Nieuws/Binnenland
162671411
Binnenland

Taliban grijpt macht: woensdag 25 augustus

LIVE | België zet punt achter evacuaties uit Kabul

Vliegtuigen van de NAVO, een C-130 Hercules vliegtuig en Cougar helikopter staan klaar op Vliegbasis Eindhoven.

Vliegtuigen van de NAVO, een C-130 Hercules vliegtuig en Cougar helikopter staan klaar op Vliegbasis Eindhoven.

AMSTERDAM - Chaos en angst in Afghanistan nu de radicale Taliban razendsnel het land hebben overgenomen. Alleen op het vliegveld van Kabul zijn nog Amerikaanse militairen te vinden. Wanhopige Afghanen proberen het land te ontvluchten, ook Nederland worstelt met evacués en vluchten die geregeld moeten worden.

Vliegtuigen van de NAVO, een C-130 Hercules vliegtuig en Cougar helikopter staan klaar op Vliegbasis Eindhoven.

Vliegtuigen van de NAVO, een C-130 Hercules vliegtuig en Cougar helikopter staan klaar op Vliegbasis Eindhoven.

België heeft de evacuaties uit Afghanistan beëindigd, meldt de Belgische regering in Brussel. De Belgen haalden in een reeks vluchten na de machtsovername door de Taliban honderden personen op, onder wie ook Nederlanders.

De regering heeft besloten de evacuaties vanaf de luchthaven van de Afghaanse hoofdstad Kabul te beëindigen gezien de situatie in Afghanistan en „in overeenstemming met andere Europese partners.” Woensdag werden nog vijf vluchten uitgevoerd tussen Kabul en de Pakistaanse hoofdstad Islamabad. De komende dagen worden de geëvacueerden dan naar de zuiderburen gevlogen.

De Belgische premier en betrokken ministers geven donderdagochtend op een persconferentie meer details over de resultaten van de evacuatie en „de volgende stappen”, laat de regering weten.

Naar verwachting zullen de komende dagen ook andere landen hun evacuatie-operatie beëindigen omdat de Amerikanen zich volgende week terugtrekken uit Afghanistan. Amerikaanse troepen controleren nu nog de luchthaven van Kabul en het Afghaanse luchtruim. Zij coördineren ook de internationale luchtbrug.

21.00 - Washington: inzet om na 31 augustus te blijven evacueren

Ook na de aftocht van de Amerikaanse troepen volgende week uit Afghanistan moet het mogelijk blijven het land te verlaten. De Amerikanen zullen elk diplomatiek, politiek of economisch middel inzetten om na 31 augustus een vertrek te verzekeren van iedereen die weg wil, belooft de Amerikaanse buitenlandminister Antony Blinken.

De bewindsman gaf woensdag het jongste overzicht van de Amerikaanse inspanningen om Amerikanen en andere burgers uit Afghanistan te evacueren. Volgens hem zijn er mogelijk nog 1500 Amerikanen die willen vertrekken na de machtsovername door de radicale Talibanbeweging. Zeker 4500 Amerikanen en hun families zijn sinds midden augustus al geëvacueerd.

De Amerikaanse president Joe Biden had een dag eerder het verzoek van westerse bondgenoten afgewezen om de Amerikaanse militairen ook na de geplande vertrekdatum van 31 augustus in het land te houden. De Amerikanen organiseren de luchtbrug en controleren nu nog het vliegveld van de Afghaanse hoofdstad Kabul en het Afghaanse luchtruim.

19.30 - ’Mediawerkers met Nederlandse banden uit Afghanistan geëvacueerd’

De afgelopen tijd zijn 24 Afghaanse mediawerkers, onder wie journalisten en fixers die in het verleden hebben samengewerkt met Nederlandse media, uit Afghanistan geëvacueerd. Ook gezinsleden werden bij de evacuatie betrokken, melden Jantine van Herwijnen en Leon Willems van Free Press Unlimited (FPU) aan NU.nl.

De betreffende mediawerkers hebben in de afgelopen jaren intensief samengewerkt met Nederlandse journalisten en media. Zij zouden gevaar lopen door de radicale Taliban die weinig op hebben met persvrijheid. „De samenwerking met het ministerie ging ontzettend goed. Zij namen de lijst met namen heel serieus”, zegt Van Herwijnen.

