Nieuws/Buitenland
1628696
Buitenland

Getroffenen bij proces enige nog levende terrorist Parijs

Abdeslam beroept zich op zwijgrecht

BRUSSEL - De Belgische rechtszaak tegen terreurverdachte Salah Abdeslam is in Brussel onder grote belangstelling van start gegaan. De 28-jarige Fransman maakte direct duidelijk geen vragen te willen beantwoorden.

Correspondent Eveline Bijlsma is bij de rechtszaak aanwezig en twittert hierover. Haar tweets kan je ook onderaan dit artikel vinden.

,,Het enige wat ik wil zeggen is dat mij gevraagd is hier te zijn. Voila, ik ben er'', aldus Abdeslam, die weigerde op te staan voor de rechtbankvoorzitter. ,,Mijn stilzwijgen maakt van mij geen crimineel. Het is mijn recht. Jullie hebben tastbare en wetenschappelijke bewijzen. Baseer uw oordeel daar op. Het vermoeden van onschuld wordt toch niet gerespecteerd. Ik vertrouw op Allah.''

Medeverdachte Sofien Ayari (24) gaf wel antwoord op vragen. De Tunesiër zei dat hij niet heeft meegewerkt aan de aanslagen van Islamitische Staat in Europa.

De rechtbanktekening van Salah Abdeslam, voor de rechter in Brussel.

De rechtbanktekening van Salah Abdeslam, voor de rechter in Brussel.

Enige overlevende

Abdeslam geldt als de enige overlevende terrorist van de aanslagen in Parijs, waarbij op 13 november 2015 130 doden vielen. Hij zit al ruim 2,5 jaar in een gevangenis bij Parijs, maar moet zich nu in België verantwoorden voor een schietpartij in de Brusselse gemeente Vorst.

Bij die schietpartij op 15 maart 2016 wilde een Belgisch-Frans politieteam een woning in de Driesstraat doorzoeken, waarop de agenten onverwacht werden beschoten. Drie van hen raakten gewond. Een politiescherpschutter schoot vervolgens de Algerijnse terrorist Mohamed Belkaïd (35) dood, maar Abdeslam en Ayari wisten te ontkomen.

Opgepakt in Molenbeek

Abdeslam werd drie dagen later opgepakt in Molenbeek. Vier dagen daarna, op 22 maart, vonden de dodelijke aanslagen in Brussel plaats, mogelijk versneld vanwege de arrestatie. Het Openbaar Ministerie sluit niet uit dat Abdeslam in hetzelfde netwerk zat.

Onder zware beveiliging wordt Abdeslam de rechtszaal binnengebracht.

Onder zware beveiliging wordt Abdeslam de rechtszaal binnengebracht.

Bewaakt als ford

Het Paleis van Justitie in Brussel wordt de komende week bewaakt als een fort. Er zijn betonblokken geplaatst om te voorkomen dat auto’s in de buurt van het pand kunnen komen. Boven het gebouw vliegen helikopters, er wordt gepatrouilleerd door tientallen agenten en iedereen moet door een metaaldetector. De angst is groot dat Salah Abdeslam wordt bevrijd door broeders, of dat hij zichzelf iets aandoet.

In Frankrijk is de 28-jarige terrorist de best bewaakte gevangene van het land. Hij zit in de cel in de Parijse voorstad Fleury-Mérogis, waar hij 24 uur per dag in de gaten wordt gehouden met camera’s. Tijdens het proces, dat deze week plaatsvindt, verblijft hij in de gevangenis van het Noord-Franse Vendin-le-Vieil. Maandag wordt de zaak inhoudelijk behandeld, dinsdag volgt de strafeis en donderdag komen de advocaten aan het woord. De aanklacht tegen de jihadist, die terechtstaat met een medeplichtige, luidt ’poging tot moord in terreurverband.’ Het duo hangt 40 jaar cel boven het hoofd, de rechters doen uiterlijk over een maand uitspraak.

Horrornacht

Salah Abdeslam zette op 13 november 2015 drie terroristen af bij het Stade de France, waar ze zichzelf opbliezen. Het is er één in een reeks van aanslagen tijdens de horrornacht in de Franse hoofdstad waarbij in totaal 130 doden vielen. Daarvan vielen er 89 in concertzaal Bataclan.

In plaats van zichzelf op te blazen in Parijs liet Abdeslam zijn auto in de stad achter en liet hij zich ophalen door vrienden uit België. Lang is gedacht dat hij de benen nam omdat hij niet als martelaar wilde sterven, maar uit recent onderzoek is gebleken dat zijn bomgordel niet werkte. In een testament verklaarde hij dat hij ’de klus had willen afmaken’. Even opmerkelijk als het verloop van deze avond is het feit dat hij vier maanden uit handen uit de politie wist te blijven.

Op 15 maart 2016 vallen zeven agenten een appartement in de Brusselse randgemeente Vorst binnen, denkend dat het pand leeg staat. Zodra de voordeur bezwijkt worden ze beschoten met een kalasjnikov. Ook nadat de hulp van speciale teams is ingeroepen, lopen belegeringen uit op enorme schietpartijen. Pas als een scherpschutter een van de schutters uitschakelt, kan de politie het appartement in. Het lichaam van Mohamed Aziz Belkaïd ligt levenloos op de grond, maar Abdeslam en Soufiane Ayari weten te ontsnappen.

Pizzabestelling

Toch betekent de inval het begin van het einde voor de op dat moment meest gezochte terrorist van Europa. Hij belt ten einde raad aan bij zijn neef Abid Aberkane in de gemeente Jette, die ook bekend staat als extremistisch en dag en nacht in de gaten wordt gehouden. Het telefoontje van de jihadist (’Hé dikke, waar ben je?’) wordt dan ook getapt. Aberkane brengt Abdeslam en Ayari naar zijn moeder in Molenbeek. Onder andere een grote pizzabestelling wijst de politie op hun schuilplaats.

Tot nu toe zweeg Abdeslam voornamelijk. Het dreef zijn advocaten tot wanhoop, zij stapten op. De Belgische strafpleiter Sven Mary staat de terrorist nu toch weer bij. Maar niet alleen justitie hoopt dat de jihadist spreekt, ook slachtoffers en nabestaanden van de aanslagen in Parijs en Brussel volgen de zaak op de voet.

Meerdere slachtoffers zijn maandag aanwezig. „Dit is een heel belangrijk proces voor hen”, weet raadsvrouw Samia Maktouf, die de belangen van meerdere Franse getroffenen behartigt. „Het is een heftige tijd voor hen, want in Frankrijk staat nu ook Jawad Bendaoud terecht, die het brein achter de aanslagen een schuilplaats bood. Ze willen meer weten over de aanslagen, ook al doet elke snipper informatie hen de pijn opnieuw beleven. Toch is dat niets vergeleken bij wat er is gebeurd. De nabestaanden hopen dat Abdeslam spreekt, maar ook zonder zijn medewerking ligt er al veel bewijs in de uiteindelijke terreurzaak.”