitten. „Er moet nu snel liquiditeit komen”, zegt D66-Kamerlid Sneller. „Eurobonds vragen zo veel institutionele voorbereiding, dat ze geen oplossing zijn voor het probleem dat er nu ligt.”

Nederland maakt geen vrienden met Zuid-Europa

Bij Omtzigt leven daarnaast vragen over de verdeling van een noodfonds van 37 miljard euro dat de Europese Unie al beschikbaar heeft gesteld. Daaruit gaan miljarden naar Hongarije en Polen, veel meer dan het zwaar getroffen Italië krijgt. „De verdeling is gebaseerd op de verdeelsleutel van sociale fondsen, daarbij wordt gekeken naar de landen met de meeste arme regio’s in 2012”, zegt Omtzigt. „Dat heeft niets met de impact van het coronavirus te maken.” Hij krijgt bijval van D66 en VVD.

Na het debat zal Hoekstra om 15.00 uur met zijn Europese collega-ministers weer in overleg gaan. De vraag is welke landen de strengere lijn van Hoekstra tegen de Zuid-Europese landen volgen. Zelfs een land als Duitsland, dat overigens ook tegen eurobonds is, lijkt ruimhartiger te zijn dan de Nederlanders.

Onze verslaggever Leon Brandsema was bij het debat aanwezig. Lees zijn updates terug.