1705640
Binnenland

Nieuwe poging vervolging tabaksindustrie

Benedicte Ficq

Benedicte Ficq

AMSTERDAM - De strijd tegen de tabaksindustrie gaat verder, meldden de organisaties die aangifte hadden gedaan donderdag. Advocaat Bénédicte Ficq liet weten naar het gerechtshof in Den Haag te stappen om vervolging alsnog af te dwingen. Ze deed dat nadat het Openbaar Ministerie kort daarvoor had gemeld „binnen de huidige wet- en regelgeving geen mogelijkheden voor een kansrijke vervolging van de tabaksproducenten” te zien.

Benedicte Ficq

Benedicte Ficq

Ficq begint daarom een zogeheten artikel 12-procedure om rechtstreeks vervolging af te dwingen. Een besluit kan maanden of misschien zelfs een jaar duren.

De advocaat deed in 2016 namens longkankerpatiënte Anne Marie van Veen en Lia Breed en een aantal maatschappelijke organisaties aangifte tegen de vier grootste tabaksproducenten in Nederland van zware mishandeling (die de dood tot gevolg heeft) en valsheid in geschrift. De afgelopen tijd sloten tientallen organisaties zich aan bij de aangifte tegen de tabaksproducenten, zoals kinderartsen, gynaecologen, de verslavingszorg en medische centra.

Misdadige praktijken

Van Veen liet in een reactie weten dat ze teleurgesteld is, maar de strijd „zeker” niet opgeeft. „Ik heb er vertrouwen in dat het hof straks de juiste beslissing gaat nemen en achter ons gaat staan. De misdadige praktijken van de tabaksindustrie moeten worden gestopt. We hebben al veel gewonnen in deze strijd, er is een brede maatschappelijke discussie op gang gekomen.”

Ook longarts Wanda de Kanter geeft niet op. „De officieren hebben de wet eenzijdig geïnterpreteerd en zien niet wat wij artsen dagelijks in onze spreekkamers zien. Wij zijn ervan overtuigd dat het hof zal kijken voor wie de Tabakswet werkelijk bedoeld is: niet voor de tabaksindustrie, maar voor de mensen wier gezondheid beschermd moet worden.”

Afwachten

De tabaksindustrie ziet haar standpunt bevestigd dat de grote tabaksfabrikanten zich aan alle wetten houden. „Het besluit van het OM is in lijn met wat wij steeds hebben gezegd. We hadden dan ook veel vertrouwen in de afloop van de zaak”, zo reageert directeur Jan Hein Sträter van branchevereniging VSK op de beslissing van justitie om geen strafrechtelijke vervolging in te stellen.

Dat advocaat Bénédicte Ficq met een gang naar het gerechtshof alsnog vervolging wil afdwingen „is aan haar”, zegt Sträter. „We zullen het afwachten.”

Philip Morris

Ook British American Tobacco (BAT) en Philip Morris hebben „met instemming kennisgenomen” van het besluit van het OM. „Onze producten voldoen aan alle geldende wet- en regelgeving en worden op volledig legale wijze op de markt gebracht”, laat de Nederlandse tak van BAT weten. Het bedrijf produceert sigarettenmerken als Dunhill, Kent, Lucky Strike, Pall Mall en Rothmans.

Philip Morris benadrukt in een reactie dat de toekomst wat het bedrijf betreft „rookvrij” moet zijn. Onder die term verstaat het bedrijf echter niet hetzelfde als gezondheidsorganisaties. Phillip Morris zet tegenwoordig in op „rookloze alternatieven”, zoals elektronische sigaretten die tabak verwarmen, maar niet verbranden. Daar zitten ook stoffen in die schadelijk voor de gezondheid zijn, maar de fabrikant claimt dat ze minder ongezond zijn dan traditionele sigaretten. Onder meer het RIVM onderzoekt nog of die bewering klopt, organisaties als het Longfonds zijn sceptisch.

Longfonds

Japan Tobacco International, onder meer bekend van Camel en Winston, noemt de beslissing van justitie „een bevestiging van wat wij al eerder hebben vermeld.”

Het Longfonds en Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis hebben goede hoop dat de tabaksindustrie alsnog vervolgd zal worden. „We kijken vol vertrouwen uit naar het vervolg. We hadden natuurlijk het liefst een ander besluit van het OM gezien”, zegt een woordvoerster van het Longfonds.

KWF

Donderdag besloot justitie om de grote tabaksfabrikanten niet strafrechtelijk te vervolgen. Maar advocaat Bénédicte Ficq liet weten naar het gerechtshof in Den Haag te stappen om vervolging alsnog af te dwingen. „Wij gaan kijken hoe we Ficq kunnen blijven steunen. We zien het besluit van het OM als een stapje terug om met de brede maatschappelijke steun verder te gaan”, zegt René Medema, bestuursvoorzitter van het Antoni van Leeuwenhoek.

Volgens KWF Kankerbestrijding heeft het OM „heel rigide” naar de wet gekeken bij het besluit om de industrie niet te vervolgen. „Maar de wet is bedoeld om mensen te beschermen. Er is tijd nodig om anders te gaan denken over de tabaksindustrie. Blijkbaar is het OM nog niet zover”, zegt een woordvoerster.

Alle vertrouwen

Ook KWF heeft „alle vertrouwen” dat de industrie alsnog vervolgd gaat worden. „Het OM heeft ons voldoende argumenten gegeven om naar het hof te gaan. De maatschappij pikt het niet meer. Bijna een op de drie sterftegevallen door kanker is gerelateerd aan roken. Als maatschappij zijn we verantwoordelijk om onze kinderen hiertegen te beschermen.”

Het Universitair Medisch Centrum Groningen zegt zeer teleurgesteld te zijn over „dit onbegrijpelijke” besluit. „Gezien de ernstige en negatieve gevolgen van tabaksverslaving voor de samenleving was het goed geweest als de strafrechter zich had gebogen over de rol die de tabaksindustrie daarin speelt. Het grote aantal organisaties dat zich bij de aangifte heeft aangesloten maakt duidelijk hoezeer dit thema in de maatschappij leeft. Wij begrijpen dan ook niets van de overwegingen van het OM om niet tot vervolging over te gaan”, aldus het academische ziekenhuis.

Clean Air Nederland, dat een rookvrije samenleving nastreeft, denkt dat het een kwestie van tijd is voordat heel de maatschappij inziet dat de tabaksindustrie een „criminele organisatie” is. De belangenclub pleit ervoor dat sigaretten op internationaal niveau door de politiek als harddrug bestempeld en verboden worden. „Dat zal niet volgende week gebeuren. Maar linksom of rechtsom zal tabak uiteindelijk verboden worden”, zegt een woordvoerder. Hij voorziet dat de afkeer van mensen tegen de tabaksindustrie alleen maar groter wordt.

Lees meer: Tabaksindustrie wordt niet strafrechtelijk vervolgd