„Nederlandse journalisten hebben nachtenlang doorgewerkt om deze mediawerkers door de verschillende checkpoints heen te praten. Via ons netwerk krijgen we vervolgens appjes als de desbetreffende mensen elders veilig zijn aangekomen. We hebben wel een globaal beeld.”

19.00 - Amerikanen: laatste dagen Kabul nodig voor terugtrekking troepen

De laatste dagen voor hun geplande aftocht uit Afghanistan op 31 augustus geven de Amerikanen voorrang aan het verplaatsen van hun troepen en militaire uitrusting, aldus het ministerie van Defensie. Het Pentagon lijkt daarmee de geluiden van westerse bondgenoten te bevestigen dat de evacuatievluchten vanaf het vliegveld van de Afghaanse hoofdstad Kabul nog hoogstens enkele dagen mogelijk zijn.

De Amerikanen hebben de luchthaven in handen en controleren ook het luchtruim, maar willen daar zo snel mogelijk een einde aan maken, ook uit angst voor aanslagen. Na het vertrek van de Amerikaanse troepen uit Afghanistan zullen de Verenigde Staten niet meer verantwoordelijk zijn voor het vliegveld, benadrukte een woordvoerder van het Pentagon. Wel wordt de optie opengehouden tot het laatste moment door te gaan met evacuaties.

Onder meer de Duitsers en Britten kijken of het mogelijk is het vliegveld na het vertrek van de Amerikanen in bedrijf te houden. Daarover wordt ook overleg gevoerd met de nieuwe machthebbers in Afghanistan, de radicaalislamitische Taliban. Uit vrees voor de fundamentalisten willen niet alleen de meeste westerlingen, maar ook duizenden Afghanen weg. Volgens Duitsland zouden de Taliban al hebben beloofd dat een vertrek van Afghanen ook na 31 augustus mogelijk blijft.

Berlijn is onder meer met Turkije in gesprek voor het openhouden van de luchthaven. Volgens Turkse functionarissen hebben de Taliban ook Turkije zelf benaderd voor hulp bij de bedrijfsvoering van het vliegveld na 31 augustus. De machthebbers willen wel dat alle buitenlandse troepen, dus ook de Turkse militairen, volgende week zijn vertrokken.

18.00 - Franse ambassade vangt 8 Afghanen op die in Zoutkamp zaten

De Franse ambassade vangt acht mensen op die recent door Nederland uit Afghanistan zijn gehaald. Het gaat om Afghanen die in aanmerking komen voor verblijf in Frankrijk. Zij werden eerst opgevangen in het Groningse Zoutkamp en zijn nu in Den Haag, meldt de Franse ambassade. Het is de bedoeling dat ze binnenkort naar Parijs worden gebracht.

„De uitwisselingen tussen Frankrijk en Nederland worden op een intensieve manier voortgezet ten behoeve van de uitvoering van deze evacuaties en nieuwe transfers tussen onze twee landen”, meldt de Franse ambassade. De ambassadeur bedankt op Twitter de Nederlandse autoriteiten voor de hulp.

Veel Europese landen die mensen evacueren nemen ook evacués bestemd voor andere landen mee. Deze mensen moeten vanwege het coronavirus eerst een periode in afzondering doorbrengen en kunnen als al het papierwerk op orde is worden overgebracht naar het land van bestemming.

17.11 - Europese Commissie: steun buurlanden om Afghanen daar te houden

De Europese Unie moet voorkomen dat Afghaanse migranten de gevaarlijke route naar Europa nemen. Daarom moet de EU geld uittrekken voor de opvang van Afghanen in eigen land en in buurlanden, vindt verantwoordelijk Eurocommissaris Ylva Johansson.

Haast is daarbij geboden. „We moeten niet wachten tot mensen aan onze grens staan”, zegt Johansson tegen nieuwszender Euronews. De commissie wil niet weer, zoals in 2015 gebeurde, verrast worden door de komst van een groot aantal vluchtelingen en migranten.

