Nieuws

Amsterdam - Zou Mario Draghi zelf ’nee’ hebben gestemd in het Italiaans referendum? De president van de Europese Centrale Bank hoort zich niet met de politiek te bemoeien. Maar hoe onrustiger het is in de eurozone, hoe meer reden er is voor het ruime monetaire beleid van de ECB.

„Politieke instabiliteit an sich is geen reden om door te gaan met het kopen van obligaties. Maar wel wanneer die onrust doorwerkt in de economie en de inflatiedoelstellingen raakt. Het referendum sterkt Draghi dus om meer te doen”, zegt strateeg Kim Liu van ABN Amro.

Donderdag is de laatste rentevergadering van de ECB, en de meeste economen verwacht dat Draghi zal aankondigen langer door te gaan met het kwantitatieve verruimingsprogramma, waarbij maandelijks voor €80 miljard aan obligaties wordt gekocht.

Uit een peiling van persbureau Bloomberg onder 53 economen blijkt dat 47 van hen verwachten dat de ECB morgen met nieuwe maatregelen komt, bijvoorbeeld een verlening van het opkoopprogramma tot na de huidige einddatum van maart 2017. Van hen verwacht 64% dat de ECB vasthoudt aan het bedrag van €80 miljard. Dat betekent wel dat de ECB de regels van het opkoopprogramma waarschijnlijk moet gaan versoepelen (zie kader).

Dat Draghi nog niet wil stoppen met opkopen, is omdat de ECB heeft toegezegd door te zullen gaan totdat de inflatie net onder de 2% uitkomt. De kerninflatie is de afgelopen maanden echter blijven steken op 0,8% op jaarbasis. Dat is ook precies de kritiek die de haviken in de beleidsraad op Draghi hebben. De vele miljarden die hij in de economie pompt, hebben niet of nauwelijks effect.

De verwachting in de markt kan echter een argument zijn voor Draghi’s criticasters om toch in te stemmen met verlenging. Wanneer de ECB niet levert, kan dat tot een verkoopgolf leiden. Dat zou hogere rentes op de obligatiemarkt betekenen en dus krappere financieringscondities. Daarmee raken de doelstellingen van de centrale bank nog verder uit zicht.

Macro-econoom Elwin de Groot van Rabobank verwacht dat Draghi donderdag aankondigt het opkoopprogramma tot september volgend jaar te verlengen. „Ook dan zit de inflatie vast nog niet rond de 2%, maar die kan al wel opgelopen zijn. Nu vasthouden aan de einddatum van maart zou echter tot een forse reactie in de markt leiden. Dan zou de ECB al moeten aankondigen dat ze gaan afbouwen, terwijl het doel nog niet in zicht is. Dat is gezichtsverlies.”

Een half jaar langer stimuleren betekent bovendien dat de ECB kan ingrijpen als verkiezingen in Nederland, Frankrijk en Duitsland volgend jaar voor heftige schommelingen op de markt zorgen. Kim Liu: „Het zou me verbazen als de centrale bank zich geen zorgen zou maken de verkiezingsuitslagen. Als die ervoor zorgen dat de rente hard stijgt, betekent dat ook hogere leenkosten voor huishoudens en inflatie. Dat zal de ECB willen voorkomen.”

De Groot denkt wel dat Draghi donderdag heel voorzichtig grenzen aan het huidige programma. „Hij zal het woord ’tapering’ (het afbouwen van de steunaankopen, red.) willen vermijden. Dan zou iedereen daarop focussen, in plaats van verlenging van het programma. Maar hij gaat wel scherper stellen dat dit programma ook eindig is, en dat er gekeken gaat worden naar een exit-strategie zodra er aan de juiste condities wordt voldaan.”