Nieuws/Binnenland
1591923170
Binnenland

OPINIE André Wakker, energiedeskundige

’Op zon en wind haal je klimaatafspraken niet’

Luchtfotografie van de kerncentrale Tihange in België, veertig kilometer ten zuiden van Maastricht.

Luchtfotografie van de kerncentrale Tihange in België, veertig kilometer ten zuiden van Maastricht.

AMSTERDAM - De Green Deal moet Europa uiterlijk in 2050 klimaatneutraal maken. ’Klimaatcommissaris’ Frans Timmermans ziet een sleutelrol voor zon en wind. Niet voor kernenergie, liet hij weten in deze krant. Energie-expert André Wakker redeneert dat Timmermans de plank misslaat.

Luchtfotografie van de kerncentrale Tihange in België, veertig kilometer ten zuiden van Maastricht.

Luchtfotografie van de kerncentrale Tihange in België, veertig kilometer ten zuiden van Maastricht.

’Brussel, met alle respect, stop een sok in jullie megafoon.” Aan deze uitspraak van de Britse premier Johnson moest ik denken toen de impact van de EU Green Deal tot me doorgedrongen was. De Europese Unie gaat dit decennium duizend miljard euro aan publiek-private investeringen naar groene ondernemingen sluizen; kernenergie is daarvan uitgesloten. In de pr-campagne voor zijn Green Deal rechtvaardigt klimaatcommissaris Frans Timmermans dit telkens onomwonden: kernenergie is duur, niet duurzaam, en zon en wind worden steeds goedkoper; er is gewoon geen business case voor nieuwe kerncentrales.

Tja. Wat moet ik nou met zo’n uitspraak? Duitsland sluit kerncentrales om ze te vervangen door zon en wind. Terwijl zon en wind daar nog maar 25 procent van de stroom opwekken, kost de Duitse stroom nu al het dubbele van wat de Franse, grotendeels nucleaire stroom kost. China sluit elke maand een nieuwe kerncentrale aan op het elektriciteitsnet. En bijna overal ter wereld is de bedrijfsduur van kerncentrales – veelal gebouwd in de jaren ’70 en ’80 – al verlengd.

Die kernenergie heeft gewoon een prima business case. Zon en wind daarentegen worden steeds duurder. Dat komt door de nieuwe, decentrale netten die nodig zijn om de stroom uit al die zonnepanelen en windmolens, kriskras verspreid over land en over zee, bij elkaar te sprokkelen. Daar komen de groeiende systeemkosten voor back-upcapaciteit voor als het niet waait of de zon niet schijnt – ongeveer twee derde van de tijd – nog bij.

Dr. ir. André Wakker.

Dr. ir. André Wakker.

De zegeningen van kernenergie zijn talrijk: geen broeikasgassen, schone lucht, dag en nacht en in weer en wind beschikbaar, geen aanslag op schaarse ruimte, natuurbehoud, nauwelijks grondstoffen nodig, tachtig jaar bedrijfsduur, piepklein beetje afval dat veel veiliger wordt opgeborgen dan al het overige, veel omvangrijkere industriële afval. Hoe mooi wil je het hebben?

Timmermans wil Nederland bestraffen

Toch wil Timmermans gewoon van kernenergie af, zoveel is wel duidelijk. Want met zijn eigen beleid helpt hij kernenergie om zeep. Zolang de EU voorrang voor groene energie op het net verplicht stelt, met bijbehorende subsidies, is er niemand die vijf miljard euro in een nieuwe kerncentrale gaat steken in de wetenschap dat de stroomkraan steeds verder dichtgedraaid zal moeten worden om voorrang te geven aan zon en wind.

Bovendien wil Timmermans Nederland bestraffen wanneer we ons groene doel, 14% van onze energie in 2020, niet halen. Maar Nederland is helemaal geen land voor groene energie. We hebben geen bergen (voor waterkrachtcentrales), geen bossen (voor biomassa, die ook al verre van klimaatneutraal is) en geen ruimte. Ons landschap verrommelt sowieso steeds verder.

Ook op de Noordzee is minder ruimte dan menigeen denkt. In plaats van die meer dan duizend megawindmolens op zee – goed voor een kwart van onze stroom – zouden we net zo goed twee moderne kerncentrales kunnen bouwen.

Sterker nog: als we de elektriciteit én de restwarmte van kerncentrales zouden benutten, en flink energie zouden besparen in de gebouwde omgeving en in de industrie, dan kunnen we onze energietransitie met pakweg tien kerncentrales, aan te sluiten op onze bestaande energie-infrastructuur, grotendeels fiksen. Ik zeg: doen!

dr. ir. André Wakker is energiedeskundige. Hij werkte bij het ECN, diens nucleaire dochter NRG en bij Shell.