Nu veel Afghanen naar verwachting het nieuwe Taliban-bewind zullen willen ontvluchten, moet de EU „voorkomen dat mensen gevaarlijke smokkelaarsroutes nemen”, aldus Johansson. Daarvoor is geld nodig. Johansson wijst op de 200 miljoen euro aan extra humanitaire hulp voor Afghanistan die de EU heeft uitgetrokken, maar „we zullen ook meer geld nodig hebben voor buurlanden en andere landen in de regio die Afghanen opvangen. Dat is voor mij overduidelijk.” Een bedrag noemt de Eurocommissaris vooralsnog niet.

Om de migratiecrisis van 2015 te bedwingen sprak de EU destijds met doorgangsland Turkije af dat het migranten daar zou opvangen. De EU beloofde in ruil onder meer financiële steun.

EU-landen als Oostenrijk, Hongarije en Slovenië hebben al uitgesproken dat ze geen Afghaanse vluchtelingen willen opnemen.

15.48 - 179 evacués onder wie 20 Nederlanders aangekomen op Schiphol

Een militair vliegtuig met 179 evacués uit Afghanistan is woensdagmiddag aangekomen op Schiphol. Twintig van hen zijn Nederlands, meldt het ministerie van Defensie.

Woensdagochtend kwamen er 120 mensen aan, daar zaten 34 mensen met een Nederlands paspoort bij. Het is van beide vluchten niet bekend welke nationaliteit de andere inzittenden hebben en wat hun eindbestemming is.

Dinsdag en woensdag zijn in totaal 120 Nederlanders in België aangekomen, zei de Nederlandse ambassadeur in België woensdag. Defensie meldde ook dat woensdagochtend de zestiende evacuatievlucht vanuit Kabul is uitgevoerd. Aan boord van de C-130 zaten 129 passagiers. Het vliegtuig is geland in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad.

15.18 - Meer dan 1250 Nederlanders hebben zich in Afghanistan gemeld

Meer dan 1250 Nederlanders in Afghanistan hebben zich gemeld bij het ministerie van Buitenlandse Zaken. Dat is de laatste stand, zei plaatsvervangend secretaris-generaal Carola van Rijnsoever van het ministerie woensdag tijdens een briefing in de Tweede Kamer.

Een flink deel van de Nederlanders is al geëvacueerd. Dat zijn er meer dan 500, aldus de topambtenaar. Deze groep Nederlanders is trouwens veel groter dan het ministerie van tevoren had ingeschat. Het gaat veelal om Afghaanse Nederlanders.

De Amerikanen stoppen de evacuatiemissie uiterlijk 31 augustus, maar vermoedelijk zal het vliegveld al eerder op slot gaan voor evacuatievluchten. De vrees is dat de chaos rond het vliegveld van Kabul de komende dagen zal toenemen.

Volgens kolonel Andrew Houwman van de Netherlands Special Operations Command neemt de druk van de Taliban, de nieuwe machthebbers, op de luchthaven toe. De Taliban laten al geen Afghanen meer toe tot het vliegveld, aldus Houwman.

12.08 - Defensie start met opbouw noodopvang Heumensoord bij Nijmegen

Defensie is woensdagmorgen begonnen met het opbouwen van de noodopvang voor Afghaanse evacués in natuurgebied Heumensoord tussen Nijmegen en Heumen. In het tentenkamp kunnen 750 tot duizend mensen worden opgevangen. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) hoopt Heumensoord in het weekeinde te kunnen inzetten.

Defensie heeft veel ervaring met het bouwen van een tentenkamp op Heumensoord. De ongeveer 6000 militairen die meelopen met de Vierdaagse slapen elk jaar in een tijdelijk kampement in het natuurgebied. Er liggen op die plek voorzieningen voor de aansluiting van water en elektriciteit en het gebied is af te sluiten met hekken.

Volgens burgemeester Hubert Bruls van Nijmegen worden de Afghaanse evacués ondergebracht in paviljoens, die steviger zijn dan de tenten die in 2015 werden opgezet voor de noodopvang van asielzoekers. Nijmegen en Heumen willen ook niet dat de Afghaanse vluchtelingen de winter moeten doorbrengen in het bos, dus de noodopvang gaat op 1 januari dicht.

Heumensoord ligt aan de rand van een Nijmeegse woonwijk. De gemeente organiseert donderdag aan het eind van de middag een informatiebijeenkomst voor de wijk. In 2015 werden de asielzoekers met open armen ontvangen.

