Nieuws/Binnenland

Coalitie steunt minister, maar ’vorm onverstandig’

’Geloofwaardigheid Zijlstra in het geding’

Minister Halbe Zijlstra van Buitenlandse Zaken (VVD) op het Binnenhof in Den Haag.

Minister Halbe Zijlstra van Buitenlandse Zaken (VVD) op het Binnenhof in Den Haag.

ANP

Den Haag - De oppositie in de Tweede Kamer slijpt de messen voor een confrontatie met minister Halbe Zijlstra (Buitenlandse Zaken). Een debat over zijn positie wordt waarschijnlijk dinsdag gevoerd, voor Zijlstra’s bezoek aan Rusland. De coalitie steunt hem vooralsnog.

Minister Halbe Zijlstra van Buitenlandse Zaken (VVD) op het Binnenhof in Den Haag.

Minister Halbe Zijlstra van Buitenlandse Zaken (VVD) op het Binnenhof in Den Haag.

ANP

Aanleiding is Zijlstra’s leugentje dat hij 2006 aanwezig zou zijn geweest in het buitenhuis (datsja) van de Russische president Poetin. Daar zou Poetin hebben horen spreken over een groot Rusland, dat ook Wit-Rusland, Oekraïne en de Baltische staten zou omvatten. Zijlstra vertelde de anekdote om te waarschuwen voor het gevaar dat Rusland vormt voor het westen.

Zijlstra erkent nu in De Volkskrant dat hij daar niet aanwezig is geweest, maar hij benadrukt dat de bijeenkomst wel degelijk heeft plaatsgevonden en dat de uitspraken van Poetin eveneens zijn gedaan. Hij had het verhaal van iemand gehoord die daar wel aanwezig was. „Om de persoon die de bewuste uitspraak van Poetin zelf heeft gehoord in bescherming te nemen, heb ik het citaat destijds op mezelf betrokken”, zegt hij nu. Hij noemt het ’volstrekt helder’ dat het ’onverstandig was om op deze manier zijn boodschap te onderstrepen. De bron van de anekdote heeft het verhaal tegenover De Volkskrant bevestigd, zegt Zijlstra.

Steun

In de coalitie, waar Zijlstra veel krediet heeft, heeft de minister nog steun. „Hij blijft geloofwaardig”, reageert VVD-leider Rutte. „Hij heeft een bron willen beschermen waarbij hij een vorm heeft gekozen die ik onverstandig vind.” D66-leider Pechtold benadrukt dat Zijlstra zijn fout heeft recht gezet: „Dat vind ik te prijzen.”

De ChristenUnie en het CDA willen nog wel dat de minister van Buitenlandse Zaken zich in debat over zijn uitspraken verantwoordt. Maar zijn positie „is niet in het geding”, vindt CU-leider Segers.

CDA-leider Buma vindt dat de uitspraken van Zijlstra ook ’in verhouding’ moeten worden gezien met het belang dat de bewindsman dacht te dienen, namelijk het beschermen van zijn bron. Kamerlid Van Helvert noemt de optreden van de VVD-minister ’niet verstandig’.

Nepnieuws

Minister Ollongren van Binnenlandse Zaken, die doorgaans fel is op zogenaamd ’nepnieuws’, houdt Zijlstra ook de hand boven het hoofd. „Ik zou het niet willen vergelijken met de discussie over beïnvloeding”, zegt ze. „Dat gaat over buitenlandse beïnvloeding, dit is een heel ander verhaal.”

Wat haar betreft staat Zijlstra’s positie dan ook ’totaal niet’ ter discussie. „Dit is iets wat in het verleden is geweest, wat hij niet als minister van Buitenlandse Zaken heeft gedaan, waarvan hij zelf heeft gezegd dat het onverstandig was.”

Desinformatie

Voor de PVV is het echter duidelijk: desinformatie. „De pot verwijt de ketel dat hij zwart ziet”, verwijst voorman Wilders naar de beschuldiging richting Rusland dat het land stelselmatig nepnieuws verspreidt, onder meer over MH17. De partij wil een debat nog voor Zijlstra woensdag een gesprek heeft met zijn Russische ambtgenoot Lavrov.

PvdA-Kamerlid Ploumen sluit zich daarbij aan. „Zijlstra’s geloofwaardigheid als minister is in het geding. Als hoogste vertegenwoordiger van Nederland moet hij internationaal harde noten kraken, niet in de laatste plaats met Rusland. Daar staat hij nu te kijk.” De ex-minister wil dat bij het debat over Zijlstra’s positie ook premier Rutte aanwezig is. „De premier weet er immers al een paar weken van, begrijp ik. Dan vraag je je af waarom dit niet eerder uit de wereld is geholpen.”

’Explosief’

Ook de SP vindt dat Zijlstra’s geloofwaardigheid in het geding is. „Het is een explosieve theorie, met verstrekkende gevolgen. Als het verhaal om die theorie kracht bij te zetten verzonnen blijkt, dan is dat natuurlijk heel ernstig.” GL-Kamerlid Van Ojik: ,Ik neem dit hoog op. Het trekt een wissel op de geloofwaardigheid van Zijlstra en zijn uitspraken kunnen in de toekomst op elk gewenst moment door Rusland of anderen tegen ons gebruikt worden.” Hij wil eveneens de premier bij het debat hebben.

„Er is nu tenminste helderheid over dat vermeende bezoek aan Poetins datsja”, zegt 50Plus-Kamerlid Van Rooijen. „Maar een minister moet wel geloofwaardig zijn.” SGP-leider Van der Staaij sluit zich daarbij aan: „Wat je zegt, moet wel kloppen. Zeker voor een bewindsman is dat essentieel. Er was al eerder discussie over dit verhaal. Goed dat het nu is rechtgezet.”

In Zijlstra’s voordeel spreekt dat hij zijn uitspraak niet als minister heeft gedaan en dat hij dus niet tegen de Kamer heeft gelogen. Dat hij de fout niet meteen rechtzette zodra hij minister werd, zal hem echter stevig worden aangerekend.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken was naar verluidt al sinds december op de hoogte van de onwaarheid van de baas. Premier Rutte weet er ook al ’een paar weken’ van. Zijlstra heeft in december al tegen NRC Handelsblad verteld dat zijn aanwezigheid in het buitenhuis van Poetin een verzinsel was.

</iframe

Lees meer over