Nieuws/Binnenland

Volg hier het Zijlstradebat met live updates

LIVE: Overleeft Zijlstra de storm?

Door Onze parlementaire redactie

Hollandse Hoogte

Den Haag - Minister Halbe Zijlstra van Buitenlandse Zaken wacht een pittig debat in de Tweede Kamer na zijn leugen over aanwezigheid in de Poetins datsja. Vooraf bleek dat Zijlstra pal achter zijn verhaal blijft staan: al was hij in 2006 niet in het buitenhuis van de Russische president Poetin, de inhoud van wat daar is gezegd, klopt.

Hollandse Hoogte

Dat Zijlstra deed of hij Poetins woorden over een groot Rusland zelf had horen uitspreken, deed hij om de bron van het verhaal te beschermen, toenmalig Shell-topman Jeroen van der Veer. Dat die in e-mails aan De Volkskrant afbreuk aan het verhaal zou doen, bestrijdt Zijlstra. Immers: „Naar mijn weten heeft de bron voorafgaand aan publicatie in De Volkskrant bevestigd dat het verhaal klopt. Daarnaast zijn er ook derden die de lezing kunnen bevestigen.”

Maar zijn de woorden van Poetin in 2006 dan precies zo gezegd zoals Zijlstra ze in 2016 als VVD-fractieleider als eigen anekdote uitsprak? „Ik heb het verhaal in mijn eigen woorden herhaald, zoals de bron mij mondeling heeft meegedeeld. De strekking van het inhoudelijke verhaal komt hiermee overeen”, schrijft hij als antwoord op 109 schriftelijke vragen vanuit de Tweede Kamer.

Aanwezigheid Bogotá ook verzonnen?

De Kamer wil weten of het verzinsel over aanwezigheid in Poetins datsja zijn enige is. „Heeft u vaker anekdotes van anderen verteld alsof u ze zelf heeft meegemaakt”, wil een Kamerlid weten. „Nee”, schrijft Zijlstra. En de aanwezigheid bij de bomaanslag in de Colombiaanse hoofdstad Bogotá dan, heeft Zijlstra die wél zelf meegemaakt? Jazeker, schrijft Zijlstra, al vertelde hij journalisten maandag dat hij daarvoor geen getuigen kan opvoeren.

Of hij nog geloofwaardig is om als minister verder te gaan, daar gaat de Kamer over, vindt Zijlstra, die denkt dat de kwestie echter niets afdoet aan de geloofwaardigheid van Nederland in de Verenigde Naties. „Het Koninkrijk der Nederlanden geniet een uitstekende en solide reputatie.”

Volg hier het debat over Zijlstra live vanaf 17.00 uur. Onderaan leest u meer over hoe de zaak-Zijlstra zijn partij in de greep houdt.

Spindoctor VVD berustend

Vooraf zag het er somber uit voor Zijlstra. Nu ook binnen de coalitiepartijen en zelfs binnen zijn eigen VVD breeduit wordt erkend dat hem een ’heel lastig’ debat wacht, vallen er gaten in het laatste verdedigingsbolwerk rond het VVD-kopstuk. „Halbe is het beste gegund, maar ik zie het helaas somber voor hem in”, zegt een partijgenoot.”

Ook de altijd zo strijdbare spindoctor van de partij straalt berusting uit. „We gaan het zien”, zucht hij als hem om een vooruitblik op het debat over Zijlstra’s positie wordt gevraagd. Kan hij aanblijven als de hele oppositie tegen is? „De ene stem is de ander niet”, klinkt het mysterieus. Hij beaamt dat hij doelt op steun van partijen als de SGP, die maandag mild was voor de minister.

„De geloofwaardigheid van de minister heeft een lelijke deuk opgelopen”, vindt SGP-leider Van der Staaij. „Het debat zal moeten uitwijzen hoe groot de averij is en in hoeverre hij nog effectief voor de Nederlandse belangen kan opkomen.”

Naar buiten spreekt de coalitie steun uit voor Zijlstra. Hij had weliswaar verzonnen dat hij in 2006 president Poetin in diens datsja had horen spreken over de landen die hij allemaal wilde inpikken, maar de inhoud van wat er toen was besproken zou niet ter discussie staan. Bovendien had Zijlstra met de toe-eigening van de anekdote slechts de bron ervan - toenmalig Shell-topman Jeroen van der Veer - willen beschermen.

Dat Van der Veer die verdediging wat zwakker maakte door aan De Volkskrant mee te delen dat Zijlstra het ’geleende’ verhaal verkeerd had geïnterpreteerd, lijkt de positie van de bewindsman nog meer te verzwakken. Het is overigens niet vast te stellen of de man die jaren voor Shell werkte niet met de nuancering probeert om zijn oude werkgever te beschermen. Het oliebedrijf kan zich immers geen slechte verhouding met het Kremlin permitteren.

De ontmoeting die Zijlstra woensdag zou hebben met zijn Russische ambtgenoot Lavrov in Moskou staat inmiddels op losse schroeven. De Russische ambassade in Den Haag zegt de uitlatingen van Zijlstra als een interne kwestie van Nederland te beschouwen.

Hij heeft zijn verhaal rechtgezet, verklaart D66-leider Pechtold. „Hij heeft excuses gemaakt voor de manier waarop hij het heeft gedaan. Hij moet ook uitleg geven over wat er is gezegd.” Volgens Pechtold is de vertrouwenskwestie ’altijd een hele klassieke’. „Er is vertrouwen tot het tegendeel bewezen is.” CU-leider Segers verwacht ’een pittig debat’. Bij voorbaat een oordeel uitspreken over Zijlstra’s positie, wil Segers niet.

Dinsdagmiddag zal Zijlstra in een Kamerdebat moeten vechten voor zijn politieke leven. Een groot deel van de oppositie oppositie heeft bloed geroken en wil van hem af. Bij de coalitiepartijen wordt er rekening mee gehouden dat Zijlstra de eer aan zichzelf houdt als hij tijdens het debat te veel vijandigheid ontmoet.

Lees meer over