11.00 - Vliegtuig met 120 evacués uit Afghanistan aangekomen op Schiphol

Op de luchthaven Schiphol is woensdagochtend de tiende vlucht met evacués uit Afghanistan aangekomen, meldt Defensie. Er zaten 120 passagiers in de chartervlucht, waaronder 34 Nederlanders.

Onduidelijk is welke nationaliteit de andere passagiers hebben. Ook is niet bekend of onder hen mensen zijn met Nederland als eindbestemming.

De Nederlandse ambassadeur in België meldde woensdagmiddag dat dinsdag en woensdag 120 Nederlanders en Afghanen met Nederlandse banden met Belgische vliegtuigen op de militaire luchthaven in Melsbroek zijn aangekomen. Volgens Pieter Jan Kleiweg de Zwaan worden zij opgevangen door de Nederlandse ambassade. Persbureau Belga meldde eerder dat er woensdagochtend een vlucht met zeventig Nederlanders aan boord was geland in Melsbroek.

Dinsdagochtend kwam er een chartervlucht aan op Schiphol met 184 passagiers, negen van hen hadden een Nederlands paspoort. Defensie meldt ook dat woensdagochtend de zestiende evacuatievlucht vanuit Kabul is uitgevoerd. Aan boord van de C-130 zaten 129 passagiers. Het vliegtuig is geland in Islamabad.

Defensie heeft een luchtbrug opgezet met vliegvelden in Islamabad en Tbilisi in Georgië. Evacuatievluchten vanuit de Afghaanse hoofdstad Kabul landen eerst in een van de twee hoofdsteden, waarna overgestapt wordt op grotere vliegtuigen die naar Nederland vliegen.

10.44 - Ministers: protest in Harskamp ’harteloos’ en ’verwerpelijk’

Ernstig en verwerpelijk. Zo omschrijft defensieminister Ank Bijleveld de uit de hand gelopen demonstratie die dinsdagavond plaatsvond bij een militaire kazerne in Harskamp, waar Afghaanse vluchtelingen worden opgevangen. Minister van Buitenlandse Zaken Sigrid Kaag noemde de demonstraties „harteloos”, maar zegt dat de gulle en begripvolle reacties uit Nederland luider klinken.

Op het protest in het dorp in de gemeente Ede waren zo’n 250 mensen afgekomen. Rond 21.30 uur liep het uit de hand. De aanwezigen gaven geen gehoor aan oproepen van de politie om weg te gaan, er werden autobanden in brand gestoken en leuzen gescandeerd als „eigen volk eerst” en „Harskamp is van ons.”

„Ik vind het verschrikkelijk, echt verschrikkelijk”, zei Bijleveld woensdag. „Ik denk dat deze mensen eens echt naar de tv moeten kijken, wat er gebeurt in de wereld. Hoe blij we moeten zijn dat we vrij zijn en dat we kunnen doen wat we kunnen doen.” De minister denkt dat „mensen zich niet het leed in de wereld realiseren.”

„Als u in nood bent, wilt u ook opgevangen worden”, zei ze richting de betogers. „Ik hoop dat ze zich dat realiseren.”

Minister Kaag zei zich vooral te willen richten op mensen die een constructieve bijdrage leveren aan de opvang door bijvoorbeeld spulletjes te komen brengen. „Die laten zien dat we Nederland zijn, dat we tolerant zijn, dat we respect hebben en dat we er zijn voor mensen die in nood zijn. Dát is het echte antwoord en wat mij betreft zijn dat de Nederlandse waarden.”

10.32 - Belgische minister: VS leggen deadline voor evacuaties op vrijdag

Voor evacuaties uit de Afghaanse hoofdstad Kabul is maar tot vrijdag de tijd, hebben de Verenigde Staten hun bondgenoten duidelijk gemaakt. „Daarna kunnen de gates dichtgaan” van het internationale vliegveld van Kabul, zegt de Belgische minister van Defensie.

De evacuaties van mensen die voor Nederland, België en andere westerse landen hebben gewerkt en anderen die sinds de machtsgreep van de Taliban gevaar lopen zijn pas een week op gang en verlopen moeizaam. Veel bondgenoten vroegen de Amerikanen om de luchthaven van Kabul, de enige uitweg uit Afghanistan, langer open te houden dan tot 31 augustus zoals het plan was.

