Nieuws/Binnenland
1629768743
Binnenland

’Dreiging onderzeeboten steeds groter’

Nederland krijgt nieuwe marinefregatten: schieten met laserkanonnen kan straks

Een concept-artist impression van het nieuwe marinefregat.

Een concept-artist impression van het nieuwe marinefregat.

Den Haag - De kogel is door de kerk: de marine krijgt nieuwe fregatten. De twee schepen worden groter, zwaarder en massiever bewapend dan de huidige m-fregatten en zullen zo zijn uitgerust, dat ze met laserkanonnen kunnen schieten.

Een concept-artist impression van het nieuwe marinefregat.

Een concept-artist impression van het nieuwe marinefregat.

De nieuwe fregatten, gebouwd door de Nederlandse werf Damen en met radarsystemen van Thales, moeten in 2027 in het water liggen, twee jaar later dan oorspronkelijk gepland. Hoewel ze tien meter langer zijn dan de huidige m-fregatten, worden ze gevaren met een kleinere bemanning: 110 in plaats van 160. Daardoor is er meer ruimte voor ’opstappers’, zoals mariniers, helikopterbemanning en andere eenheden. Het schip vaart wel wat langzamer dan de m-fregatten.

De helikopterhangar kan met gemak de grote NH90-heli herbergen. Ook is er nog ruimte voor grote, onbemande helikopters met aanverwant personeel. Deze grote uav’s (onbemande luchtvoertuigen) zijn er nu nog niet, maar de marine loopt er wel vast op vooruit. Want dat is de truc met het nieuwe ontwerp, zegt vice-admiraal Arie Jan de Waard, materieelbaas van Defensie: „Het schip is schaalbaar naar de toekomst en kan dus inspringen op innovaties op het gebied van wapensystemen.”

Laserkanonnen

Zo zijn de nieuwe fregatten voorbereid op de komst van laserkanonnen. „Die techniek is nu nog niet volwassen genoeg, maar de ontwikkeling gaat snel”, zegt De Waard.

Voordeel van laserwapens, waarmee je met gemak een gat in een scheepsromp brandt, is dat je geen kogels of raketten hoeft mee te nemen. Wel moet er voldoende energie voorhanden zijn om de krachtige stroomstoten te kunnen leveren die voor laserwapens nodig zijn. Daarom komen er dieselgeneratoren aan boord met sterke batterijpakketten.

Onderzeebootbestrijding

De fregatten, waarvoor nog geen typenaam is, zijn vooral bedoeld voor bestrijding van onderzeeboten. „De dreiging van onderzeeboten is in de huidige geopolitieke verhoudingen steeds groter geworden, vooral vanuit het noorden en vanuit het oosten”, zegt De Waard. „Voor een handelsnatie als Nederland is het daarom cruciaal dat we onze aanvoerlijnen op zee kunnen beschermen. Deze fregatten gaan daarin een belangrijke rol spelen.”

Staatssecretaris Barbara Visser (Defensie) heeft de Tweede Kamer over de nieuwe fregatten geïnformeerd met een zogeheten B-brief, die de onzekerheid rond het dossier moet beëindigen. Afgelopen weken leek het erop dat het project vastzat, omdat de wensen van defensie ruimer waren dan wat Damen voor dat geld kon leveren. Nederland schaft de schepen aan met België – elk land koopt er twee.

„Voor het eerst kopen twee landen samen zulke complexe wapensystemen”, zegt De Waard. Het is de verdere vervolmaking van versmelting van de Belgische en Nederlandse marine. Volgens De Waard zijn inmiddels ook andere landen geïnteresseerd in het ontwerp, dat Defensie samen met Damen en kennisinstellingen heeft ontwikkeld.

’Geen gevulde koeken’

„We kopen nu eenmaal geen gevulde koeken”, verklaart De Waard de vertraging, een woord dat hij zelf niet alleen vermijdt, maar ook bestrijdt. „In de vorige kabinetsperiode was er geen geld om dit project te beginnen. Met de 1,5 miljard dat dit kabinet erbij deed, konden we aan de slag. Binnen twee jaar hebben we onze wensenlijst kunnen omzetten in een concreet ontwerp.”

De precieze prijs, tussen de 1 en de 2,5 miljard euro voor twee schepen, maakt Defensie nog niet bekend. De Tweede Kamer debatteert donderdag over defensiematerieel. Daar komt ook de vervanging van de onderzeeboten aan de orde, een project dat kostbaarder (ongeveer 3,5 miljard euro) en complexer is dan de vervanging van de m-fregatten.