Maar de VS houden vast aan die deadline. Omdat ze bovendien zelf ook tijd nodig hebben om hun militairen veilig het land uit te krijgen, hebben ze duidelijk gemaakt dat de evacuatievluchten uiterlijk vrijdag moeten stoppen, zegt defensieminister Ludivine Dedonder in de Belgische zakenkranten De Tijd en L’Echo.

10.14 - Twee Amerikaanse parlementariërs op eigen houtje naar Kabul

Twee Amerikaanse parlementariërs zijn op eigen houtje in het geheim naar het vliegveld van Kabul gegaan om een beeld te krijgen van de evacuaties daar. De Republikein Peter Meijer en de Democraat Seth Moulton zeiden dat ze als Congresleden de plicht hebben inzicht te krijgen en te geven over wat de uitvoerende macht uitvoert. Ze concluderen dat de strijdkrachten niet iedereen tijdig kunnen evacueren, zelfs niet als de uiterste datum wordt verschoven naar de oorspronkelijk beoogde deadline van 11 september.

Tekst gaat door onder de foto

De Republikein Peter Meijer.

De Republikein Peter Meijer.

De twee worden fel bekritiseerd door de regering die ze volgens Amerikaanse media ervan beschuldigt vitale middelen te hebben verkwist, midden in deze moeilijke operatie. De twee „debiele egoïsten” hebben plaatsen ingenomen van Amerikanen en Afghanen die in Kabul in gevaar zijn, zei een boze functionaris tegen The Washington Post over het uitstapje van Meijer en Moulton. Moulton reageerde in sociale media en zei dat het vliegtuig waar ze mee terugvlogen niet vol was en ze op stoelen van het cabinepersoneel hebben gezeten. Hij had eerder opgeroepen te stoppen met alle papieren rompslomp of bureaucratische procedures voor de evacués en onmiddellijk met iedereen weg te vliegen.

Ze hadden niemand op de hoogte gebracht van hun bezoek en arriveerden dinsdag met een Amerikaans militair toestel uit Qatar en verbleven uren op de internationale luchthaven Hamid Karzai. Meijer en Moulton zijn beiden militaire veteranen en allebei lid van de commissie strijdkrachten van het Huis van Afgevaardigden. Het commando van de Amerikaanse militairen in Kabul kwam er pas achter dat er twee Congresleden in een vliegtuig onderweg waren, toen het toestel Kabul al was genaderd.

President Joe Biden houdt vast aan zijn plan de operatie 31 augustus af te ronden. De nieuwe machthebbers, de Taliban, willen niet dat het langer duurt. Bovendien is er volgens Biden gevaar dat een terreurgroep in de regio van het netwerk Islamitische Staat, de Islamitische Staat van de Provincie Khorasan (ISKP), bloedige aanslagen pleegt. De missie moet bij het aanbreken van 1 september voorbij zijn en dat is inclusief de terugtrekking van duizenden Amerikaanse militairen. Aangenomen wordt dat de feitelijke evacuaties dus eerder moeten stoppen.

10.14 - Rode Kruis: doneer geen spullen meer voor Afghaanse evacués

Het Rode Kruis roept op geen spullen meer te doneren voor Afghaanse evacués. Vooral aan kleding heeft de hulporganisatie op het moment genoeg. De komende dagen bekijkt het Rode Kruis samen met het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) naar welke spullen wel behoefte is.

Tekst gaat door onder de foto

Bij de noodopvanglocaties kwamen mensen de afgelopen dagen spontaan spullen brengen, zegt de woordvoerster van de hulporganisatie. „Het is geweldig dat mensen zo betrokken zijn. Er is heel veel aangeboden.”

De opvanglocaties voor Afghaanse evacués zitten in Zoutkamp, Huis ter Heide en Harskamp. Ook Nijmegen gaat in Heumensoord evacués opvangen.

Veilig betalen
14 dagen bedenktijd
webshop logo
Meer van De Telegraaf Webshop
Veilig betalen
14 dagen bedenktijd
webshop logo
Meer van De Telegraaf Webshop